Νοέμβριος 2018


Τα ποιήματα στο δρόμο

του Νίκου Χουλιαρά

[…]
Μ’ αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ’ τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα· που αναβοσβήνουν, μες στη νύχτα, σαν Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια – όχι αυτά που κρέμονται στα δέντρα της γιορτής, στη θαλπωρή των δωματίων, αλλά εκείνα που τονίζουνε την ερημία των σφαχτών στις μωβ βιτρίνες των συνοικιακών κρεοπωλείων.

Τα σακατεμένα και τα μοναχικά, μ’ αρέσουν: τα ποιήματα-κοπρίτες που περπατούν κουτσαίνοντας στις σκοτεινές άκρες των λεωφόρων: αυτά που τ’ αγνοούν οι κριτικοί κι οι εκπαιδευτικοί του Μωραΐτη· που τα χτυπούν συχνά οι μεθυσμένοι οδηγοί και τα αφήνουν αβοήθητα στο δρόμο. Και τα ποιήματα-παιδάκια, όμως αγαπώ· αυτά που ενώ δεν έχουν μάθει ακόμη την αλφάβητο, μπορούν εντούτοις, με δυο λέξεις τους, να σου κολλήσουν την ψυχή στον τοίχο.

Μ’ αρέσουν, πάλι, τα απελπισμένα κι όμως χαμογελαστά: τα ποιήματα-συνένοχοι· εκείνα που σου κλείνουνε με νόημα το μάτι. Που δεν σου πιάνουν την κουβέντα, δεν σ’ απασχολούν μα συνεχίζουνε το δρόμο τους αδιάφορα: τα ποιήματα-«δεν πρόκειται να σου ζητήσω τίποτε»· αυτά που χαιρετούν μόνο και φεύγουν, όπως μ’ αρέσουνε και τ’ άλλα, τα χαρούμενα, που προτιμούνε τα παιχνίδια απ’ το μάθημα καθώς και τα ποιήματα-παππούδες, γιατί ενώ γνωρίζουνε καλά το μάταιο της ζωής εντούτοις θέλουν να το ζήσουν.
[…]

Από το κείμενο Τα ποιήματα στο δρόμο του Νίκου Χουλιαρά (δημοσιευμένο στο περιοδικό Η Λέξη, τεύχος 147, Σεπτέμβρης-Οκτώβρης 1998)

 

Από το https://thepoetsiloved.wordpress.com/ της Βίκυς Παπαπροδρόμου

Advertisements

Η Έβδομη Λειτουργία της Γλώσσας.

Κείμενο μου από το Εν Ιορδάνη, περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ , Φθινόπωρο 2018

 

lenguage

«Let there be Language» του Joe Banks

Με την επικοινωνία ήρθα πρώτη φορά σε επαφή όταν ως νέος πέρασα και εγώ για να πάρω μαθήματα σκηνοθεσίας από την Μεγάλη του Γένους Σχολή της εποχής, την Σχολή Σταυράκου. Η συζήτηση τότε για την Κυβερνητική και την επικοινωνία Μεγάλη και Μαζική αφορούσε το μήνυμα που μέσα από το μέσο και στην περίπτωση μας ιδιαίτερα την εικόνα,τον λόγο και την μουσική περνά στον θεατή/ λαό , συζήτηση και αψιμαχίες διανθισμένες με πολύ πολιτική. Τότε μόλις είχε εμφανιστεί ο personal computer 8μπιτος και με 64κ και οι προοπτικές της σύνδεσης του με την μαζική επικοινωνία μοιάζανε ένα μακρινό μέλλον στα όρια της φαντασίας.

 

Στο κατακλυσμιαίο “μετά” η επικοινωνία ταυτίστηκε με την προώθηση ιδεών και προϊόντων με αυτή την άθλια ελληνικούρα της γλώσσας των διαφημιστών που “επικοινωνούν” εκδηλώσεις και χαρτιά τουαλέτας με τον ίδιο επαγγελματισμό. Και βέβαια με τις κάθε είδους οθόνες που κουβαλάμε και παρακολουθούμε μανιο-ευλαβικά επιβεβαιώνοντας σε όλους τους τόνους την αρχαία ρήση, “το μέσο είναι το μήνυμα”.

Από εκείνη την μακρινή εποχή μου είχε μείνει στην μνήμη μόνο η φατική λειτουργία της γλώσσας, όπου απλά ελέγχει ή επιβεβαιώνει τον δίαυλο και η επικοινωνία είναι αυτοσκοπός. Απλό παράδειγμα ο χαιρετισμός σε γάμο ή κηδεία μεταξύ επισκέπτη- πομπού και θλιμμένου ή χαρούμενου δέκτη. Είτε ψιθυρίσετε “να σας ζήσει”, είτε “να τον θυμάστε” , είτε “ας πσφχθτε” ο δέκτης θα σας ευχαριστήσει γιατί το μήνυμα είναι η ίδια η παρουσία σας και οι λέξεις σας αδιάφορες. Κάντε το άφοβα, φροντίστε μόνο να ξεκαρδιστείτε όταν έχετε απόσταση ασφαλείας από τους τεθλιμμένους.

Όμως “επικοινωνία” δεν είναι τα εικονομηνύματα που φωτίζουν οθόνες . Θα ήταν τετριμμένο να αναφέρω ότι ο Πλάτωνας και ο Αριστοτέλης προσέγγισαν τη διαδικασία της επικοινωνίας υπό το πρίσμα της ρητορικής. Μια διαδικασία όπου ο πομπός (ρήτορας) κατασκεύαζε μηνύματα τα οποία μεταδίδονταν στο δέκτη με στόχο ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Στην πρώτη αυτή προσέγγιση το “μέσο” είναι το στόμα του ρήτορα.

Από τότε όμως πολλά έχουν αλλάξει κυρίως στο μέσο που είναι ένα ενδιάμεσο κατασκεύασμα το οποίο δεν ελέγχετε από εμάς (τον πομπό) αντίθετα μπορούν να μας επηρεάσουν (έντυπα, κοινωνικά δίκτυα) επηρεάζοντας ή και τροποποιώντας δραματικά την επικοινωνία πομπού και δέκτη χωρίς κάνεις εκ των δύο να έχει αντίληψη (συνείδηση) της παρέμβασης.

Εδώ όμως θα μας απασχολήσει η προσέγγιση που δεν αντιμετωπίζει την επικοινωνία μόνο ως μεταβίβαση μηνυμάτων, αλλά ως παραγωγή μεταβίβαση και ανταλλαγή νοημάτων, μια διαδικασία κατά την οποία ένα πρόσωπο επηρεάζει τη συμπεριφορά ή τη σκέψη ενός άλλου. Προσέγγιση που ονομάζεται Σημειωτική.

O Ρομάν Γιάκομπσον (1896-1982) γλωσσολόγος και θεωρητικός της λογοτεχνίας  με το έργο του έγινε εκπρόσωπος της δομικής ανάλυσης σε επιστήμες πέραν της γλωσσολογίας, περιλαμβανομένης της ανθρωπολογίας και της λογοτεχνικής θεωρίας και η εργασία του συνεχίζει να επηρεάζει τη γλωσσική ανθρωπολογία, τη σημειωτική της κουλτούρας κλπ.

Στο μοντέλο του Γιάκομπσον οι βασικοί παράγοντες στη μετάδοση της επικοινωνίας είναι οι εξής:

1 πομπός (ο ομιλητής/αποστολέας)

2) δέκτης (ο ακροατής/παραλήπτης)

3) μήνυμα (ό,τι στέλνει ο πομπός)

4) επικοινωνιακός κώδικας (η γλώσσα, που πρέπει να είναι κοινή για πομπό και δέκτη)

5) πλαίσιο αναφοράς (το αναφερόμενο, αυτό που δείχνει η λέξη. Αφορά το θέμα, την πληροφορία)

6) δίαυλος επικοινωνίας (το «κανάλι» μεταξύ πομπού – δέκτη)

Κάθε παράγοντας της γλωσσικής επικοινωνίας ορίζει μία λειτουργία της γλώσσας.

Ανάλογα λοιπόν με τον παράγοντα στον οποίο εστιάζει η επικοινωνία, διακρίνονται έξι βασικές γλωσσικές λειτουργίες:

  • H αναφορική , η πλέον προφανής εστιάζει στο πλαίσιο αναφοράς. Τη γλώσσα που χρησιμοποιούμε για να μιλήσουμε, τις λέξεις που παραπέμπουν στην πραγματικότητα για την οποία δίνουμε πληροφορίες.
  • η συγκινησιακή  ή εκφραστική εστιάζει στον πομπό και τη σχέση του με το μήνυμα, τη διάθεση του σχετικά με όσα λέει (επιφωνήματα, επιρρήματα, κρητική στάση, ειρωνεία κλπ).Είναι η λειτουργία του Εγώ.
  • η βουλητική εστιάζει στον δέκτη προς τον οποίο απευθύνεται για να εκφράσει: επιθυμία, προσταγή , παράκληση κλπ ώστε να πραγματοποιηθεί ένα πρακτικό αποτέλεσμα. Π.χ: Φέρε μου ένα ποτήρι νερό! Είναι η λειτουργία του Εσύ.
  • η φατική εστιάζει στο κανάλι που ελέγχει και επιβεβαιώνει και την επικοινωνία ως αυτοσκοπό χωρίς να δίνει σημασία στο μήνυμα. Δεν είναι μόνο το παράδειγμα που ανέφερα στην αρχή του κειμένου ή το εμπρός που λέμε όταν απαντάμε στο τηλέφωνο. Είναι η κουβέντα που κάνουμε με φίλους στο καφενείο χωρίς νόημα απλά για να συντηρηθεί η συνομιλία και κάθε συζήτηση που συμμετέχουμε χωρίς να δίνουμε σημασία στο τι λέγεται από τους άλλους και όπου ρητορεύουμε απλά για να καπελώνει ο λόγος μας. Πολύ συνηθισμένο στην εποχή μας.
  • η μεταγλωσσική εστιάζει στο αν ο πομπός και ο δέκτης αλληλοκατανοούνται, αν χειρίζονται τον ίδιο κώδικα δηλαδή τη γλώσσα, όχι μόνο σε επίπεδο επιστημονικού λόγου αλλά και σε επίπεδο καθημερινής επικοινωνίας.
  • και η ποιητική όπου η σημασία περνάει στην επεξεργασία και τη μορφή του ίδιου του μηνύματος και αντιλαμβάνεται την γλώσσα στην ποιητική της διάσταση.

Ένα βιβλίο που διάβασα πρόσφατα μου αποκάλυψε και μια μυστική έβδομη λειτουργία της γλώσσας.

Την επιτελεστική λειτουργία , εκεί που ο λόγος γίνεται πράξη. Εκεί που η ειπωμένη λέξη δημιουργεί γεγονός και κανείς δεν μπορεί να της αντισταθεί. Μια “μαγική” λειτουργία της γλώσσας που μας παραπέμπει στις πρώτες γραμμές της Γενέσεως: “Και είπεν ο  Θεός· γενηθήτω φως· κατ εγένετο φως”.

Η λειτουργία αυτή έμεινε κρυφή σε έναν μικρο κύκλο επιστημόνων μέχρι που με κάποιο τρόπο το μυστικό διέρρευσε. Αρχές τις δεκαετίας του’80 και όλοι οι διάσημοι του πνεύματος και της πολιτικής με τη συνδρομή μυστικών υπηρεσιών και μπράβων συγκρούονται χωρίς έλεος προσπαθώντας να το αποκτήσουν ή να το συγκαλύψουν. Ρολάν Μπαρτ, Μισέλ Φουκώ, Σαρτρ, Αλτουσέρ, Ντεριντά, Κρίστεβα, Τσόμσκι και δίπλα τους ο Ζισκάρ ντ Εστέν και ο Μιτεράν. Είναι αυτό το μυστικό που κατείχε ο Μιτεράν , του έδωσε την παντοδυναμία του και χάρη σε αυτό ονομάστηκε “Φαραώ”; Ένας αστυνομικός, άσχετος με την επιστήμη και τους διανοούμενους αναζητά τον δολοφόνο του Μπάρτ. Μη βγάζοντας άκρη επιτάσσει έναν νεαρό καθηγητή που τον καθοδηγεί και τον μυεί (αυτόν και τον αναγνώστη) στον κόσμο της Σημειολογίας, της πολιτικής και της διανόησης της δεκαετίας του 70- 80 σε Ευρώπη και Αμερική. Ο συγγραφέας, Λοράν Μπινέ, φιλόλογος και ο ίδιος περνά με επιδεξιότητα από τις θεωρίες της γλώσσας στην πολιτική και την αστυνομική καταδίωξη αυθαδιάζοντας όπως η Γαλλική παράδοση του επιτρέπει σε όλα τα “ιερά τέρατα” νεκρά αλλά και ζωντανά σε μια διήγηση που μέσα σε ένα χρόνο γνώρισε τριάντα μεταφράσεις. Όλα αυτά κάτω από το περιπαικτικό βλέμμα του Ουμπέρτο Έκο ο οποίος δεν ήταν μόνο δάσκαλος του στη σημειωτική αλλά και στον τρόπο αφήγησης.

Αξίζει να το διαβάσετε και ποιος ξέρει. Μπορεί να είστε εσείς αγαπητέ αναγνώστη που θα επαναφέρεται στην εποχή μας την επιτελεστική λειτουργία και με τον μαγικό σας λόγο τα πάντα θα πάρουν μια νέα μορφή.

—————————————-

– Λοράν Μπινέ, Η Έβδομη Λειτουργία της Γλώσσας. Μετάφραση Γιώργος Ξενάριος. Εκδόσεις opera.

– Θεωρίες και μοντέλα επικοινωνίας, Δρ. Λήδα Τσενέ, https://www.slideshare.net/kokonagera/ss-25888842

https://el.wikipedia.org/Ρόμαν_Γιάκομπσον

 

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΡΟΝΤΕΝ, «ΔΙΑΘΗΚΗ»

ikona

Αυγούστου Ροντέν (Auguste Rodin), » Ο Σκεπτόμενος»

Νέοι, που επιθυμείτε να γίνετε υπηρέτες της ομορφιάς, ίσως, αν θελήσετε, να συναντήσετε εδώ το απόσταγμα μιας μακρόχρονης εμπειρίας.

Αγαπήστε με ευλάβεια τους μεγάλους δασκάλους που προηγήθηκαν.

Υποκλιθείτε μπροστά στο Φειδία και στο Μιχαήλ Άγγελο. Θαυμάστε τη θεϊκή γαλήνη του ενός, την τρομερή αγωνία του άλλου. Ο θαυμασμός είναι ένα γενναιόδωρο κρασί για τα ευγενικά πνεύματα.

Όμως -προς Θεού- μη μιμηθείτε τους μεγαλύτερούς σας. Με σεβασμό στην παράδοση μάθετε να διακρίνετε το αιώνια γόνιμο, που κλείνει μέσα της: την αγάπη για τη φύση και την ειλικρίνεια. Είναι τα δύο ισχυρά πάθη της μεγαλοφυΐας: λατρεύει τη φύση και ποτέ δεν ψεύδεται. Έτσι η παράδοση δίνει το κλειδί, που θα σας βοηθήσει να δραπετεύσετε από τη ρουτίνα. Η παράδοση, που σας συμβουλεύει να ερευνάτε συνεχώς την πραγματικότητα και που σας απαγορεύει την τυφλή υποταγή σε οποιονδήποτε δάσκαλο.

Η φύση ας είναι η μοναδική σας θεότητα!

Να έχετε απόλυτη πίστη σ’ αυτήν. Να είστε βέβαιοι ότι ποτέ δεν είναι άσχημη και περιορίστε τη φιλοδοξία σας στο να της είστε πιστοί.

Τα πάντα είναι ωραία για τον καλλιτέχνη, γιατί σε κάθε ύπαρξη και σε κάθε πράγμα η διαπεραστική του ματιά ανακαλύπτει το χαρακτήρα, την εσωτερική δηλαδή αλήθεια που διαφαίνεται πίσω από τη μορφή. Και η αλήθεια τούτη είναι η ίδια η ομορφιά. Μελετάτε με δέος: και τότε -να είστε βέβαιοι- θα ανακαλύψετε την ομορφιά, γιατί θα συναντήσετε την αλήθεια.

Δουλεύετε με μανία.

Εσείς, αγαλματοποιοί, δυναμώστε μέσα σας την αίσθηση του βάθους. Το πνεύμα δύσκολα εξοικειώνεται μ’ αυτή την έννοια. Δεν αντιλαμβάνεται ευκρινώς παρά μόνο επιφάνειες. Του είναι δύσκολο να φαντάζεται μορφές σε βάθος. Και όμως εδώ ακριβώς βρίσκεται το έργο σας.

Πρώτα απ’ όλα καθορίστε με σαφήνεια τα κύρια επίπεδα των μορφών που θα σκαλίσετε. Τονίστε με δύναμη την κατεύθυνση που δίνετε σε κάθε μέλος του σώματος, στο κεφάλι, στους ώμους, στη λεκάνη, στις κνήμες. Η τέχνη απαιτεί αποφασιστικότητα. Με την ξεκάθαρη φυγή των γραμμών βυθίζεστε μέσα στο χώρο και κυριαρχείτε στο βάθος. Όταν τα επίπεδά σας βρουν τη σωστή τους θέση, τότε έχετε ανακαλύψει τα πάντα. Το άγαλμά σας είναι κιόλας ζωντανό. Οι λεπτομέρειες γεννιούνται και βρίσκουν τη σωστή θέση από μόνες τους.

Όταν δημιουργείτε, μη σκέπτεστε ποτέ επίπεδα, αλλά ανάγλυφα.

Το πνεύμα σας πρέπει να θεωρεί κάθε επιφάνεια ως προεξοχή ενός όγκου που βρίσκεται πίσω της και την ωθεί. Να φαντάζεστε τις μορφές σαν να κινούνται προς το μέρος σας. Κάθε ζωή αναδύεται από ένα κέντρο, ύστερα αναπτύσσεται και ξεχύνεται από τα μέσα προς τα έξω. Έτσι ακριβώς και στη μεγάλη γλυπτική· πάντα διακρίνει κανείς μέσα της μια ισχυρή εσωτερική ώθηση. Αυτό είναι το μυστικό της αρχαίας τέχνης.

Εσείς, ζωγράφοι, να παρατηρείτε την πραγματικότητα σε βάθος. Δείτε, για παράδειγμα, ένα πορτραίτο ζωγραφισμένο από τον Ραφαήλ. Πώς αυτός ο μεγάλος δάσκαλος απεικονίζει ένα πρόσωπο μετωπικά: στρέφει το στήθος προς το πλάι δίνοντας έτσι την ψευδαίσθηση της τρίτης διάστασης.

Όλοι οι μεγάλοι ζωγράφοι εξετάζουν το χώρο σε βάθος. Στην κατανόηση των όγκων βρίσκεται η δύναμή τους.

Να θυμάστε πάντα: δεν υπάρχουν γραμμές, μόνον όγκοι. Όταν σχεδιάζετε, να μην σας απασχολεί ποτέ το περίγραμμα, αλλά η “αναγλυφικότητα”. Η “αναγλυφικότητα” είναι αυτή που καθορίζει το περίγραμμα.

Να ασκείστε ακατάπαυστα. Επιβάλλεται να εξουσιάσετε την τεχνική σας.

Η τέχνη δεν είναι τίποτε άλλο από αίσθημα. Όμως χωρίς την απόλυτη γνώση των όγκων, των αναλογιών, των χρωμάτων, χωρίς τη δεξιοτεχνία του χεριού, ακόμα και το πιο έντονο αίσθημα παραλύει. Τι θα γινόταν ο πιο μεγάλος ποιητής σε μια ξένη χώρα, αν αγνοούσε τη γλώσσα της; Στη νεότερη γενιά καλλιτεχνών υπάρχουν ποιητές, που, δυστυχώς, αρνούνται να μάθουν να μιλούν. Δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να ψελλίζουν.

Να έχετε υπομονή! Μη βασίζεστε στην έμπνευση.

Αυτή δεν υπάρχει. Τα μοναδικά προσόντα του καλλιτέχνη είναι: σωφροσύνη, προσοχή, ειλικρίνεια και θέληση. Να εκτελείτε το έργο σας ως έντιμοι εργάτες.

Νέοι, να είστε αληθινοί. Αυτό όμως δε σημαίνει: ακριβείς άνευ ουσίας. Υπάρχει μια χαμηλή πιστότητα: αυτή της φωτογραφίας και του εκμαγείου. Η τέχνη δεν αρχίζει παρά μόνο με την εσωτερική αλήθεια. Όλα σας τα σχήματα, όλα σας τα χρώματα να διερμηνεύουν συναισθήματα.

Ο καλλιτέχνης που αρκείται στην ψευδαίσθηση και με δουλοπρέπεια αναπαράγει ανούσιες λεπτομέρειες δε θα γίνει ποτέ μεγάλος καλλιτέχνης. Αν έχετε ποτέ επισκεφθεί κάποιο κοιμητήριο της Ιταλίας, οπωσδήποτε θα παρατηρήσατε με πόση παιδαριώδη αφέλεια οι καλλιτέχνες που ανέλαβαν να διακοσμήσουν τους τάφους προσπαθούν να αντιγράψουν στα αγάλματά τους κεντήματα, δαντέλες και πλεξούδες. Είναι ίσως ακριβείς. Δεν είναι όμως καθόλου αληθινοί, αφού δεν απευθύνονται στην ψυχή.

Σχεδόν όλοι μας οι γλύπτες θυμίζουν αυτούς των ιταλικών νεκροταφείων. Στα μνημεία που βρίσκονται στις δημόσιες πλατείες μας διακρίνουμε μόνο ρεντιγκότες, τετράποδα ή μονόποδα τραπέζια, καρέκλες, μηχανές, μπαλόνια, τηλέγραφους. Κανένα ίχνος εσωτερικής αλήθειας, συνεπώς κανένα ίχνος τέχνης. Να φρίττετε μ’ αυτά τα παλιοπράγματα.

Να είστε βαθιά και άγρια λάτρεις της αλήθειας. Να μη διστάζετε ποτέ να εκφράζετε αυτό που αισθάνεστε, ακόμα κι όταν έρχεται σε αντίθεση με τις παραδεδεγμένες ιδέες. Ίσως να μη σας καταλάβουν στην αρχή. Αλλά η μοναξιά σας δε θα κρατήσει για πολύ. Φίλοι θα τρέξουν γρήγορα κοντά σας, γιατί ό,τι είναι βαθιά αληθινό για έναν άνθρωπο είναι και για όλους.

Ωστόσο, ούτε γκριμάτσες ούτε μορφασμούς για να προσελκύσετε το κοινό. Απλότητα! Αφέλεια!

Τα ωραιότερα θέματα βρίσκονται μπροστά σας: είναι εκείνα που γνωρίζετε καλύτερα.

Ο πολύ αγαπητός μου και τόσο μεγάλος Ευγένιος Καρριέρ, που μας άφησε τόσο γρήγορα, έδειξε τη μεγαλοφυΐα του ζωγραφίζοντας τη γυναίκα και τα παιδιά του. Του ήταν αρκετό να εξυμνεί τη μητρική στοργή, για να είναι υπέροχος. Μεγάλοι καλλιτέχνες είναι εκείνοι που βλέπουν με τα δικά τους τα μάτια αυτά που όλος ο κόσμος έχει δει και είναι σε θέση να διακρίνουν την ομορφιά μέσα σ’ εκείνα, που είναι τόσο κοινά για τους άλλους.

Οι κακοί καλλιτέχνες βλέπουν πάντοτε με τα γυαλιά κάποιου άλλου.

Το ύψιστο είναι να συγκινείσαι, να αγαπάς, να ελπίζεις, να πάλλεσαι, να ζεις. Πρώτα να είσαι άνθρωπος και μετά καλλιτέχνης!

Η αληθινή ευγλωττία χλευάζει την ευγλωττία, έλεγε ο Πασκάλ. Η αληθινή τέχνη χλευάζει την τέχνη. Θα αναφέρω πάλι εδώ το παράδειγμα του Ευγένιου Καρριέρ. Στις εκθέσεις οι περισσότεροι πίνακες δεν είναι τίποτε άλλο από ζωγραφική. Οι δικοί του πίνακες φαίνονταν, ανάμεσα στους άλλους, σαν παράθυρα ανοιγμένα προς τη ζωή!

Να αποδέχεστε τις δίκαιες κριτικές. Εύκολα θα τις αναγνωρίσετε. Είναι εκείνες που επιβεβαιώνουν τις αμφιβολίες που σας βασανίζουν. Όμως να μην πτοείστε από εκείνες που η συνείδησή σας δεν παραδέχεται.

Μη φοβηθείτε τις άδικες κριτικές. Θα εξεγείρουν τους φίλους σας. Θα τους υποχρεώσουν να ξανασκεφτούν για τη συμπάθεια που νιώθουν προς εσάς και θα την εκδηλώνουν με περισσότερο θάρρος, αφού θα κατανοήσουν καλύτερα το λόγο της ύπαρξής της.

Αν το ταλέντο σας είναι πρωτότυπο, στην αρχή δε θα έχετε παρά λίγους οπαδούς και ένα πλήθος εχθρών. Μη χάνετε το θάρρος σας. Οι πρώτοι θα θριαμβεύσουν, γιατί ξέρουν για ποιο λόγο σας αγαπούν, ενώ οι άλλοι αγνοούν γιατί τους είστε μισητοί· οι πρώτοι είναι παθιασμένοι με την αλήθεια και θα στρατολογούν συνεχώς νέους οπαδούς, ενώ οι άλλοι δε θα δείξουν ιδιαίτερο ζήλο για τις λανθασμένες απόψεις τους. Οι πρώτοι είναι σταθεροί, ενώ οι δεύτεροι πηγαίνουν όπου φυσά ο άνεμος. Η νίκη της αλήθειας είναι βέβαιη.

Μη χάνετε τον καιρό σας συνάπτοντας κοσμικές ή πολιτικές σχέσεις. Θα δείτε πολλούς συναδέλφους σας να αποκτούν με ραδιουργίες τιμές και πλούτη. Δεν είναι αυτοί οι αληθινοί καλλιτέχνες. Μερικοί όμως είναι πολύ έξυπνοι και, αν θελήσετε να παραβγείτε μαζί τους στο γήπεδό τους, θα αναλώσετε τόσο χρόνο όσο και εκείνοι, δηλαδή εξ ολοκλήρου την ύπαρξή σας κι έτσι δε θα σας απομείνει ούτε μια στιγμή για να είστε καλλιτέχνης.

Να αγαπάτε με πάθος την αποστολή σας. Δεν υπάρχει ωραιότερη. Είναι πολύ πιο υψηλή απ’ ό,τι ο όχλος πιστεύει.

Ο καλλιτέχνης δίνει ένα μεγάλο παράδειγμα. Λατρεύει τη δουλειά του και η πολυτιμότερη ανταμοιβή του είναι η χαρά που παίρνει μέσα από αυτήν. Στις μέρες μας -τι κρίμα!- προσπαθούν να πείσουν τους εργάτες ότι πρέπει να μισούν τη δουλειά τους και να την σαμποτάρουν. Η ανθρωπότητα όμως δε θα γίνει ευτυχισμένη παρά μόνον όταν όλοι οι άνθρωποι αποκτήσουν ψυχές καλλιτεχνών, δηλαδή όταν όλοι βρίσκουν απόλαυση μέσα από το έργο τους.

Η τέχνη είναι ακόμα ένα υπέροχο μάθημα ειλικρίνειας.

Ο πραγματικός καλλιτέχνης εκφράζει πάντοτε αυτό που σκέπτεται διακινδυνεύοντας να ανατρέψει όλες τις καθιερωμένες αξίες.

Διδάσκει έτσι την ειλικρίνεια στους συνανθρώπους του.

Θα μπορούσε κανείς λοιπόν να φανταστεί τι θαυμάσια πρόοδος θα είχε αίφνης συντελεστεί, αν η απόλυτη αγάπη για την αλήθεια βασίλευε ανάμεσα στους ανθρώπους!

Α, πόσο γρήγορα η κοινωνία θα απέρριπτε πλάνες και ασκήμιες, αφού θα τις παραδεχόταν, και πόσο γρήγορα η γη μας θα γινόταν ένας Παράδεισος!

 

Το αντέγραψα από τον Δημήτρη Κακριδά!