Bruno Cany, Ποίηση και φιλοσοφία: Στο κατώφλι του ακατονόμαστου. Μία συζήτηση με τον Κωνσταντίνο Ηροδότου.

Ο Κωνσταντίνος Ηροδότου είχε την καλοσύνη να αναρτήσει μια συνέντευξη που είχε πάρει πριν μερικά χρόνια από τον Bruno Cany, Διευθυντή σήμερα του τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Paris 8 Vincennes-a-Saint-Denis. Η συνέντευξη είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό Ποιητική των εκδόσεων Πατάκη, το οποίο διευθύνει ο ποιητής Χάρης Βλαβιανός.

Τίτλος της, “Ποίηση και φιλοσοφία: Στο κατώφλι του ακατονόμαστου”.

Αντιγράφω μερικές φράσεις:

Λέτε συχνά ότι «ή λέξη καί ή Ιδέα είναι αδιαχώριστες». Τί εννοείτε μέ αυτή τή φράση;

‘Εδώ είναι ή απαρχή, έχετε δίκιο πού τό επισημαίνετε.

‘Όπως όλοι μας, είμαι ανίκανος νά πώ ποιός από τούς δύο όρους -«λέξη» η «ιδέα»- προηγείται η καθορίζει τόν άλλο. Είναι αδύνατο νά διακρίνουμε αν σκεφτόμαστε επειδή μιλάμε η αν μιλάμε επειδή σκεφτόμαστε. ‘Αλλά σημειώνω πώς δέν σκεφτόμαστε χωρίς ομιλούσες λέξεις, όπως καί δέν μιλάμε χωρίς διαμορφωτική σκέψη. ‘Εξ ου καί ή διαπίστωση περί αδιαχώριστου. Αυτό τό σημείο είναι πρωταρχικό, γιατί δείχνει πώς δέν μπορεί νά υπάρξει φιλοσοφία χωρίς φιλοσοφία τής γλώσσας…

… Μέ ποιά εργαλεία, δηλαδή, ό άνθρωπος σκέφτεται τόν έαυτό του καί μιλά ώς ον σκεπτόμενο καί ομιλούν; Είναι τό τυφλό σημείο τής δυτικής φιλοσοφικής παράδοσης: επικαλούμαστε συχνά τόν Σωκράτη, τονίζοντας τή ρηξικέλευθη ερωτητική του (<<Τί εστί. .. ;»), συσκοτίζοντας λίγο-πολύ συνειδητά τό αντικείμενο τής ερώτησης, τόν άνθρωπο. ‘Έτσι ό σωκρατικός άνθρωπος παρέμεινε άγνωστος, ενώ ό άνθρωπος τής δυτικής φιλοσοφίας, αναδιπλούμενος στό Λόγο, παρέμεινε, κατά τό μεγαλύτερο μέρος, αδιανόητος. ‘Ομως δέν υπάρχει σκέψη, χωρίς σκεπτόμενο, δηλαδή φιλοσοφία χωρίς φιλόσοφο, ποίηση, χωρίς ποιητή … καί γι’ αυτό ή πρώτη μέριμνα τής σκέψης είναι νά σκεφτούμε τόν άνθρωπο ώς φορέα σκέψης….

… Ή διαφορά εντοπίζεται λιγότερο, κατά τή γνώμη μου, σέ ό,τι διαφοροποιεί τήν τέχνη, τή φιλοσοφία καί τήν επιστήμη καί περισσότερο σέ ό,τι διαφοροποιεί τόν κόσμο τής δημιουργίας από τή μή-δημιουργία. Καί ή ποίηση (λέγοντας ποίηση αναφέρομαι στή γενική έννοια τής λογοτεχνικής δημιουργίας καί όχι στήν περιορισμένη έννοια τών εΙδών καί τής φόρμας) καί ή φιλοσοφία είναι ώς πρός αυτό τό σημείο αδιαχώριστες. Πέρα από τό πεδίο του λεξιλογίου, είναι συμπληρωματικές ώς πρός τόν πειραματισμό του λόγου: ή ποίηση εξερευνά νέα εδάφη του λέγειν, γιά νά επιχειρήσει μιά νίκη έναντι του ανείπωτου -μεγάλος συγγραφέας είναι εκείνος πού μάς δίνει τή δυνατότητα νά διαλαλήσουμε ό,τι ηταν πρίν ανέκφραστο-, ενώ ή φιλοσοφία εξερευνά νέα εδάφη τού λεγόμενου (τής σκέψης μέ τήν ευρεία έννοια), γιά νά επιχειρήσει μιά νίκη έναντι τού αδιανόητου…

…Ό φιλόσοφος αποζητά όλο ένα καί περισσότερο τήν αφαιρετική αναγωγή, ενώ ό ποιητής γυρεύει νά μήν απομακρυνθεί από τή συγκεκριμένη λεπτομέρεια.

Ώστόσο, δύο στοιχεία μοιάζουν αλληλοσυμπληρούμενα. ‘Αφενός, ό φιλόσοφος- καλλιτέχνης δέν διαχωρίζει τή φιλοσοφία από τή ζωή. Δέν ικανοποιείται μέ τό νά σκέφτεται τή ζωή, θέλει ακόμη νά βιώσει τή σκέψη του. Σέ αυτό τό σημείο συναντά τόν ‘Έλληνα φιλόσοφο, γιά τόν όποίο ή σκέψη ριζώνει πάντα σέ μιά ηθική. Ή φιλοσοφία καί ή τέχνη συμμετέχουν έτσι στήν τελεολογική θεμελίωση τού «κοινωνείν»…

…Τό νά είσαι ποιητής σημαίνει πώς επιλέγεις νά μήν είσαι φιλόσοφος, γιατί ό φιλόσοφος δέν μπορεί ποτέ νά αποφύγει εντελώς τό δογματισμό καθώς διαμορφώνει τή σκέψη του. Τό νά είσαι ποιητής σημαίνει πώς μπορείς νά φιλοσοφείς χωρίς νά είσαι φιλόσοφος, γιατί, διαμορφώνοντας μιά σκέψη, ό ποιητής επιμένει εκεί ‘όπου ύπάρχει ζωντάνια καί δημιουργία. Άλλά γιά νά σταθεί σέ αυτή τή μεριά τής ζωντανής σκέψης, πρέπει νά

αρνηθεί τόν φιλοσοφικό σκεπτικισμό…

… Στόν Πλάτωνα ή φιλοσοφία παρουσιάζεται ώς επιστήμη, αλλά ασκείται ώς τέχνη, ή τέχνη μέ τήν όποία συγκρίνεται εΙναι ή μουσική. Στόν Νίτσε, από τήν αλλη πλευρά, εμφανίζεται αντιτιθέμενη στήν επιστήμη καί ασκείται ώς τέχνη, ή τέχνη μέ τήν όποία, όμως, ταυτίζεται εΙναι πάντα ή μουσική.

Μπορείτε να βρείτε το πλήρες κείμενο στη σελίδα του Κωνσταντίνου Ηροδότου στο Academia.edu και στο link:

https://www.academia.edu/31417696/Bruno_Cany_%CE%A0%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7_%CE%BA%CE%B1%CE%B9_%CE%A6%CE%B9%CE%BB%CE%BF%CF%83%CE%BF%CF%86%CE%AF%CE%B1_%CE%A3%CF%84%CE%BF_%CE%BA%CE%B1%CF%84%CF%8E%CF%86%CE%BB%CE%B9_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%9C%CE%B9%CE%B1_%CF%83%CF%85%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7?email_work_card=view-paper

Ένα παλαιότερο κείμενο του καλού μου φίλου Αλέξανδρου – Σίσυφου επίκαιρο πάντα σε μια εποχή που ο Νάρκισσος με τον Νεάντερταλ συναγωνίζονται επαξίως στον περίγυρο και στον καθρέφτη μας.

Selfilosophie

(Ο HomoNarcissusκαι το αδιέξοδο τού σύγχρονου ατομισμού)

(Μια κοινωνιοκεντρική ανάγνωση)

Ερώτημα: Είναι άραγε σε θέση ο σύγχρονος (ο Δυτικός) άνθρωπος να προσλάβει και να καλλιεργήσει τις αξίες που τον γέννησαν Άνθρωπο?

Έχουμε αναφερθεί σε προηγούμενη συνάντησή μας στις Μυστικές Αλήθειες που έχουν φθάσει σ εμάς από παλιά, αφανώς και εν κρυπτώ.

Με την διευκρίνιση ότι το αφανώς και εν κρυπτώ οφείλεται στο ότι οι Αλήθειες αυτές αποτελούσαν πάντοτε καινά δαιμόνια για την εξουσία που είχε τις εν τώ μεταξύ στρεβλώσει με νοθείες, οι βάσεις τών οποίων είχαν ήδη τεθεί επισήμως επί εποχής Πλωτίνου.

Και πράγματι, ο Πλωτίνος ονομάζοντας την αριστοτελική θεωρίαcontemplatio, την είχε ήδη δια-στέψει σε αυτό-θεώρηση, επιτρέποντας να εννοηθεί ότιη ψυχή προβαίνοντας σε θέα του εαυτού της ορά το θείο εντός της, και έτσι αυτό-εκπληρώνεται, και άλλα τέτοια παραμύθια. Και αυτά με ατομική ικανοποίηση -πνευματική υποτίθεται- αλλά τρέχα-γύρευε την επιτυχία μιας συνταγής για ικανοποίηση πνευματική… όταν επελαύνει ακάθεκτος ο Αυγουστίνος με λάβαρο την εξιδανίκευση άκουσον! Άκουσον!… τού ζωώδους χρησιμοθηρισμού, και θού Κύριε φυλακήν τω στόματί μου.

Τέτοιες διαστρεβλώσεις υπήρξαν η αφετηρία τής ιδεολογικής παρακμής τού ανθρώπου σε υποζύγιο. Σε αντίθεση με τις γνήσιες που τον ονόμασαν Άνθρωπο”, επειδή ακριβώς τον αντιλαμβάνονται σε μιαν πορεία εξελικτικής δυναμικής ως συν-δημιουργό τής μοίρας και τού πεπρωμένου του εν οικεία κοινωνία σχέσεων. Έτσι, αυτό το υποζύγιο εξαντλεί την δυναμική του σε άλλα λόγια ναγαπιόμαστε”, και επί παντός επιστητού”, όπως ένα σκυλί που κυνηγά την ουρά του.

Αυτό το κυνήγι τής ιερατικής συνταγής τού δήθεν αυτάρκους Εαυτού έφθασε σ εμάςμέσω τού Ακινάτη και τού DesCartes έως τον Kant, για να κορυφωθεί στην σύγχρονη εποχή στο παρακμιακό Εγω-κεντρικό άτομο που αγνοεί τον άλλον κάνοντας αναγωγή τών πάντων στον εαυτό του (ο Schelling για παράδειγμα υποστηρίζει πως ο,τιδήποτε υπάρχει είναι σε σχέση μ’ εμένα).

Ο Αγγλο-Γερμανός κοινωνιολόγος NorbertElias χαρακτηρίζει αυτό το άτομο ως welessI (Εγώ, χωρίς Εμείς). Το οποίο απομακρυνόμενο από τον άλλο”, μεταλλάσσεται από δημιουργικό στοιχείο μιας ανθρώπινης κοινωνίας σχέσεων, σε περίκλειστη μονάδα –νομίζοντας ότι έτσι αυτό-θεώνεται (!).

Αυτό το άτομο ο Γάλλος φιλόσοφος Gabriel Marcel το έχει χαρακτηρίσει ως …hommeproblématique (Paris, Aubier,1955), επισημαίνοντας με νόημα ότι αυτό-νομίζεται περίπου για θεούλης (ενώ “causasui είναι μόνον ο Θεός”).

Αυτόν τον Εγώ-κεντρικό εαυτό, ο Καναδός στοχαστής CharlesTaylor τον αποκαλεί Bufferedself (προφυλαγμένοπερίκλειστο εαυτό). Ο οποίος αυταπατώμενος, προσπαθεί ματαίως να αντλήσει υπαρξιακότητα από το Εγώ του. Και ευρισκόμενος σε σύγχυση ταυτότητος, ασφυκτιά στον αντίποδα τού Porousself επινοώντας μιαν πλαστή μυθοντολογία τού Εγώ” -όπως εύστοχα την χαρακτηρίζει ο π. Λουδοβίκος Νικόλαος.

Στον πλασματικό Κόσμο τού Bufferedself ή Weless Ι ή ΗomoNarcissusδεν τίθεται ζήτημα Καλού και Κακού, αφού το Ηθικό Πρόταγμα έχει υποκατασταθεί από τις ατομικές επιλογές, ερήμην τής Ηθικής… το πολύ-πολύ χάριν μιας δήθεν πνευματικότητας χωρίς υποχρεώσεις (spirituality withoutcommitments).

Επειδή όμως έτσι έχει χαθεί κάθε έρεισμα και πηγή νοήματος -όπως θα ήταν ένα υπερβατικό πεπρωμένο ή τουλάχιστον η βίωση τού Μυστηρίου τής Ζωής- γι αυτό και το άτομο αυτό καταλήγει στον επιθετικό Ναρκισσισμό. Σε τέτοιο βαθμό που οι σύγχρονοι αναλυτές τής ανθρώπινης συμπεριφοράς έφθασαν στην διαπίστωση ότι ο πολιτισμός μας βρίσκεται απέναντι σ’ έναν aggressiveHomoNarcissus.

Μοιραία διέξοδος για τον ΗomoNarcissus είναι η στροφή στην Αρχολαγνεία. Όπου στην επιδίωξη αξιωμάτων, δεν δέχεται να προσαρμοσθεί αυτός στην κοινωνία, αλλά απαιτεί να προσαρμοσθεί αυτή και όλοι στα δικά του μέτρα. Έτσι απαιτεί νομολογίες alacarte και με φωτογραφικές διατάξεις,προκαλώντας γύρω του τριβές και εριστική ατμόσφαιρα.

Όμως λυπηθείτε τον! Αν η πραγματικότητα τού αντισταθεί, κινδυνεύει να διολισθήσει στον μηδενισμό τού sowhat?, οπότε ο δήθεν πανίσχυρος εαυτός του θα αρχίσει να χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια του, και να παραπαίει ανάμεσα στο αίσθημα τής αδικίας, και στο ψευδο-ιδεολόγημα τής ματαιότητος, με πιθανότερη διέξοδο τον ψυχαναλυτή, τον μοναδικό που θα έχει την διάθεση να προσέξει τα λόγια του –και ιδού ένας σημαντικός λόγος για άνθηση τού επαγγέλματος αυτού στην εποχή τής παρακμής τού Ανθρώπου.

Πριν λίγα χρόνια προβλήθηκε στο BBC μια σειρά τεσσάρων επεισοδίων με τίτλο «Ο Αιώνας τού Εαυτού» με παραγωγό κάποιον Adam Curtis, και αντικείμενο την προσπάθεια ερμηνείας τής πορείας τού ανθρωπολογικού μετασχηματισμού προς το «άτομο της επιθυμίας».

Όσο περισσότερο επικρατούν ατομιστικές απόψεις στις κοινωνίες, τόσο ταχύτερα αυτές παρακμάζουν οδεύονταςαντίθετα με το κλασσικό μέτρον τής κοινωνίας τών σχέσεων. Με βέβαιο τέλος την οριστική κατάρρευση στην ανυπαρξία τους.

Ο γνωστός μας JacquesDerrida πριν λίγα χρόνια, αναφέρθηκε διεξοδικά στον παρακμιακό σύγχρονο ατομικισμό σε μιαν εργασία του με τίτλο Θεωρία τών θεσμών.

Συσχετίζοντας αυτές τις απόψεις του με μελέτες του Τσέχου στοχαστή Jan Patočka, -για χρόνια φιμωμένου από τον Ανύπαρκτο Σοσιαλισμό- δηλώνει ότι πρόκειται περί ατομικισμού τής περσόνας-μάσκας δηλαδή τού ρόλου, και όχι τού προσώπου. Οφείλεται σε αγνωσία τού ατομικού Εγώ, που οδηγεί σε επιστροφή στην δαιμονολατρία (δηλαδή σε ιδεολογική κλίμακα, πίσω, κάπου στην εποχή τού HomoNeanderthalensis).

Κι από κει που αναρωτιόσουν αν είσαι νάνος σε ώμους γιγάντων, ξαφνικά ανακαλύπτεις ότι κάποιος που το παίζει γίγας, είναι Neanderthal γαντζωμένος στους ώμους σου.

Αλέξανδρος-Σίσυφος

WA HABIBI – Παραδοσιακός Λιβανέζικος ύμνος της Μεγάλης Παρασκευής με τη Σαββίνα Γιαννάτου απο το Μουσικό Κουτί.

Από τη στήλη μου Εν Ιορδάνη , περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΣ, ωραιότατη ελληνική λέξη. Το ονόμασαν lockdown για να το καταπιούμε καλύτερα, σαν το μπλε χάπι του Matrix..

Στο διάστημα, λοιπόν, αυτού του εγκλεισμού, οι οθόνες της τηλεόρασης, του laptop, του κινητού προβάλλουν συνεχώς όλα τα σπουδαία. Γιατί αυξάνουν τα κρούσματα στη Θεσσαλονίκη; Τι θα γίνει με τις ΜΕΘ; Πόσο κινδυνεύουμε με έκρηξη του ηφαίστειου της Σαντορίνης από τον σεισμό της Σμύρνης; Έγινε νοθεία στα εκλογικά τμήματα της Αριζόνας και ψήφισαν και οι βίσονες; Το εμβόλιο της Pfizer ή της Moderna θα έρθει πρώτο; Θα επιβάλουν οι Ευρωπαίοι κυρώσεις στον Ερντογάν;

Αυτά είναι από τα ελάχιστα που απασχόλησαν τα δίκτυα τις τελευταίες σαράντα μέρες. Οι ίδιοι δημοσιογράφοι, οι ίδιοι πολιτικοί σταρ, με τα ίδια εκκολαπτόμενα στελέχη συζητούν επί παντός επιστητού.

Το έλεγε πριν από 40-50 χρόνια και ο Επιθεωρητής Κάλαχαν: «Ο καθένας έχει δικαιώματα και επίσης μια άποψη». Επιστήμονες, επιδημιολόγοι, σεισμολόγοι, εντατικολόγοι, θα περάσουν για να διανθίσουν λίγο την κατάσταση πριν δοθεί ο λόγος σε αυτούς που με την άποψή τους εκφράζουν τους οπαδούς τους. Αν αρχίσει να μιλά ένας για τα κρούσματα της Θεσσαλονίκης, θα πατάει πάνω στις λέξεις του η φωνή του απέναντι «δεν μας λέτε για τις συγκοινωνίες», και ένας τρίτος θα ωρύεται για το δικαίωμα των φοιτητών στα πάρτι. Μόλις κλείσει το πεντάλεπτο της σύνδεσης αποχωρούν ευτυχισμένοι που συνέβαλαν στην ενημέρωση των «φιλάθλων».

Μερικές φορές κατά λάθος ξεφεύγει σε κάποιον δημοσιογράφο-συντονιστή να πει, «μα έτσι δεν γίνεται διάλογος…». Ξεφεύγει, γιατί κανέναν δεν ενδιαφέρει να γίνει διάλογος. Ενδιαφέρει να αποσυντονίσουν, να παραπλανήσουν και αν είναι δυνατόν να συντρίψουν τον αντίπαλο που τόλμησε να καθίσει στο απέναντι τηλεπαράθυρο. Αυτό φέρνει νούμερα και αυτό αρέσει από την εποχή που οι άνθρωποι απολάμβαναν πραγματικό αίμα στις ρωμαϊκές αρένες.

Η λέξη διάλογος αναφέρεται μόνο παραπλανητικά. Τα παιδιά αυτά έχουν εκπαιδευτεί σε σύγχρονες ρητορικές τεχνικές debate. Πώς εκπαιδεύεσαι; Τη μια υποστηρίζεις μέχρι θανάτου το Α θέμα και αμέσως μετά με άλλον συνομιλητή καλείσαι να το αποδομήσεις. Δεν έχει σημασία το θέμα, η λογική ή η όποια ηθική (η ποια;) του πράγματος. Το θέμα είναι να συντριφτεί ο αντίπαλος.

Και αν ο αντίπαλος είναι εξίσου καλά εκπαιδευμένος, τότε πρέπει να εμποδιστεί να περάσει το δικό του μήνυμα. Ο τρόπος είναι απλός: φωνές πάνω στη φωνή του και επανάληψη της λέξης-κλειδί που είναι το δικό σου μήνυμα, κοιτώντας σταθερά ανέκφραστα στην κάμερα, για να καμαρώνει ο οπαδός τον στιβαρό λεβεντονιό που δεν ιδρώνει το αυτί του καθώς «τα χώνει».

Καταλαβαίνει κανείς τίποτε; Βγαίνει κάποιο συμπέρασμα; Όχι και κανέναν δεν τον ενδιαφέρει. Ο στόχος είναι να βγει νικητής από την αρένα του debate. Που είναι έντιμο κατά μια έννοια, γιατί ποτέ κανείς δεν είπε ότι debate είναι διάλογος με σκοπό να εξαχθεί κάποιο συμπέρασμα.

Debate σημαίνει μια δημόσια συζήτηση διαφωνιών και αντιπαραθέσεων, μια δημόσια συνεδρίαση στην οποία προβάλλονται αντίθετα επιχειρήματα. Και επειδή οι ρίζες των λέξεων αποκαλύπτουν την αλήθεια, η συγκεκριμένη προέρχεται από τα μεσαιωνικά αγγλικά όπου μέσω των παλαιών γαλλικών φτάνει το λατινικό dis- που εκφράζει την αναστροφή, τη σύγχυση, αλλά χρησιμοποιείται και ως ενισχυτής λέξεων με αρνητικό σθένος, και το battere που σημαίνει «χτυπώ και μάχομαι». Μάχη είναι δηλαδή, με αποκλειστικό στόχο να υπάρξει ένας νικητής και τίποτα άλλο.

Αν εσύ τώρα ως θεατής θέλεις να βρεις διέξοδο στην αγωνία σου, να πληροφορηθείς και να μάθεις αν το τάδε εμβόλιο είναι ασφαλές ή αν το lockdown λειτουργεί, βλέποντας αυτούς τους τύπους έχεις χάσει. Ο στόχος τους είναι να αποδημήσουν τον όποιο συνομιλητή τους και να σου περάσουν τη λέξη-μήνυμα που προωθεί η παρέα τους εκείνη τη μέρα (γιατί την επόμενη μπορεί να έχει αλλάξει η στόχευση) και τίποτα άλλο.

Μόνο που τη λέξη διάλογο δεν πρέπει να την αναφέρουν ούτε ως πρόφαση. Ο διάλογος δεν είναι μόνο «η ουσιαστική επικοινωνία ανάμεσα σε δύο ή περισσότερους ανθρώπους για την ανταλλαγή ιδεών και απόψεων με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας, την εύρεση της αλήθειας και την επίλυση διαφορών».

Ο διάλογος, για να πάμε λίγο βαθύτερα, αφορά την ίδια την εσωτερική διαδικασία του στοχάζεσθαι. Δια και λόγος. Βέβαια το ουσιαστικό λόγος έχει πάρα πολλές έννοιες, από την ίδια την πράξη της ομιλίας, την εκφορά, τη λογική, την Ηρακλείτεια λογική νομοτέλεια των πάντων, ακόμα και την ενδόμυχη αριθμητική συνάφεια και αναλογία στη γεωμετρία.

Η πρόθεση δια εννοεί το διάστημα ανάμεσα σε δυο μέρη, τη διάνυση αυτού του διαστήματος, όπως και τη σχέση ανάμεσα σε δυο, κάποτε και αυτό το μαζί.

Και εδώ ο όρος διάλογος μπορεί να μοιράζεται μια νοηματική συνάφεια με τον όρο συνείδηση, αφού και δια αυτού του τελευταίου υπονοείται συλλειτουργία και συναντίληψη και οπωσδήποτε κάποιο είδος σύνδεσης και σχέσης.

Ο διάλογος είναι επαφή, σύνδεση και σχέση και τελικά δια του διαλόγου πάντα προκύπτει μεταβολή. Και όπως γράφει ο Κωστής Ζάρρας στο βιβλίο του Μεταφέροντας Βράχους Πάνω σε Σύννεφα (Αρχέτυπο), «ο διάλογος και οι λειτουργίες που υπονοούνται δια αυτού συνιστούν πυρηνικό συστατικό του πολιτισμού».

Αυτό σημαίνει διάλογος, επαφή και συζήτηση με σκοπό την κατανόηση (όχι απαραίτητα την αποδοχή) της γνώμης του άλλου, κατανόηση που οδηγεί στη μεταβολή, και αυτό σημαίνει επίσης πολιτισμός.

Δύσκολο να τολμήσει να εκτεθεί κάποιος σήμερα σε αληθινό διάλογο ρισκάροντας να απομακρυνθεί από την απολιθωμένη καρέκλα του. Οπότε debate! Αλλά και αυτό έχει τους κανόνες του.

Κανονικά, στο τέλος μιας τέτοιας συνάντησης, ακόμα και αν είναι βάρβαρη, πρέπει να υπάρχει ένας νικητής. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει μια αξιοπρέπεια και μια ειλικρίνεια τουλάχιστον ως προς τους όρους και ως προς το κοινό που παρακολουθεί. Αλλά επειδή κι αυτό οι μονομάχοι δεν μπορούν να το αντέξουν, βλέπουμε και ακούμε κραυγές βατράχων που σκούζοντας προσπαθούν να επιβληθούν στον αντίπαλο και να ροκανίσουν νικηφόρα τον τηλεοπτικό τους χρόνο.

Και δεν υπάρχει πια ένας Αλέφαντος να τους προγκάρει, «Ντιμπέι ρε, ντιμπέι τι φοβάστε»! Αυτός έσκαβε μέσα στα γήπεδα, σχεδίαζε πώς θα σταματήσει και θα αποδομήσει τους απέναντι, μελετούσε και μάθαινε από τα λάθη τα δικά του και των άλλων, έβριζε θεούς και δαίμονες, και στο τέλος έδινε το χέρι στον αντίπαλο.

Αλλά ο Νίκος Αλέφαντος ήταν παλικάρι!

WhoisWho

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορεί το τελευταίο του βιβλίο, Ένα Μπλουζ για τη Φώτιση.

Πηγαίναμε να κατακτήσουμε τον κόσμο- εγώ, ένας στρατιώτης

  απ’ τον μεγάλο πόλεμο κι ο κόμης ντε Λωτρεαμόν.

Το τρένο έτρεχε με ιλιγγιώδη ταχύτητα .

Ήταν ένα σχέδιο παράτολμο- κάποτε θα σας εξηγήσω.

Νύχτα. Οι φωταγωγημένες πόλεις περνούσαν έξω απ’ τα παράθυρα

σαν αναμμένα κουρέλια κυνηγημένα απ’ τον άνεμο.

Ο κόμης φορούσε έναν μανδύα φαρδύ για να σκεπάζει

τον αιώνα του κι έναν λαιμοδέτη ανάστατο σα μια εξέγερση.

Ο στρατιώτης τραυματισμένος παραμιλούσε κ’ ίσως τ’ ασυνάρτητα

λόγια του να εξηγούσαν τ’ όνειρο μιας εποχής.

Ύστερα άρχισε να χιονίζει, κρυώναμε όπως στην προϊστορία «Ραχήλ!» ψιθύρισε

ο στρατιώτης.

Τι ήθελε να πει; Ο κόμης έσκυψε πάνω του. «Η συμπόνια είναι το μόνο ελαφρυντικό 

στο έγκλημα να υπάρχουμε» είπε.

Γι αυτό σας λέω: όταν ακούτε ένα τρένο να σφυρίζει τη νύχτα,

σηκωθείτε κι αγρυπνήσετε.

                                                    Ίσως να μην ξαναϊδωθούμε.

ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ

Τα χειρόγραφα του φθινοπώρου.

Αναδημοσίευση από το tokoskino.me

Μια νεαρή γυμνή Ελληνίδα σε σκλαβοπάζαρο. Η πινακίδα γράφει στα ελληνικά, Ρόδον ετών 18 πωλείται μνας Ω (800 μνας). A Slave for Sale πίνακας του Jose Jimenez (1897) Museo Nacional del Prado

Για να μην ξεχνάμε ότι το εμπόριο σκλάβων δεν υπήρχε μόνο στην αμερικάνικη ήπειρο αλλά ήταν (και είναι σε λίγα ακόμα ευτυχώς μέρη) συνήθεια ευγενών γειτόνων.

Πολλοί από τους Έλληνες που συνελήφθησαν στη διάρκεια της επανάστασης οδηγήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα.

A greek nude girl in a slave market as merchandise. The sign hanging from her neck bears a Greek inscription Rose, 18 years old, on sale for 800 coins.

The painting A Slave for Sale by Jose Jimenez (1897) Museo Nacional del Prado

And let us not forget that the slave trade did not exist only on the American continent but was (and unfortunately still exists in very few places) a habit of noble neighbors. Many of the Greeks arrested during the revolution were taken to slave markets.

Για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Κατερίνα Γώγου

“ Μη με σταματάς. Ονειρεύομαι.

Ζήσαμε σκυμμένοι αιώνες αδικίας.
Αιώνες μοναξιάς.
Τώρα μη. Μη με σταματάς.
Τώρα κι εδώ για πάντα και παντού.
Ονειρεύομαι ελευθερία.
Μέσα απ’ του καθένα
την πανέμορφη ιδιαιτερότητα
ν’ αποκαταστήσουμε
του Σύμπαντος την Αρμονία.”

Και ακόμα:

“Ξέρω ότι ποτέ δεν σημαδεύουν στα πόδια, στο μυαλό είναι ο στόχος. Το νου σου ε;”