Πάρε τον χωροχρόνο σου φίλε μου…

Απο το Εν Ιορδάνη, περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ , Καλοκαίρι 2018

 

καρυστος

Αίγινα (1905-55), της Βούλας Θεοχάρη Παπαϊωάννου, αρχείο Μουσείου Μπενάκι. http://www.benaki.gr/

Μεσημέρι, ο ήλιος κυριαρχεί εκτυφλωτικός στην κορυφή του στερεώματος , τα χρώματα αχνοσβύνουν κάτω από τις αδυσώπητες ακτίνες του και στην αποπνικτική ζέστη του καλοκαιριού τα πάντα μοιάζουν ακίνητα.

Ένα τραπέζι έρημο δίπλα στη θάλασσα με το μισοτελειωμένο ούζο που άφησαν οι γέροντες πριν χαθούν από το κάδρο. Ξαφνικά η ζωή αναριγεί και πάλι. Ένα παιδί πλησιάζει κρυφά και ανοίγει το απαγορευμένο γι αυτό τάβλι. Παίρνει μέσα στα χεράκια του τα ζάρια, τα χαϊδεύει με την ηδονή του απαγορευμένου και τα τινάζει μακριά. Δράση, κίνηση και ήχος κοκάλων που χτυπούν μεταξύ τους ενεργοποιούν τη ζωή και επαναφέρουν την κίνηση δίνοντας ζωή στο αποσβολωμένο tableaux vivant.
Ένα παιδί σαν τον μικρό Διόνυσο παίζοντας με τα ζάρια γέννησε τον χρόνο και μέσα του τους θνητούς και τους αθανάτους.

Σαν την οπτασία που ξεπρόβαλε από τους αφρούς των νερών για να ενώσει με τον έρωτα τα αντίθετα που θα γεμίσουν τους κήπους του χρόνου.

Όμως ο κήπος χρειάζεται έναν χώρο για να αναπτυχθεί όπως και η θηλυκή οπτασία και τα παιδιά που την ονειρεύτηκαν και αυτά θέλανε χώρο για να τρέξουν τα νέα τους, χώρο για να χτίσουν τα όνειρα τους.
Ο χρόνος τι σχέση έχει με τον χώρο;

Ξέρουμε ότι ζούμε σε ένα σύμπαν τεσσάρων διαστάσεων, μήκος, πλάτος , ύψος και χρόνο ή χωροχρόνος.
Οι συντεταγμένες ενός συστήματος μετρούνται πάντα με το ίδιο μέτρο, μια κοινή μεζούρα.
Με πόντους , μέτρα, μίλια και χιλιόμετρα μπορούμε να εξερευνήσουμε τις τρεις διαστάσεις.
Αν φτάσουμε στο χρόνο όμως θα σκαλώσουμε, θα αναρωτηθούμε , μπορεί ο χρόνος να μετρηθεί με τετραγωνικά χιλιόμετρα; Άτοπο και αστείο ακούγεται. Και αμπελοφιλοσοφόντας θα περάσει η ώρα χωρίς να καταλήγουμε. Και θα ρωτήσει ο “άλλος”. Έχουμε ώρα για ένα τσιγάρο πριν φύγουμε; Γιατί όχι; απαντάς.
Τι υπήρχε πριν τον Δία σε ρωτά; Ο Κρόνος απαντάς με σιγουριά. Και όταν ο Δίας τον εξόρισε υπήρχε τίποτα; Φερ ειπείν άνθρωποι ή χώρος και χρόνος. Μάλλον όχι! Ο μύθος λέει ότι υπήρχε το παιδί που έπαιζε με τα ζάρια του, ο μικρός Διόνυσος. Οι κακοί Τιτάνες το κυνήγησαν αλλά δεν μπορούσαν να το συλλάβουν. Ο μικρός πάγωσε όταν είδε το είδωλο της εικόνας του σε έναν καθρέφτη. Το πάγωμα της αέναης ύπαρξης σε εικόνα, σε είδωλο έφερε την κατάρρευση μέσα στον κόσμο των αντανακλάσεων, των αντιφάσεων , των πιθανοτήτων, του εν δυνάμει και του “Γεννηθήτω” . Η υπόλοιπη ιστορία που περιγράφει την πρώτη γνωστή μυητική τελετουργική αφήγηση είναι γνωστή . Οι Τιτάνες συλλαμβάνουν το παγιδευμένο στο χρόνο παιδί και ακολουθεί το πρώτο τοτεμικό δείπνο, η πρώτη θεοφαγία. Ο Δίας τους κατακαίει και η σάρκα και το αίμα Τιτάνων και Διονύσου ανακατεύονται σε μια λάσπη. Τότε εμφανίζεται ο Προμηθέας και από αυτή τη λάσπη φτιάχνει τον άνθρωπο. Και για να μπορεί να βαδίσει μέσα στην ύπαρξη το αγαπημένο του δημιούργημα του χαρίζει το Φως των θεών. Και τότε ο Δίας τον τιμωρεί φρικτά. Ο παντογνώστης εν δυνάμει θεός ήξερε βέβαια την επικείμενη παράβαση. Όλη αυτή όμως η διαδικασία δημιούργησε τον χρόνο και τον χώρο της ύπαρξης και εντός αυτής τους ανθρώπους με τη δυνατότητα να επεκταθούν και να γνωρίσουν τον χωροχρόνο των αντανακλάσεων χάρη στο φως που τους δώρισε ο Προμηθέας. Και χάρη στην παράβαση και την τιμωρία επέβαλε οριστικά τον Νόμο του. Έτσι ορίζοντας την επικράτεια του χωροχρόνου του, που περιλαμβάνει διαστάσεις, υπηκόους και νόμο ο πρώην Τιτάνας έγινε θεός και πατέρας των Ολυμπίων.
Παρηγοριά και σύμβουλος μυστικός των ανθρώπων έμειναν τα μυστήρια.

Ο Ορφικός ύμνος του Κρόνου μας επιβεβαιώνει ότι ο Κρόνος είναι ο αληθινός Πατέρας του Χρόνου , των θεών και των ανθρώπων, η αρχή και το τέλος του παντός και δίκη του μορφή είναι και ο Προμηθέας. Και ο Διόνυσος, το παιδί που καταρρέοντας μέσα στην αντανάκλαση του δημιουργεί την δυνατότητα του χώρου και χρόνου , δυνατότητα με άπειρες διαφοροποιήσεις όσα τα προσωπεία και οι μάσκες που μπορούν να υπολογίσουν οι ζαριές που ρίχνει το βρέφος στο άπειρο.
Ο μυητικός αυτός ήρωας που ως έφηβος Ίακχος, νεαρός Διόνυσος και Πλουτοδότης (Πλούτων) κυρίαρχος του κάτω κόσμου εμφανιζόταν στα Ελευσίνια Μυστήρια.
Αν όλες αυτές οι ταυτίσεις και αναλογίες σε μπερδεύουν και σου φαίνονται “μυστήρια” πράγματα φίλε μου να σου θυμίσω μια φράση ενός όχι φιλοσόφου, εσωτεριστή ή περίεργου επιστήμονα , αλλά ενός μεγάλου θεατρολόγου του 20ου αιώνα που είχε αναλύσει σε βάθος τα αρχαία κείμενα, του Γιαν Κοτ. “Στην ιεροτελεστία, που είναι συγχρόνως αναπαράσταση του θανάτου και της αναγέννησης του θεού, ο κοσμικός και ιστορικός χρόνος συμπίπτουν. Αντιπρόσωπος και αντιπροσωπευόμενος, θύτης και θύμα, γιος θεού και θεός πατέρας, θεάνθρωπος και Δημιουργός ανθρώπων, όλα αυτά είναι μορφές, αντιθέσεις και καταστάσεις ενός και του αυτού προσώπου”.

Ή, ζητώντας την βοήθεια ενός κορυφαίου των ποιητών,
“Το ανθρώπινο είδος δεν μπορεί να αντέξει πάρα πολύ πραγματικότητα.
Χρόνος περασμένος και χρόνος μελλοντικός
Ό,τι θα μπορούσε να γίνει και ό,τι έγινε
Κατευθύνουν σ’ έναν σκοπό που είναι πάντοτε παρών.”.

Σταθήκαμε λίγο εστιασμένοι στη σκέψη μας, ρουφώντας αργά το τσιγάρο μας.
Φίλε μου, συνέχισε, μέσα στα σύννεφα του καπνού ανταλλάσσονται ιδέες, σχεδιάζονται όνειρα, μια δουλειά, ένα ταξίδι και βάζοντας το διαφεύγον όνειρο σε λόγια τότε παίρνει μορφή ο χώρος που θα το πραγματώσει.
Οι τρεις διαστάσεις είναι ο χώρος με όλες του τις δυνατότητες που μπορούν να μετρηθούν στον άπειρο αλλά ήδη υπάρχοντα χρόνο μέχρι τα όρια του από τους επιστήμονες του σήμερα και του μέλλοντος. Για να υπάρξει όμως κάτι πέρα από αυτό, για να υπάρξει νέος χώρος και χρόνος και η δυνατότητα να βαδίσουμε πέρα από τα όρια χρειάζεται αυθάδεια προς την πραγματικότητα του χθες, όνειρο και όραμα. Με λίγα λόγια θέλει το κουράγιο να ονειρευτείς πέρα απ τα όρια , να ονειρευτείς άγνωστους τόπους, άχρονες εποχές και δυνατότητες, τις άπειρες δυνατότητες και τα μονοπάτια της περιπλάνησης που αποκαλύπτει αυτό που ονομάζουν και Ουτοπία.
Μην ανησυχείς για το από που πρέπει να ξεκινήσεις. Δεν υπάρχει οδοδείκτης, δεν υπάρχουν περιορισμοί. Μόνο η δική σου ελεύθερη βούληση και θέληση. Σου φαίνεται βαριά η φράση και έχεις δίκιο! Λοιπόν μπορείς να το κάνεις και εδώ που βρισκόμαστε. Ο ήλιος ήδη έχει αρχίσει να γέρνει, η πολύ ζέστη έχει πέσει και το τραπέζι περιμένει πάντα δίπλα στη θάλασσα με το τάβλι ανοιχτό. Βάλε στο ποτήρι σου ούζο και δυο παγάκια, πιες μια γουλιά και πιάσε στα χέρια σου τα ζάρια. Δεν υπάρχει πια τίποτα άλλο εσύ και αυτά που τώρα τα αφήνεις να κυλήσουν από τα χέρια σου. Έτσι κάποτε ένα θείο παιδί γέννησε τον χρόνο και τις δυνατότητες του. Έτσι μπορεί και εσύ να πραγματώνεις το δικό σου “γεννηθήτω”, όταν πράξεις έστω το ελάχιστο που όμως εσύ με τη δική σου βούληση το θέλησες.

Καλό Καλοκαίρι!

 

ζαρια

 

  • Τ.Σ. Έλιοτ, Τέσσερα Κουαρτέτα (Four Quartets) σε μετάφραση Έφης Αθανασίου, Εκδ. Ίκαρος.
  • Γιαν Κοτ , Θεοφαγία- Δοκίμια για την αρχαία Τραγωδία, Εκδ. Εξάντας.
  • Μάνος Δανέζης , Ο Παράξενος Κόσμος του Sir William Crookes – Μια Περίπτωση Λογοκριμένης Επιστημονικής Γνώσης. – Εκδ. Δίαυλος.
  • Ιορδάνης Πουλκούρας
Advertisements

Στην ερημιά της φρόνησης

Αιμορραγούν τα όνειρα στον ύπνο μας
δικοί μας άνθρωποι γκρεμίζονται στο τίποτα
γονατιστοί κι ανυπεράσπιστοι μας αποχαιρετούν

μες στα πορνεία ξενυχτούν με λείψανα μιας εποχής
με τις ψυχές που είχαν κάποιοι εκδορείς λίγο πριν γίνουν άγγελοι —

έχω από χρόνια βολευτεί στης φρόνησης την ερημιά.

 

Παράπονα γέρου ερημικού ποιητή στα 1988

Σαν φύλλο τριαντάφυλλου σέρνει τον θάνατό του –
πένθη και λάθη και χαμένες συναντήσεις.
Ο ίδιος φταίει για όλα –ξέρει πια τον εαυτό του–
δεν ξεχωρίζει την ψυχή απ’ τις αισθήσεις.

Τον έπνιξαν, τον βρόμισαν των άλλων τα σκουπίδια.
Δεν υπολόγισε, δεν είδε τις αιρέσεις
πώς λέει κάποιος: «Με τα ψεύδη και με τα στολίδια
ακόμη και να γκρεμιστείς, αρκεί ν’ αρέσεις».

Δεν άκουσε τι του ’λεγε μήτε η διαίσθησή του
και βγήκε παίζοντας μονάχος δύο ρόλους.
Με ανύποπτη την ερημιά σε τέτοιες παρορμήσεις
επόμενο ήταν να στραφεί στους μονολόγους.

Από τη συλλογή Το νεκρό καφενείο (1997) του Μάνου Ελευθερίου

 

Από το https://thepoetsiloved.wordpress.com  της Βίκυς Παπαπροδρόμου

 

 

ρικα

Γεια σου Ρίκα. Η εικόνα σου είναι πάντα για εμάς το τεράστιο χαμόγελο σου και η απίστευτη γενναιοδωρία στην παρέα και στις επαγγελματικές σχέσεις. Τα χρόνια πέρασαν όμως όποτε τύχαινε να συναντηθούμε το τεράστιο χαμόγελο και η απίστευτη γενναιοδωρία ήταν πάντα εκεί σαν να μην είχε περάσει μια μέρα. Τώρα θα μοιράζεσαι το γέλιο σου με άλλους πολλούς εκεί ψηλά.  Ίσως και με τον Κοέν που τόσο αγαπούσες.

Θερμά συλλυπητήρια και κουράγιο στους αγαπημένους της  σύζυγο και γιο.

Ι και Α.

                                                               Η φωτογραφία είναι από το Lifo.gr

Στέφανος Ροζάνης: «Ζήστε! Αυτό είναι επαναστατικό»

Του ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΥ Πηγή: www.lifo.gr
ροζανης

…Ο Στέφανος Ροζάνης σπούδασε Μαθηματικά και Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά και Φιλοσοφία στο Καθολικό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας. Αργότερα, δίδαξε Φιλοσοφία σε διάφορες πόλεις του εξωτερικού, όπως το Βερολίνο και η Βηρυτός, στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου καθώς και στο Πανεπιστήμιο της Νέας Σορβόνης. Επιπλέον, για δέκα χρόνια δίδασκε στο τμήμα Μέσων Επικοινωνίας και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου και έχει συγγράψει δεκάδες βιβλία.

Τα πρώτα χρόνια της ενασχόλησής του με τον χώρο της Φιλοσοφίας καταπιάστηκε με τις «θεωρίες του χρόνου», επηρεασμένος από τις εξομολογήσεις του Αγίου Αυγουστίνου. Ήταν αυτός που είπε το μνημειώδες: «Όταν με ρωτήσετε τι είναι χρόνος, δεν ξέρω. Αν όμως δεν με ρωτήσετε, γνωρίζω πάρα πολύ καλά».

Σ’ αυτό το απόφθεγμα στηρίχτηκε η διδακτορική του διατριβή, όπως εξηγεί στην αρχή της συζήτησής μας, και προσθέτει ότι έχει διδάξει Μεσαιωνική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο των Ξένων στην Περούτζια.

Αργότερα, η κουβέντα οδηγείται στα χρόνια του Παντείου, όπου δύο φορές έχει οδηγηθεί στη Γενική Συνέλευση του ιδρύματος με την αιτιολογία ότι δίδασκε αναρχικούς, ενώ από τότε τον συνοδεύει το προσωνύμιο «ο αναρχικός φιλόσοφος». Όπως τονίζει «δεν ήθελα ποτέ να ανήκω στην κατηγορία που στην Ελλάδα ονομάζουμε ΔΕΠ. Ήθελα απλώς να διδάσκω ελεύθερα, ό,τι ήθελα και σε όποιο πανεπιστήμιο επέλεγα».

Στο τελευταίο του βιβλίο «Η ουτοπία και οι εικόνες της» σημειώνει: «Η ουτοπία δεν είναι εικόνες φαντασιακής εκπλήρωσης του παρελθόντος. Είναι μια διαρκής εξεγερτική κατάφαση του μη δυνάμενου να ολοκληρωθεί και μαζί μια απόλυτη πίστη σε αυτό, μια γοητεία που ωθεί την ψυχή να οραματίζεται και να προαναγγέλλει το λανθάνον μέσα στο πραγματικό, το λανθάνον ως δυναμική ενός «καθ’ οδόν» προς τον κόσμο».

Ένας σαγηνευτικός στοχαστής με συγκεκριμένη οπτική στα πράγματα, υπερκινητικός όταν αναπτύσσει τα επιχειρήματά του, αλλά ταυτόχρονα ήρεμος, όταν αναφέρεται στη χαρά της ζωής. Μια προσωπικότητα που εκφράζεται, προστρέχοντας και ερμηνεύοντας τις αρχικές πηγές. Το σπίτι είναι γεμάτο βιβλία, πίνακες ζωγραφικής, ξενόγλωσσα περιοδικά κι έχει μια λιτή διακόσμηση που συμβαδίζει με ένα αρμονικό περιβάλλον. Σε μία από τις σπάνιες συνεντεύξεις του ο γνωστός φιλόσοφος σχολιάζει με τον δικό του τρόπο την οικονομική κρίση, την παιδεία, τα social media, τον αναρχισμό, τα Εξάρχεια, τη ζωή, τον έρωτα και την αγάπη.

Σε τι περιβάλλον μεγαλώσατε;
Γεννήθηκα στην Κάρυστο της Εύβοιας, το 1942. Ο πατέρας μου ήταν εκπαιδευτικός και βρεθήκαμε εκεί επειδή ήταν εξόριστος από τους ναζί, μαζί με τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο και τον Σπύρο Τυπάλδο. Μάλιστα, όταν ήμουν νεογέννητο, με βάφτισε η Μαρία Τυπάλδου, αδερφή του Σπύρου.  Στη Χαλκίδα μείναμε έως την Απελευθέρωση. Όμως, ο πατέρας μου έγινε πρόεδρος της Επιτροπής Σχολικών Κτιρίων, με αποτέλεσμα να έχει την ευθύνη της επίβλεψης της κατασκευής των σχολείων στις παραμεθόριες περιοχές, όσων είχαν καταστραφεί είτε από τον πόλεμο είτε από τον Εμφύλιο. Έτσι, μεγάλωσα σε περιοχές όπως τα Τζουμέρκα, τα Πράμαντα και τα Γιάννενα. Από την άλλη πλευρά, η μητέρα μου ήταν μια γυναίκα της καλής κοινωνίας της Χαλκίδας. Όταν αυτές οι περιπλανήσεις ολοκληρώθηκαν, πήγαμε στο Χαλάνδρι ‒ τότε ήμουν στην εβδόμη του Γυμνασίου.

— Τι κρατάτε περισσότερο από τους γονείς σας;
Από τη μητέρα μου κρατώ την αγάπη. Ήταν μια γυναίκα που δεν ήξερε τίποτε άλλο παρά μόνο γαλλικά, πιάνο και αγάπη. Από τον πατέρα μου, ο οποίος ήταν ένας αυταρχικός άνθρωπος ‒από τους λίγους που εισήγαγαν στην Ελλάδα την πυρηνική φυσική‒, έμαθα το εξής: όταν του είπα «πατέρα, ξέρεις κάτι, ήθελες ένα δίπλωμα Φυσικής και το πήρα. Εγώ, όμως, θα φύγω και θα σπουδάσω Φιλοσοφία», εκείνος μου απάντησε ότι, παρόλο που δεν ενέκρινε την απόφασή μου, θα ήταν πλάι μου σε ό,τι κι αν χρειαζόμουν. Πράγματι, ήταν δίπλα μου σε όλες τις παρεκκλίσεις, τις τρέλες και τις επιλογές μου. Πιστεύω, πάντως, ότι ίσως και να καμάρωνε τελικά, επειδή δεν ακολούθησα το μονοπάτι που εκείνος ήθελε.

— Πώς ανακαλύπτει κάθε άνθρωπος τι είναι αυτό που θέλει να κάνει στη ζωή του;
Το να ανακαλύψεις τον δρόμο σου αποτελεί μια συνάρτηση με πολλές μεταβλητές. Εξαρτάται από την τύχη, το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνεις και από τα πράγματα που θα αγαπήσεις, χωρίς να γνωρίζεις την αιτία που τα αγαπάς. Γιατί όταν αγαπάς ένα πράγμα, ξέροντας την αιτία της αγάπης, αυτή η αγάπη είναι άκυρη. Επομένως, αυτό που έχει σημασία είναι να εκπλήσσεσαι κάθε μέρα. Να αναρωτιέσαι για το οτιδήποτε: «Μα, γιατί το αγαπάω;». Επίσης, να ανοίγεις τον εαυτό σου στην περιπέτεια. Να φεύγεις. Να ενδύεσαι το πεπρωμένο του «εξόριστου», να μπολιάζεσαι με το «ξένο» και αυτό που δεν θα σε αφορά ποτέ, να εισχωρείς στον εαυτό σου. Το πιο σπουδαίο στοιχείο της ζωής μας είναι αυτή η ετερότητα. Ζεις, επειδή υπάρχει το «έτερον». Προσωπικά, δεν γνωρίζω να σας πω τι ήταν αυτό που επηρέασε καταλυτικά την πορεία μου. Είναι σαν αυτό που έλεγε ο Γκαίτε: εξηγήστε μου γιατί ένα λουλούδι ευωδιάζει. Γιατί, έτσι. Άρα, ένα συνεχές «γιατί έτσι» είναι η ζωή μας, αλλιώς μιλάμε για μια ζωή αρρωστημένη, που δεν οδηγεί πουθενά.

— Τι θυμάστε από τα χρόνια της διδασκαλίας σας;
Ότι δεν με ενδιέφερε καθόλου η διδασκαλία της παπαγαλίας, ότι το μόνο που επιδίωκα ήταν να δημιουργήσω μια ατμόσφαιρα ελευθερίας. Είχα φοιτητές που με ακολουθούσαν πολλά εξάμηνα, σε εκείνη την έρημη αίθουσα Α2 του Παντείου, και προσπαθούσα να τους κάνω να σκεφτούν. Για παράδειγμα, διερευνούσαμε τον Χάιντεγκερ και θέλαμε να κατανοήσουμε γιατί έλεγε «μισώ την επικοινωνία». Γιατί η επικοινωνία δεν σημαίνει ποτέ κοινωνία εσωτερικού εαυτού αλλά εκχώρηση εαυτού σε κάποιον άλλο και από τον Ένγκελς ξέρουμε ότι η εκχώρηση του εαυτού είναι η καταστροφή της ανθρώπινης υποκειμενικότητας. Όλα αυτά, λοιπόν, δεν επιδίωξα ποτέ να τα παπαγαλίσουν οι φοιτητές μου αλλά να εντρυφήσουν και να πορευτούν σε σπουδαίους, νέους κόσμους. Ο Νίτσε μιλούσε για τη δημοσιογραφία μ’ έναν εκπληκτικό τρόπο. Σημείωνε ότι ακόμα και ο ειδικός πάνω σε ένα θέμα δεν μπορεί παρά μονάχα να γίνει δημοσιογράφος, γιατί ο λόγος του παραμένει ανενεργός, αν δεν γίνει δημοσιογράφος. Ποτέ δεν επέβαλα τη δική μου άποψη ή μια ιδεολογική κατεύθυνση. Σκοπός μου ήταν η ελευθερία της διδασκαλίας.

— Πώς κρίνετε το επίπεδο της εκπαίδευσης σήμερα;
Τα πανεπιστήμια στην Ελλάδα είναι νεκροταφεία, τους λείπει μόνο ο σταυρός. Σε όσα ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα δίδαξα η κατάσταση που αντίκρισα ήταν απελπιστική. Πανεπιστήμιο δεν σημαίνει να έρχεται ο κάθε καθηγητής και να λέει καθημερινά το ποίημά του και στη συνέχεια να απαιτεί να το παπαγαλίζουν οι φοιτητές του. Πανεπιστήμιο σημαίνει ερευνώ και αμφιβάλλω. Η βασική προϋπόθεση είναι να σπείρει την αμφιβολία. Να δημιουργήσει σύγχυση στον άλλον. Να μάθεις σήμερα είναι εύκολο, ειδικά σε μια εποχή που μέσα από το Διαδίκτυο βρίσκεις οποιαδήποτε απάντηση επιθυμείς. Επίσης, πώς θα κρίνεις έναν άνθρωπο μόνο από τις εξετάσεις, από μια στιγμή που μπορεί να αισθάνεται ψυχολογικά άσχημα για διάφορους λόγους;   Ξέρετε, σπάνια είχα φοιτητές που δεν θυμόμουν το μικρό τους όνομα. Πρέπει να έχεις μια σχέση βιωματική με τον μαθητευόμενό σου, να υπάρχει ένας περιρρέων ερωτισμός στον τρόπο που διδάσκεις.

— Πιστεύετε ακόμα ότι η οικονομική κρίση είναι ένα επινόημα;
Φυσικά. Είμαι βαθύτατα πεπεισμένος ότι οποιοδήποτε πολιτικοκοινωνικό σύστημα δεν μπορεί να επιβιώσει παρά μόνο στον κύκλο των κρίσεών του. Μέσα σε αυτές τις αλλεπάλληλες κρίσεις που περνά κάθε σύστημα, επινοεί την εξαφάνιση ενός μέρους του έτσι ώστε να προκύψει η ενδυνάμωση ενός άλλου μέρους του ίδιου συστήματος. Στη χώρα μας επινοήθηκε η κρίση για να ενισχυθεί ο χρηματοπιστωτικός καπιταλισμός, γιατί ο καταναλωτικός καπιταλισμός είχε ολοκληρώσει την πορεία του. «Πάρε δάνειο, πήγαινε στη Μύκονο» κι έτσι οδηγηθήκαμε σε μια φούσκα που έσκασε. Ποιος θα μας έσωζε; Η επικυριαρχία των τραπεζών, η οποία για να επέλθει χρειάζεται να δημιουργήσεις μια κρίση. Όπως έλεγε και η Χάνα Άρεντ, μιλάμε για πειράματα ολικής κυριαρχίας.

— Άρα, θα μπορούσε να υποστηρίξει κάποιος ότι μιλάμε για μια κοινωνία ελέγχου και εκμηδενισμού του ατόμου;
Βεβαίως. Αποδυναμώνεται η ανθρώπινη οντότητα και μετατρέπεται σε ένα εργαλείο. Αναφερόμαστε σε μια κοινωνία ελέγχου αλλά και σε μια κοινωνία βιοπολιτικής. Η βιοπολιτική είναι ο έλεγχος του ανθρωπίνου υποκειμένου που πραγματοποιείται μέσω του ελέγχου των επιθυμιών του. Εκεί εδράζεται το σημείο κατάργησης του ορίου μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας. Στον κλασικό καπιταλισμό την ιδιωτικότητά σου μπορείς να την κάνεις ό,τι θέλεις. Η βιοπολιτική ακυρώνει τη διάκριση ιδιωτικού – δημόσιου με έναν απλό τρόπο, με ένα σούπερ μάρκετ π.χ. Μέσω μιας πιστωτικής κάρτας, όλες οι τράπεζες γνωρίζουν τα προσωπικά σου δεδομένα, από τις καταναλωτικές προτιμήσεις έως και την ιδεολογία σου, δημιουργώντας έναν «καπιταλισμό του καζίνο».

Δεν είναι γοητευτικός ο καταναλωτισμός;
Όταν ο καταναλωτισμός γίνεται γοητευτικός, η κατάληξη του ατόμου είναι η σχιζοφρένεια. Το σύστημα ξέρει να προστατεύεται. Διατηρεί μια γραφειοκρατική δομή και κινείται αντίστοιχα, εξαφανίζοντας την ατομικότητα.

Τι είναι αυτό το οποίο αξίζει, κατά τη γνώμη σας, να διεκδικούμε την εποχή αυτή;
Αναντίρρητα, τη χαρά της ζωής. Ούτε την αναζήτηση της ευμάρειας, ούτε την αναμέτρηση με τον θάνατο. Διεκδικούμε να μας αφήσουν να χαιρόμαστε τη ζωή μας. Πες μου, πώς ένα παιδί μπορεί να χαρεί τη ζωή του σήμερα; Είναι ελεύθερο; Βλέπω πρόσωπα που αγκομαχούν να ζήσουν. Ένας συνεχής αγώνας για την επιβίωση. Κονσερβαρισμένη γνώση, επαγγελματική αγωνία, αχρείαστα διπλώματα και μια πορεία σε έναν παράλογο κόσμο που του λείπει η χαρά της ζωής. Ένα διαρκές άγχος που σου στερεί τις απολαύσεις της ζωής. Πώς είναι δυνατόν να ζεις με 250 ευρώ, τη στιγμή που σου δημιουργούν συνέχεια δευτερεύουσες ανάγκες;

Πώς εξηγείτε όμως την αδιαφορία και την απάθεια;
Υπάρχει ένα νεοθετικιστικό πνεύμα που λέει ότι τα πράγματα είναι έτσι, άρα ή προσαρμόζεσαι σε αυτά ή έχω έτοιμους κάποιους τεχνικούς παραδείσους. Διαλέγεις και παίρνεις. Σου δίνουν μια αίσθηση ότι κάθε προσπάθεια να δημιουργήσεις μια δική σου ζωή, η οποία να είναι διαμορφωμένη με τα προσωπικά σου εσωτερικά κριτήρια, είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Ας αντιληφθούμε, όμως, ότι εκείνο που συγκροτεί τη ζωή δεν είναι η διάρκεια αλλά η στιγμή. Η ζωή δεν είναι να σκέφτεσαι πώς θα πληρώσεις τους λογαριασμούς. Το κυρίαρχο μοντέλο τοποθετεί όλους στην ίδια κατηγορία κι εκείνος που λέει, για παράδειγμα, «μου αρέσει να ψαρεύω», χαρακτηρίζεται «τρελός». Κατ’ ουσίαν, δεν επιτρέπεται η παρέκκλιση του να σου αρέσει να πηγαίνεις για ψάρεμα. Κι έτσι, πεθαίνουμε χρεώστες.

Τι θεωρείτε επαναστατικό;
Ο άνθρωπος να είναι εξεγερμένος. Να μη συμβιβάζεται με αυτό που είναι. Να φεύγει από τον εαυτό του, γιατί αλλιώς συγκροτεί την αιτία που τον οδηγεί να εξελίσσεσαι σε γρανάζι και πιόνι μιας διαολεμένης μηχανής αναπαραγωγής του εαυτού της. Ζήστε. Αυτό είναι επαναστατικό.

Σας ενοχλεί όλο αυτό που συμβαίνει στα Εξάρχεια;
Τα Εξάρχεια είναι δημιούργημα των ανθρώπων της καταστολής και όχι των παιδιών του Nosotros. Όπως συνέβη και στην Ιταλία με τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, που δημιουργήθηκαν από πράκτορες της CIA και την ιταλική αστυνομία. Τα Εξάρχεια είναι μια υπέροχη γειτονιά που ξέφυγε από τη μανία των Βαυαρών. Όταν αυτοί δημιούργησαν την πόλη, έκαναν την τριλογία της Σταδίου, της Ακαδημίας και της Πανεπιστημίου, που όλες καταλήγουν σε μια πλατεία. Δηλαδή είσαι πάντα ορατός. Η χρονοποίηση του χώρου και η χωροποίηση του χρόνου συγκροτούν τον τύπο ζωής μέσα στον οποίο συνθλίβεται η ατομικότητα, χωρίς κανένα ψυχικό ή συναισθηματικό βάθος.

Πιστεύετε ότι είναι γκέτο;
Όχι, όλη αυτή η μυθολογία ενισχύει μια αναρχία που δεν εμπεριέχει αναρχικούς.

Δεν υπάρχουν, δηλαδή, στα Εξάρχεια αναρχικοί;
Παντού υπάρχουν. Το ερώτημα είναι τι είναι αναρχικός. Αναρχισμός, πάντως, δεν είναι ούτε η κουκούλα, ούτε η μολότοφ. Η αναρχία σημαίνει την ουτοπία που κινεί τον κόσμο.

Μπορεί να δημιουργηθούν συλλογικότητες σε μια καπιταλιστική κοινωνία; Συλλογικότητες μπορεί να προκύψουν σε οποιοδήποτε πολιτικοοικονομικό μοντέλο, αρκεί να μην αποτελούν μόνο ένα άθροισμα ατόμων. Συλλογικότητα είναι η διαρκής κοινωνία ετερότητας και η διατήρηση της αυθεντικότητας της υποκειμενικότητάς σου. Γι’ αυτό, άλλο η κοινωνία και άλλο η κοινότητα, έχουν μια εντελώς διαφορετική σημασία.

Σήμερα, ποιος είναι αριστερός;
Όλοι και κανένας (γέλια). Είναι μια έννοια που έχει κακοποιηθεί πλήρως. Αριστερός ήταν εκείνος που δρούσε μέσα στην κοινωνία με ένα ανθρωπιστικό ιδεώδες. Πάντως, η αριστεροσύνη δεν έχει καμία σχέση με τα κόμματα.

Ο χρόνος που αφιερώνουμε στα social media είναι χρήσιμος ή όχι;
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιφέρουν στο άτομο μια κενότητα επιθυμιών. Κάποτε η αλάνα ήταν μέσο κοινωνικοποίησης, σήμερα κάνουν χρυσές δουλειές οι παιδοψυχίατροι. Γι’ αυτό δεν πιστεύω ότι το Διαδίκτυο αποτελεί συλλογικότητα, διότι αυτή απαιτεί φυσική παρουσία, την οποία προφανώς και δεν εκφράζουν οι χιλιάδες φίλοι στο Facebook ή στο Instagram.

Τι είναι ο έρωτας;
Ο έρωτας είναι κάτι που, χωρίς να εξηγείται, εξηγεί τα πάντα. Πλατωνικά, ο έρως προϋποθέτει τη στέρηση, την πενία, διότι αυτό που έχεις, πώς θα το ερωτευτείς, αφού το έχεις; Και μετά είναι ο πόρος, το πέρασμα. Να περνάς διαρκώς από τη μια κατάσταση στην άλλη. Θέλω, προσπαθώ, επιθυμώ να κατέχω αυτό που μου λείπει. Όταν ο άνθρωπος ερωτεύεται αισθάνεται πλήρης.

Η αγάπη είναι το επόμενο στάδιο;
Η αγάπη είναι ένα ξόρκι του χριστιανισμού προκειμένου να διώξει τη λέξη «έρως», επειδή τη θεωρούσε παγανιστική. Μάλιστα, στον πρώτο χριστιανισμό «αγάπαι» ονομάζονταν οι οργιαστικές τελετές. Η αγάπη εδραιώθηκε από το χριστιανικό πνεύμα, διότι μια μητέρα δεν αγαπά το παιδί της, αλλά είναι ερωτευμένη με αυτό.

Τι μας μαθαίνει μια απώλεια;
Να εκτιμούμε τη στιγμή κατά την οποία η απουσία γίνεται παρουσία και η παρουσία γίνεται απουσία. Να ξέρουμε ότι η απουσία και η παρουσία είναι δύο εναλλακτικές θέσεις του ίδιου πράγματος. Η απώλεια είναι η πιο ισχυρή παρουσία.

Σας τρομάζει ο θάνατος;
Προφανώς. Αλλά όχι σε σημείο που να με παραλύει.

Τι είναι σημαντικό στη ζωή;
Η ίδια η ζωή, την οποία μπορείς να ανακαλύψεις μόνος σου. Μόνο ο εαυτός σου είναι ικανός να σε βοηθήσει να αναζητήσεις τη χαρά της ζωής.
Οι επισημάνσεις δικές μου , το πλήρες κείμενο στο :
https://www.lifo.gr/articles/people_articles/203139/stefanos-rozanis-ziste-ayto-einai-epanastatiko

arkas

Όχι δεν ήταν ασύμμετρη η επίθεση. Ούτε έγινε από άγνωστους εχθρούς με μυστικά όπλα όπως έγραψε «δημοσιογράφος» σε blog. O έμπορος ψάχνει πάντα το κοροΐδο που θα του ρίξει το σκάρτο εμπόρευμα και ο πολιτικός πάντα το κορόιδο που θα του ρίξει την ευθύνη. Πρώτα είπαν φταίει ο αστυνόμος που αφού κόπηκε η Μαραθώνος έστελνε τα αυτοκίνητα από τον παραλιακό δρόμο μέσα από το Μάτι εκεί που βρήκαν τον θάνατο; Και ποιος τον ειδοποίησε; Να αυτενεργήσει το όργανο! Ρε αρχοντές ηρωικοί, αν ο οποιοσδήπτε αυτενεργήσει και υπάρξει χάος θα τον σκίσουν όλοι με ποινικά και αστικά.

Υπάρχει ένα υπεύθυνο κέντρο με δορυφορική πληροφόρηση και όλα τα κομφόρ, που ο «καθ ύλην» αρμόδιος του ήταν διακοπές ή ξυνόταν και δεν «αντελήφθει». Και πρέπει να τον καλύψουμε, σωστά;

Άρχισαν τ όργανα και βαράτε βιολιτζίδες.

Διάβασα από άλλο blogοδημοσιογράφο ότι θα πρέπει να μηνυθεί ο δήμαρχος Ραφήνας – ο μοναδικός που έτρεχε παντού τις κρίσιμες ώρες- γιατί διασπείρει ψευδείς ειδήσεις παραπονούμενος ότι κανείς αρμόδιος δεν τον ειδοποίησε να εκκενώσει την περιοχή. Και αφού το Μάτι δεν ανήκει στον Δήμο του καλώς δεν επικοινώνησαν μαζί του. Τι ανακατεύεται κι αυτός και δημιουργεί θέματα;

Και μετά ανακάλυψαν την «άναρχο δόμηση». Έλα ρε!!! Καλώς ήλθατε στην Ελλάδα! Τώρα που φθάσατε αφήστε τις βαλίτσες, πιείτε ένα μοχίτο και πάμε να σας ξεναγήσουμε να μάθετε και εσείς οι τουρίστες πως είναι οι παραλίες μας.

Το θέμα είναι καλό, πιασάρικο και όχι απλά πετάει την μπάλα στην εξέδρα αλλά φτιάχνει και στόρι να χουμε να λέμε. Ο μισός πληθυσμός εναντίον του άλλου και  οι βιολιτζίδες να κουνάν απειλητικά το δάχτυλο. Τώρα λοιπόν που το ανακάλυψαν  θα «χτυπήσουν τη γροθιά στο μαχαίρι», «θα προχωρήσουν βαθιά μέχρι το κόκκαλο» , σίγουρα μια έκτακτη εισφορά και ότι ακόμα μπορούν να δαγκώσουν. Και όπως χυδαία οι τενεκέδες του think tank βγάζουν ιστορίες για να αποφορτίσουν την πίεση της κυβέρνησης, έτσι χυδαία και άλλη πλευρά υποθέτει ότι κάποιοι είχαν συμφέρον να σκάσει αυτή η ιστορία για να παρασύρουν την κοινή γνώμη στην μεγαλύτερη κατάσχεση – απαλλοτρίωση ιδιοκτησιών της ιστορίας του κράτους μας για να φτιαχτεί με φίλους επενδυτές το όραμα μιας ακόμα ελληνικής Κυανής Ακτής,  μιας Ριβιέρας στην Ανατολική Αττική.

Και πίσω και πέρα από κάθε χυδαιότητα υπάρχει η σημερινή πραγματικότητα. Εκατό ίσως και περισσότεροι νεκροί γιατί κάποιος δεν ήταν στο πόστο του όταν έπρεπε, ή δεν είχε γνώση και εμπειρία για την θέση που του πρόσφεραν. Και έγινε το κακό. Και για να τον καλύψουν και να καλύψουν και την πάρτη τους οι προστάτες  κάνουν όλα αυτά. Ότι κάνει συνήθως ένας πολιτικός.

Ένα συγγνώμη θα ήταν μια καλή αρχή. Οκτώ γράμματα που θέλουν μεγάλο κουράγιο  για να αρθρωθούν. Οκτώ γράμματα που τα οφείλει ένα ανθρώπινο πλάσμα στα παιδάκια, τους παππούδες τους , στους συνανθρώπους μας που τους κλέψανε για πάντα τον ήλιο που ψάχνει να βρει και να φωτίσει τα πρόσωπά τους, τις αγκαλιές που μάταια περιμένουν  τα χέρια τους να τα σφίξουν. 

Μια ανείπωτη συγγνώμη.

Και στη θέση της  ιστορίες , projects διαχείρισης κρίσεων και παπαρολογίες στυγνών επαγγελματιών, απομακρυσμένων από αυτό που λέμε ανθρώπινο πλάσμα . Επίδοξων επαγγελματιών επινόησης, διασποράς και χειραγώγησης φαντασιακού. Που ζουν μέσα σε αυτό, που μας εγκλωβίζουν μέσα σε αυτό κόβοντας κάθε περιθώριο προς ότι άλλο δεν είναι ελεγχόμενο και μετρήσιμο με σφραγίδα και βούλα.

Όπως είχε πει και ένας ποιητής,

«Το προφανές θα μας σκοτώσει.

Περιμένουμε, στερημένοι από όνειρα».

 

 

 

10 + 1 τραγούδια & στιγμές του Μάνου Ελευθερίου

Μάνος Ελευθερίου (12 Μαρτίου 1938 – 22 Ιουλίου 2018) 

Έλληνας ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος .

  • Η ζωή έχει έρθει καπάκι κύριε Μάνο και όπως είχατε γράψει τάχει φέρει η μοίρα και τα χρόνια να μην ακούμε πια κανέναν ποιητή.
  • Για τον Μάνο Ελευθερίου είχε γράψει ο ποιητής και κριτικός Γιάννης Βαρβέρης *: «Όλος ο Ελευθερίου ανήκει με διακριτικό φανατισμό στην παρακμή. Την παρακμή αυτή εξοστρακίζουν στα ποιήματά του ένας σπάνιος λυρισμός χωρίς ίχνος γλυκερότητας και ένας απαρηγόρητος σπαραγμός χωρίς ίχνος ταπεινού παραπόνου και ιδίως χωρίς ελπίδα. Ο πληθυσμός του συνίσταται σε ανθρώπους κυνηγημένους ή πικραμένους, ανεξαρτήτως τάξεως, χρόνου ή χώρου. Ο χώρος πάντως είναι συνηθέστατα αστικός και κατά προτίμηση εντοπίζεται σε πλοία, σε μπαρ, σε καφενεία, όπου η ματαίωση, η μνήμη ή η φωτογραφία ευδοκιμούν κι ανθίζουν ευκολότερα».
  • Επίλογος από τον Άμλετ της Σελήνης που είχε γράψει ο Ελευθερίου στη μνήμη του Γιώργου Χειμωνά:

“Και μια βραδιά που ντύθηκες ο Άμλετ της Σελήνης
Έσβησες μ’ ένα φύσημα τα φώτα της σκηνής
Και μονολόγους άρχισες κι αινίγματα να λύνεις
Μιας τέχνης και μιας εποχής παλιάς και σκοτεινής”

Καληνύχτα κύριε Μάνο

* H Φωτογραφία και το απόσπασμα του Γιάννη Βαρβέρη είναι από άρθρο του Κώστα Μπαλαχούτη  στην ιστοσελίδα http://www.ogdoo.gr/prosopa/afieromata/10-1-tragoydia-stigmes-tou-manou-eleftheriou

 

https://www.kubrick2001.com/en/1/index.html

Αποτέλεσμα εικόνας για kubrick 2001

Kubrick 2001: The Space Odyssey explained

Εξαιρετικά ευφυής ερμηνεία της Οδύσσειας του Διαστήματος.

Δείτε το!

https://www.kubrick2001.com/en/1/index.html