Αύγουστος 2017


Νέα περί του θανάτου του Ισπανού ποιητού Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα στις 19 Αυγούστου του 1936…

«… una acción vil y disgraciado»

η τέχνη κι η ποίηση δε μας βοηθούν να ζήσουμε:
η τέχνη και η ποίησις μας βοηθούνε
να πεθάνουμε

περιφρόνησις απόλυτη
αρμόζει
σ’ όλους αυτούς τους θόρυβους
τις έρευνες
τα σχόλια επί σχολίων
που κάθε τόσο ξεφουρνίζουν
αργόσχολοι και ματαιόδοξοι γραφιάδες
γύρω από τις μυστηριώδικες κι αισχρές συνθήκες
της εκτελέσεως του κακορίζικου του Λόρκα
υπό των φασιστών

μα επί τέλους! πια ο καθείς γνωρίζει
πως
από καιρό τώρα
–και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα–
είθισται
να δολοφονούν
τους ποιητάς

Από τη συλλογή Εν ανθηρώ Έλληνι λόγω (1957) του Νίκου Εγγονόπουλου

Από το https://thepoetsiloved.wordpress.com/ της Βίκυς Παπαπροδρόμου

…Je suis sure qu’ elle est vierge.
Elle a la beaute d’ un vierge…
Qui, elle est vierge. Elle ne s’ est
jamais souillee.
OSCAR WILDE – «SALOME»

…Ἀπόψε πρόβαλε γυμνή, σὰ τέρας, ἡ Σελήνη
κι ἄβυσσος πόθου τὴ δονεῖ:
τὴν εἶδαν ὅλοι ἀπὸ νωρίς, τὶς πόρπες της νὰ λύνει,
σὰ νὰ διψοῦσεν ἡδονή…
Τί νά ῾δε ξάφνου ῾δῶ στὴ γῆ καὶ τόσο τὸ λυμπίστη
πού ῾χουν μὲ πάθος κρεμαστεῖ,
σὰ νά ῾θελαν νὰ λυτρωθοῦν, ἀπ᾿ τὴ παλιὰ τὴν πίστη
κι οἱ δυό της οἱ νεκροὶ μαστοί;
Παρθένα, στείρα καὶ βουβή, ὅμοια μὲ σαλαμάντρα,
στὰ βάθια βράδυα τ᾿ ἀττικά.
πῶς ἔτσι, ἀπόψε, φρένιασε νὰ σμίξει τρελὰ μ᾿ ἄντρα
καὶ φλογερὰ κι ἐκστατικά;
…Τί κι ἂν ἡ νύχτα γέρν᾿ ἀργά, μέσ᾿ τὰ πυκνὰ ἐρέβη
κι ἀλλόκοτα μεθοῦν οἱ ἀνθοί;
Στὴ δύση, ῾κείνη μοναχή, ποὺ κείτεται καὶ ρεύει,
ζητεῖ τοῦ κάκου νὰ εὐφρανθεῖ…

 

Αναδημοσίευση από το https://tokoskino.me

 

Τα θαύματα

Δίπλα μας γίνονται τα θαύματα.
Δίπλα μας γίνονται ως μέσα στα ερείπια
των παλαιών σπιτιών με τις εξαίσιες σκάλες
που οδηγούν στον ουρανό –

πόσοι τις κατεβήκανε για τελευταία φορά
κοιτάζοντας προς τα ταβάνια

(προς τη ζωή του φοβερού νοήματος κοιτάζοντας)

ελπίζοντας πως από κει θα ’ρθει μια σωτηρία.

Από τη συλλογή Το νεκρό καφενείο (1997) του Μάνου Ελευθερίου

 

Από το https://thepoetsiloved.wordpress.com της Βίκυς Παπαπροδρόμου

Μάνος Ελευθερίου, Τυπωθήτω

Όταν έγραψε το ποίημα στάθηκε να το κοιτάζει.

Το χαρτί ακόμη χλωρό και τα ψηφία πονούσαν.
Το δίπλωσε και το έβαλε σε φάκελο.
Πουθενά δεν είχε να το στείλει.

Ως το άλλο βράδυ γάβγιζε το ποίημα φυλακισμένο.
Γάβγιζε απ’ τις πολλές πληγές και τον αιθέρα.

Ώσπου δεν άντεξε και του άνοιξε την πόρτα.

Μεσάνυχτα το πέταξε στο δρόμο σα σκυλί.

Από τη συλλογή Τα όρια του μύθου (1975) του Μάνου Ελευθερίου

 

Και κάποτε στον ύπνο μας

Τα δόντια της ψυχής δαγκώνουν πιο φαρμακερά.
Κάποτε μπήγονται βαθιά και κάποτε στον ύπνο μας
τα ξαναφέρνουν πίσω τα παραμιλητά των φίλων,
τραυλίσματα κακών ποιητών,
κλωστές και νήματα που σ’ οδηγούν στο βάθος της σκηνής
κι όσοι διαλέγουν τον Τροχό για τη ζωή τους.

Η αγάπη και η φιλία μάς βοηθούν στο θάνατο.

Από τη συλλογή Μαθήματα μουσικής (1972) του Μάνου Ελευθερίου

Πηγή: ανθολογία Η δεύτερη μεταπολεμική ποιητική γενιά (1950-1970) του Ανέστη Ευαγγέλου (εκδ. Παρατηρητής, 1994)

Από το https://thepoetsiloved.wordpress.com της Βικυς Παπαπροδρόμου

 

 

Πάω πίσω λοιπόν στη μαμά μου, στην κάμαρά μου την παιδική….

Αρλέτα 1945-2017

Δημοσιεύθηκε αρχικά στο Interesting Literature: A summary of a curious Eliot poem One of the most popular of the quatrain poems published in T. S. Eliot’s second volume of poetry, ‘Whispers of Immortality’ (1920) is actually more about mortality than immortality. The title immediately evokes William Wordsworth’s ‘Ode: Intimations of Immortality’ – but Eliot’s worldview is altogether more…

via A Short Analysis of T. S. Eliot’s ‘Whispers of Immortality’ — Greek Canadian Literature

 Το Μυστικό του Φοίνικα ή Καλοκαίρι στη Μεσόγειο

Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

   Ιούνιος στην ανατολική αγκαλιά της Μεσογείου που δοξάστηκε στο όνομα του Αιγέα.  Ιούνιος και η θάλασσα αγκαλιάζει τις διάσπαρτες κουκκίδες γης σαν μάννα που στον κόρφο της προστατεύει τα νησιά- παιδιά της από την αμείλικτη φλόγα του ήλιου. Το καλοκαίρι προχωρά και ο ανίκητος ήλιος θα κορυφωθεί κυρίαρχος ιστάμενος ψηλά στη δόξα του εκείνο το τριήμερο του ηλιοστασίου.  Τότε τα παιδιά της Ελλάδας, Εφέσου, της Βηρυτού , της Αλεξάνδρειας θ’ ανάψουν γιγάντιες φωτιές και πηδώντας γενναία πάνω τους αυθαδιάζουν την μοναδικότητα του, γίνονται τα ίδια φωτιά και φλόγα αδάμαστη, Ήλιος πρωτογέννητος και αυτά και ύστερα σβήνουν την κάψα βουτώντας στο Αρχιπέλαγος. Ενώνοντας για μια ακόμα φορά όπως πάντα γίνεται από τότε που άρχισε να μετρά ο χρόνος με γέλια, αγκαλιές και τραγούδια τη φωτιά με τη θάλασσα. Σ αυτές τις ακτές για πρώτη φορά οι άνθρωποι φιλοσόφησαν, διατύπωσαν με λόγια τα αιώνια υπαρξιακά ερωτήματα, μίλησαν για τα πρώτα στοιχεία και έψαξαν να βρουν ερμηνείες για την ύπαρξη. Τα πρώτα στοιχεία είπαν πως είναι η Γη, η Φωτιά, το Νερό και ο Αέρας. Ο πρώτος των φιλοσόφων ο Θαλής ο Μιλήσιος (624 – 546 π. Χ.) θεώρησε ότι πηγή όλων είναι το νερό. Ο σκοτεινός των φιλοσόφων ο Ηράκλειτος που έζησε σχεδόν έναν αιώνα αργότερα θεώρησε ότι  πρωταρχική ουσία στον κόσμο είναι η φωτιά. Το προϋπάρχον αείζωον πυρ που διανύει μια κυκλική τροχιά κατά την οποία μεταλλάσσεται στα άλλα τρία στοιχεία θάλασσα,  γη και αέρας  για να ακολουθήσει η αντίστροφη διαδικασία επιστρέφοντας το παν στην πρώτη αιώνια φωτιά.

Ο Πλάτωνας στον ΤΙΜΑΙΟ περιγράφει πως ο Θεός έφτιαξε το Σύμπαν συνθέτοντας με αρμονική αναλογία αυτά τα τέσσερα στοιχεία. Κατά τον ίδιο τα τέσσερα αυτά στοιχεία σχηματίζονται από ορθογώνια τρίγωνα από τα οποία δημιουργούνται τα λεγόμενα Πλατωνικά στερεά. Στον εξάεδρο κύβο αντιστοιχεί η Γη, στο τετράεδρο η Φωτιά, στο οκτάεδρο ο Αέρας και στο εικοσάεδρο το Νερό. Το πενταγωνικό δωδεκάεδρο αντιστοιχεί στο πέμπτο στοιχείο τον Αιθέρα  που «ο Θεός το χρησιμοποίησε όταν σχεδίασε την τελική διευθέτηση του Σύμπαντος.» .

platonic-solids-and-elements1

Σχήματα και ιδέες πέρασαν στη χριστιανική εποχή δίνοντας αφορμή με το συμβολισμό τους σε κάθε έκφραση από τους αστρολόγους, του μεσαίωνα έως τους  ψυχαναλυτές του 20ου αιώνα. Από τρία ζώδια ελέγχει το κάθε στοιχείο αλλά εμείς θα μείνουμε στη φωτιά και το Νερό. Φωτιά με τον Κριό, τον Λέοντα και τον Τοξότη και το Νερό με τον Καρκίνο, τον Σκορπιό και τους Ιχθείς.  Τα πύρινα ζώδια λένε πως είναι εξωστρεφή, αυθόρμητα, γεμάτα ενέργεια και θετική στάση ζωής.  Δεν περιορίζονται εύκολα και δεν ενδιαφέρονται για σταθερότητα και δέσμευση. Πολλές φορές βέβαια, η ανάγκη να συνεχίζουν  παρ όλες τις αντιξοότητες τα καταπονεί και τα οδηγεί μέχρι την κατάρρευση. Τα ζώδια του νερού είναι δεκτικά και σαν το νερό απορροφούν ότι συμβαίνει γύρω τους. Αντιλαμβάνονται συναισθήματα και δίνουν μεγαλύτερη σημασία σε αυτά από πραγματικά γεγονότα. Μαζεύοντας συναισθήματα και προβλήματα τρεκλίζουν από το βάρος τους κρύβοντας το κάτω από την γαλήνια επιφάνειά τους. Δυο διαφορετικά στοιχεία που απ ότι λένε οι ειδικοί περί των άστρων δεν ταιριάζουν μεταξύ τους. Αλλά και κατά τον  Γιουνγκ, είναι ασύμβατα  που σημαίνει ότι η σχέση τους οδηγεί σε αδυναμίες και «φαντάσματα» πίσω από τα οποία θα τρέχουν παρασυρμένα διαίσθηση και συναίσθημα . 

Όμως εγώ για τις ακτές των Κυκλάδων θα επιλέξω την αλχημική εκδοχή  όπου το αποκαλυπτικό Φως που σε καθηλώνει είναι η ουράνια φωτιά, η γονιμοποιός δύναμη της πρώτης αρχής, του Θείου  και η απέραντη θάλασσα που αγκαλιάζει γεννά και αναγεννά γενναιόδωρα κάθε μορφή εκδηλωμένης ζωής είναι τα πρωταρχικά νερά , ο Υδράργυρος.

Φωτιά και Νερό, Φως και Θάλασσα όταν ενωθούν με τα αλχημικά σύμβολα τους μας εικονίζουν το σύμβολο που ονομάστηκε Άστρο του Δαβίδ ή Σφραγίδα του Σολομώντα και τους τελευταίους και μόνο αιώνες έχει ταυτιστεί με τος Εβραίους. Αντίθετα το συναντάμε από την απώτατη αρχαιότητα στην Ευρώπη , την Αφρική και την Ασία μέχρι και στον Μουσουλμανισμό , τον Βουδισμό και τον Ινδουισμό, ως σύμβολο θεϊκής προστασίας και ισορροπίας. Η Φωτιά είναι η δύναμη που εκφράζεται από τον Φοίνικα που δι αυτής και μέσα από αυτήν  αναγεννιέται. Όπως έγραψε ο Βιργίλιος είναι καλό να παραδίδουμε ένα χέρσο χωράφι στις σπινθηροβόλες φλόγες. «Μ αυτόν τον τρόπο η φωτιά μεταδίδει στη γη μια μυστική αρετή ..».  Είναι αυτή η αρετή το μυστικό του Φοίνικα;

Από την άλλη το Νερό είναι η ονειροπόληση, η ίδια η φαντασία. H φαντασία που συνθέτει ένα αυτόχθονο αυτογενές βασίλειο, περισσότερο από ζωτική ορμή, το νερό και η φαντασία που είναι η ίδια η μορφή της ζωτικής παραγωγής. Φωτιά και Νερό είναι τα στοιχεία που εξαγνίζουν που καθαρίζουν ύλη, ψυχή και πνεύμα. Ο παντοκράτορας ήλιος το αρχέτυπο του γονιμοποιού πατέρα ανέρχεται στο ξημέρωμα πυρακτώνοντας  με το αμείλικτο φως του τα χρώματα εξαερώνοντας σχεδόν το περίγραμμα της ύλης  καλώντας τον Φοίνικα. Αν θες να το περιγραψεις, αν θες να το εξηγήσεις σε κάποιον που δεν ευτύχησε να είναι παρών και δεν βρίσκεις λόγια δανείσου τον στίχο του Ελύτη:

Έτσι συχνά όταν μιλώ για τον ήλιο

μπερδεύεται στη γλώσσα μου ένα

μεγάλο τριαντάφυλλο κατακόκκινο…

Και ο άλλος μεγάλος ποιητής ο Paul Claudel που είχε γνωρίσει καλά το υγρό στοιχείο μας αποκάλυψε το μυστικό του νερού. Του νερού που είναι υγρό φως και ο θεός το έβαλε στο βάθος το είναι μας, το νερό που ονειρεύεται στα μάτια μας, το νερό που είναι το πραγματικό μάτι της γης. Δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς φίλε μου εσύ, θεατής της αποκάλυψης Φωτός και Θάλασσας που μόνο στο Αρχιπέλαγος φανερώνονται στην απόλυτη τρομακτική τους καθαρότητα, με την παρθενική λιτή όψη της αρχέτυπης μοναδικότητας. Δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς, τίποτα να σε τρομάξει.

Το σκοτάδι σε χρωστάει στο φως, η γη στη θάλασσα, η φουρτούνα στη γαλήνη.

Και να σου πω και ένα μυστικό. Λένε ότι μια φορά το χρόνο μόνο συμβαίνει κάτω απ το φως του καλοκαιρινού φεγγαριού όπου οι σειρήνες πλησιάζουν σε έρημα ακρογιάλια, αφήνουν την ψαρένια τους κάλυψη και  ξεπροβάλλουν τα όμορφα γυμνά κοριτσίστικα σώματα τους. Λένε πως στον γενναίο που θα παραφυλάξει και θα αρπάξει το αφημένο δέρμα τους εκείνες για να το πάρουν πίσω θα του αποκαλύψουν το μυστικό τους. Και ύστερα θα τον πάρουν να χαθούν μαζί στο αιώνιο παιχνίδι τους μέσα στις θαλασσινές σπηλιές…

                                                                   Καλό Καλοκαίρι.

marmaids.jpg

Χρησιμοποίησα το κείμενο στίχους και ιδέες από τα :

Ήλιος ο Πρώτος και Προσανατολισμοί του Οδυσσέα Ελύτη

Το Νερό και τα Όνειρα του  Gaston Bachelard