Uncategorized


Κύκλος των Φίλων, Αίτιον, Τετάρτη 22 Μαΐου. Στη σειρά συζητήσεων Μύθος και Επιστήμη ο αποψινός διάλογος είχε θέμα, Αστρολογία vs. Αστρονομία, Αντιμάχονται ή τελικά συμφωνούν;

Μαζί μας συνομίλησαν για την Αστρολογία ο κύριος Μιχάλης Ντζιβανάκης και για την Αστρονομία ο κύριος Θανάσης Ευαγγελόπουλος.

αστρονομια 2

αστρονομια 3

αστρονομια 4

αστρονομια

 Στάθης Γκόνος, Μιχάλης Ντζιβανάκης, Ιορδάνης Πουλκούρας και Θανάσης Ευαγγελόπουλος. Ο Κύκλος των Φίλων στο ΑΙΤΙΟΝ.

 

Από το https://kyklostonfilon.wordpress.com

Advertisements

the-thinker-in-the-gates-of-hell

Ο Κύκλος των Φίλων στα πλαίσια της σειράς συζητήσεων Μύθος και Επιστήμη σας προσκαλεί την Τετάρτη 22 Μαΐου στο Αίτιον Πολυχώρος, σε έναν διάλογο με θέμα,

Αστρολογία V/s Αστρονομία, Αντιμάχονται ή τελικά συμφωνούν;

Συνομιλούν οι:

Θανάσης Ευαγγελόπουλος :

evangelopoulos

Μάχιμος Ενδοκρινολόγος, απόφοιτος του Εθν. Καποδ. Πανεπιστημίου Αθηνών, με ειδίκευση στη Γενική Χειρουργική, στην Γενική Παθολογία και στην Ενδοκρινολογία. Παράλληλα ασχολείται με την Αστρονομία. Εχει κάνει περίπου 40 πρωτότυπες διαλέξεις Αστροφυσικής σε αστρονόμους, αλλά και πολλές εκλαικευμένες παρουσιάσεις. Είναι ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας «Διόσκουροι», και εθελοντής συνεργάτης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Συμμετέχει σταθερά στα Πανελληνία Συνέδρια ερασιτεχνικής αστρονομίας, και στο Αthens Science Festival με διαλέξεις Αστρονομίας για επιστημονικό κοινό. Είναι συγγραφέας των βιβλίων «Συμπυκνωμένο Εγχειρίδιο Αστροφυσικής» και «Στοιχειώδη Σωματίδια και Κβαντική Φυσική». To βιογραφικό του έχει δημοσιευθεί στον τιμητικό τόμο “Who-is-who”-GR0601241.

 

Μιχάλης Ντζιβανάκης :

Ntzivanakis

Αστρολόγος και ερευνητής της Αστρολογίας εδώ και 28 χρόνια έχοντας μαθητεύσει κοντά στον Γιάννη Συμεώνογλου. Συνέβαλε στην δημιουργία του πρώτου ελληνικού αστρολογικού συλλόγου » Πάμε Αστρολογία» όπου διετέλεσε και πρώτος πρόεδρος και αργότερα ήταν συνιδρυτής και πρώτος πρόεδρος του συλλόγου «Φίλοι Αστρολογίας Ελλάδος «. Υπήρξε επίσης διευθυντής και εκδότης του περιοδικού Αστρολογική Πυξίδα. Έχει διοργανώσει διαλέξεις και συνέδρια και έχει συμμετάσχει σε σειρά ραδιοφωνικών εκπομπών περί αστρολογίας. Παραμένει πάντα ερευνητής και εραστής της Αστρολογίας.

   Μαζί τους συζητούν ο σύμβουλος έκδοσης του περιοδικού ΑΒΑΤΟΝ Ιορδάνης Πουλκούρας και ο Διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών Στάθης Γκόνος.

Τετάρτη 22 Μαίου 2019 στο Αίτιον Πολυχώρος, Τζιραίων 8-10, Μακρυγιάννη, Αθήνα (Σταθμός Μετρό: Ακρόπολη) Τηλ.: 2130 256666, http://www.aition-kinima.org/

Είσοδος Ελεύθερη. Ώρα έναρξης 20.00

Την εκδήλωση υποστηρίζει το περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ.

Αντιγραφή από το https://kyklostonfilon.wordpress.com

becket

Τι γνωρίζω σχετικά με την ανθρώπινη μοίρα; Θα μπορούσα να σας πω περισσότερα σχετικά με τα ραδίκια!

Κάθε λέξη είναι ένας άχρηστος λεκές στη σιωπή και στο τίποτα.

Πάντα προσπάθεια. Πάντα αποτυχία. Δεν πειράζει. Προσπάθησε ξανά. Απότυχε ξανά. Απότυχε καλύτερα

Το βέβαιο είναι πως οι ώρες μας, έτσι όπως είμαστε, είναι ατελείωτες κι έτσι αναγκαζόμαστε να τις γεμίσουμε με πράξεις που εκ πρώτης όψεως φαίνονται λογικές αλλά… που τις κάνουμε πια μηχανικά. Θα μου πεις ότι πρέπει να εμποδίσουμε το μυαλό μας να θολώσει. Έχεις δίκιο! Αλλά αναρωτιέμαι: Σάμπως δεν έχει κιόλας βυθιστεί σε απέραντα σκοτάδια; Παρακολουθείς το συλλογισμό μου;

Ναι, στη ζωή μου, αφού πρέπει να τη λέω έτσι, υπήρχαν τρία πράγματα, η ανικανότητα να μιλήσω, η ανικανότητα να σωπάσω, και η μοναξιά, μ’ αυτά έπρεπε να τα βγάλω πέρα.

…σαφές τελικά σε εμένα πως το σκοτάδι που πάντα πάλευα να κατανικήσω είναι στην πραγματικότητα ο καλύτερός μου σύμμαχος…

Θα πάψετε επιτέλους να με βασανίζετε με τον καταραμένο τον χρόνο σας! Είναι απάνθρωπο! Πότε! Πότε! Μια μέρα! Δεν σας φτάνει αυτό; Μια μέρα σαν τις άλλες, μια μέρα μουγγάθηκε, μια μέρα τυφλώθηκα, μια μέρα θα κουφαθούμε, μια μέρα γεννηθήκαμε, μια μέρα θα πεθάνουμε, την ίδια μέρα, την ίδια ώρα, την ίδια στιγμή, δε σας φτάνει αυτό; Ξεγεννάνε καβάλα σ’ ένα τάφο, αστράφτει το φως μια στιγμή, κι ύστερα πάλι σκοτάδι.

Είσαι στη Γη. Δεν υπάρχει θεραπεία γι’ αυτό.

 

O Σάμιουελ Μπέκετ  ήταν Ιρλανδός λογοτέχνης, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Το έργο του είναι βασικά μινιμαλιστικό, και σύμφωνα με ορισμένους ερμηνευτές, βαθιά απαισιόδοξο για την ανθρώπινη φύση. Η απαισιοδοξία αυτή αντανακλάται από την εκτενή και περίεργη αίσθηση του χιούμορ στο έργο του, καθώς και από το γεγονός ότι η περιγραφή των εμποδίων στην ανθρώπινη ζωή εξυπηρετεί την επιθυμία του Μπέκετ να δείξει ότι το ταξίδι είναι που αξίζει, παρά τις δυσκολίες του.

Το 1969, τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.. (πληροφορίες από την wikipedia)

 

 

Η Πέτρα του Πεπρωμένου

Κείμενο μου από τη στήλη Εν Ιορδάνη στο περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

Οι ουρανοί μπορεί να είναι πάντα ανοιχτοί, εσύ όμως πώς μπορείς να τους προσεγγίσεις;

Μια απορία του ανθρώπου που κοιτά ψηλά πάνω από το εφήμερο, ένας προβληματισμός που είχε από τότε που στάθηκε όρθιος και ονομάτισε τον ιερό κόσμο χωρίζοντας, σύμφωνα με την εμπειρία του, τα ουράνια από τα γήινα, τον κόσμο μας από τον κόσμο των Ολύμπιων θεών. Και αν σαν παιδί της γης δεν μπορούσε να έχει φτερά για να πετάξει, μπορούσε να βρει κάτι άλλο για να αρχίσει την πορεία του. Αυτό το «κάτι άλλο» συμβολικά από την αρχαιότητα εικονίστηκε σε μια σκάλα.

Πολύ γνωστή σε εμάς από τη Βιβλική παράδοση είναι η σκάλα του Ιακώβ. O Ιακώβ χρησιμοποίησε μια πέτρα σαν μαξιλάρι για να κοιμηθεί. Και στο όνειρό του μια σκάλα ένωσε τη γη, την πέτρα, με τον ουρανό. Στο ενδιάμεσο διάστημα υπήρχαν αγγελικές φιγούρες και στην κορυφή απόμακρος αυτός που ονόμασε θεό του.

Όταν συνήλθε, έστησε όρθια την πέτρα που στήριξε την ουράνια σκάλα, την άλειψε με λάδι μετατρέποντάς την στην πρώτη ιερή στήλη των παιδιών της Βίβλου, αναφωνώντας: «Φοβερός είναι ο τόπος ούτος». «Terribilis est locus iste», στα λατινικά, είναι μια φράση που την συναντάμε σε αλχημικά κείμενα αλλά και σε ιδιαίτερους τόπους, όπως για παράδειγμα στην είσοδο της μικρής εκκλησίας του Rennes-le-Chateau, στη νότια Γαλλία.

Gustave Doré - songe de jacob

Το όνειρο του Ιακώβ, Gustave Dore.

Όμως ποια είναι τα σκαλοπάτια που μπορούν να συνθέσουν μια σκάλα ικανή να αντέξει το θνητό βάρος;

Η ερμηνεία αποκαλύπτεται στη Δυτική παράδοση μέσα από το έργο των Νεοπλατωνικών και ιδιαίτερα του Πλωτίνου, μέσα από το μυητικό ταξίδι που ονομάζει «ψυχανωδία». Την πορεία την Ψυχής από την Ύλη προς τον Νου και προς το Αγαθό ή το Εν.

Τα σκαλοπάτια είναι οι επτά σφαίρες, οι επτά πλανήτες, που είχαν σημαντική θέση στο κοσμοείδωλο των προγόνων μας: η Σελήνη, ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Ήλιος, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος. Η κάθοδος δια των σφαιρών «βάραινε» την ψυχή με τα δώρα – ιδιότητες που τις κληροδοτούν οι άρχοντες των πλανητών μέχρι την ενσάρκωσή της στον κόσμο της ύλης. Στην επάνοδο, η ψυχή εμπλουτισμένη με τις νέες εμπειρίες της αποθέτει τα δώρα στα πόδια των αρχόντων των πλανητών για να αξιωθεί να φτάσει απογυμνωμένη και καθαρμένη μπροστά στο Αγαθόν.

Σε μια πορεία που θα επαναληφθεί, γιατί όπως λέει ο Εμπεδοκλής, «ούτε είσοδος στην ύπαρξη υπάρχει ούτε και αληθινός θάνατος. Μόνο μείξη, ανακατανομή και μεταβολή όσων ενώθηκαν εντός αυτού που υπέστη τη μείξη. Γέννηση είναι το όνομα που δίνουν οι άνθρωποι σε αυτό το φαινόμενο» (Περί Φύσεως 8).

Η επιστροφή στην καταγωγική περιοχή γίνεται είτε με τον φυσικό θάνατο είτε με εκστατική εμπειρία που είναι αποτέλεσμα έκλαμψης ή μυητικής διαδικασίας. Τότε αποκαλύπτεται μπροστά στα υλικά μάτια η οδός, που συνήθως συμβολίζεται με μια σκάλα.

Προσοχή όμως. Ο μυητικός δρόμος των προγόνων μας δεν είχε ως σκοπό να κατακτήσει κάποιος τον Όλυμπο και να παραμείνει εκεί σε μακαριότητα. Ο σκοπός ήταν να έχει την εμπειρία και να την επιστρέψει ως δώρο στους ομοίους του. Η πρώτη εκδοχή οδηγεί στην τόσο προσφιλή σε όλους μας εγωιστική ύβρη, η δεύτερη στον επώδυνο δρόμο του μυητικού ήρωα που θα θυσιάζεται αενάως για τους συντρόφους του.

Η αποκάλυψη λοιπόν της συμβολικής αυτής Κλίμακας δεν είναι μονόδρομος αλλά μια οδός συνεχούς επικοινωνίας. Γι’ αυτό πάλι οι αρχαίοι μας πρόγονοι θεωρούσαν ότι υπήρχαν δυο Πύλες προς το Επέκεινα, η Πύλη του Καρκίνου και η Πύλη του Αιγόκερω, που γίνονταν ορατές στους μυημένους τη μέρα της κορύφωσης και του θανάτου του ήλιο, δηλαδή κατά το χειμερινό και θερινό ηλιοστάσιο.

stone of destiny scone

H «πέτρα του πεπρωμένου» στον βρετανικό θρόνο.

Ως επίλογο οφείλω να αναφέρω μια ενδιαφέρουσα ιστορία που αφορά την τύχη της Πέτρας του Ιακώβ. Σύμφωνα με την Κέλτικη μυθολογία, η φυλή των προπατόρων τους που έφτασε από τη Μεσόγειο, οι Τουάθα ντε Ντανάν (τα παιδιά της θεάς Ντάνου), οι Δαναοί-Έλληνες πρόγονοί τους, έφεραν μαζί αυτή την πέτρα που είναι γνωστή ως «Πέτρα του Σκον» ή «Πέτρα του Πεπρωμένου». Πάνω σε αυτήν ενθρονιζόταν ο βασιλιάς τους, δηλώνοντας ότι με αυτή την πράξη ενώνει τη Γη με τους Ουρανούς.

Πάνω σε αυτή χρίστηκε ο Ρόμπερτ ντε Μπρους όταν απελευθέρωσε τη Σκωτία το 1306. Ο αφορισμένος βασιλιάς επανέλαβε την αρχαία παγανιστική κελτική τελετουργία: κάθισε πάνω στην Πέτρα γυμνός και ενδεδυμένος μόνο με τον βασιλικό μανδύα, κρατώντας το λάβαρο με το οικόσημο του αρχαίου κελτικού βασιλικού οίκου, κειμήλια που είχαν διασωθεί κρυμμένα. Και έτσι αναγνωρίστηκε στο Σκον ως νόμιμος ηγεμόνας των Κελτών.

Την επόμενη ημέρα στέφθηκε βασιλιάς στο αβαείο του Σκον ως χριστιανός ηγέτης. Αφού όμως ήταν αφορισμένος, οι ιερείς ήταν επίσης αφορισμένοι και ονομάζονταν Κάλδες. Ήταν χριστιανοί ιερείς που με έναν περίεργο τρόπο ακολουθούσαν τον πρώτο χριστιανισμό όπως είχε διαμορφωθεί στις Αρχαίες Εκκλησίες της Ανατολής και αρνήθηκαν να ενταχτούν στο δόγμα του Βατικανού.

Αξίζει να αναφέρουμε πληροφοριακά ότι η ιερή αυτή Πέτρα μεταφέρθηκε στην Αγγλία και τοποθετήθηκε κάτω από το κάθισμα στον θρόνο όπου ενθρονίζεται ο Βρετανός Μονάρχης, ο οποίος είναι ταυτόχρονα αρχηγός του κράτους και της εκκλησίας. Τελευταία φορά χρησιμοποιήθηκε στην ενθρόνιση της Ελισάβετ, στις 6 Φεβρουαρίου 1952.

Πολλά χρόνια μετά, στις 30 Νοεμβρίου του 1996, ημέρα της γιορτής του Αγίου Ανδρέα, προστάτη των Σκώτων, η Πέτρα επιστράφηκε επίσημα με τιμές αρχηγού κράτους στη Σκωτία και τοποθετήθηκε στο κάστρο του Εδιμβούργου.

«Τι αντιπροσωπεύει τον υιό του ανθρώπου;» ρωτά κάποιος. «Η πέτρα που οι απειθείς οικοδόμοι απέρριψαν, και η οποία γίνεται τώρα ο ακρογωνιαίος λίθος του οικοδομήματος». Η Πέτρα που είναι η πύλη και η βάση της Σκάλας που ενώνει τους κόσμους. Το σύμβολο που απεικονίζει σε πληρότητα τον αφυπνισμένο άνθρωπο.

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

bruno

Σαν σήμερα, 17 Φεβρουαρίου του 1600 οδηγήθηκε στην πυρά ίσως ο σημαντικότερος εκ των Μαρτύρων της Επιστήμης , αυτός που είχαν αποκαλέσει χλευαστικά “ιππότη της φιλοσοφίας” ο GIORDANO BRUNO . Προφητεύοντας το τέλος του είχε γράψει στο Il spaccio della bestiatriofante. :

Ο άνθρωπος αυτός, πολίτης και υπηρέτης του κόσμου τούτου,

τέκνο του Πατέρα Ηλίου και της Μάνας Γης, πρέπει,

επειδή αγαπά πολύ τον κόσμο, να μισηθεί, να λογοκριθεί,

να προπηλακισθεί και να εξαλειφθεί από αυτόν”

Ο Μπρούνο υποστήριξε πως όποια πίστη χωρίζει τον Θεό από τη Φύση απαρνείται ό,τι είναι φυσικό, επομένως και θείο, κατά συνέπεια δεν μπορεί παρά να είναι μια κατώτερη θρησκεία. Κατά τη άποψή του, «η Φύση είναι ο Θεός εν τοις πράγμασι», η ολοκληρωμένη εικόνα της πλήρους μορφής του Θεού, η μεγάλη, ζωντανή όμοια εικόνα του. Ο ίδιος ο Θεός όμως είναι η απόλυτη αρχή, χωρίς καμία ανθρώπινη ιδιότητα.

Έγραψε επίσης:

«Είναι αδύνατο να βρεθεί μισό έστω επιχείρημα που να εξηγεί γιατί θα πρέπει να υπάρχει όριο στο υλικό σύμπαν και, κατ’ επέκταση, γιατί τα αστέρια που περιέχονται σε αυτό θα πρέπει να είναι πεπερασμένα ως προς τον αριθμό τους».

Και ακόμα:

«Όταν σκεφτούμε βαθύτερα την οντότητα και την υπόσταση εκείνου στον οποίο είμαστε υποχρεωμένοι να επιστρέψουμε, τότε θα διαπιστώσουμε ότι δεν υπάρχει θάνατος. Γιατί τίποτε ουσιαστικά δεν καταστρέφεται, αλλά απλώς καθετί, κινούμενο μέσα σε έναν απέραντο χώρο, αλλάζει όψη».

Τον συνέλαβαν το 1591 στη Βενετία. Μετά από 8 χρόνια απομόνωσης και βασανιστηρίων, καταδικάστηκε ως αιρετικός, αποστάτης, βλάσφημος και άθεος στην «επιεικέστερη και άνευ αιματοχυσίας τιμωρία». Δηλαδή να καεί ζωντανός αφού πρώτα φρόντισαν και του έκοψαν τη γλώσσα για να πάψει να τους σκανδαλίζει με τα επιχειρήματα του. Και οδηγήθηκε στην πυρά στο Campo dei Fiori της Ρώμης την ίδια στιγμή που στο Βατικανό σε μια αντίστοιχη πυρά καίγονταν όλα τα βιβλία του.

Από την διάλεξη του Τεύκρου Μιχαηλίδη με τον Κύκλο των Φίλων στον Πολυχώρο  Αίτιον, 13 Φεβρουαρίου 2019.

20190213_205522

20190213_210357

Στάθης Γκόνος, Τεύκρος Μιχαηλίδης και Ιορδάνης Πουλκούρας. Ο Κύκλος των Φίλων στο ΑΙΤΙΟΝ.

 

20190213_224304

 

Αναδημοσίευση από το https://kyklostonfilon.wordpress.com/2019/02/15/από-την-διάλεξη-του-τεύκρου-μιχαηλίδη/

«Το πρόβλημα είναι ότι οι έξυπνοι άνθρωποι είναι γεμάτοι αμφιβολίες, ενώ οι ηλίθιοι είναι γεμάτοι αυτοπεποίθηση.». Αυτή είναι μια αγαπημένη μου φράση του Τσαρλς Μπουκόφσκι αλλά δεν ήξερα ότι είχε και … επιστημονικό υπόβαθρο γνωστό στους επαΐοντες ως το φαινόμενο Dunning-Kruger. Μου κοινοποίησε το σχετικό άρθρο ο φίλος Χρήστος Γάτος και τον ευχαριστώ πολύ. Το πρωτότυπο είναι εδώ https://ligiepistimi.wordpress.com/2018/07/14/xymos_lemoniou_se_kanei_aorato/

Ο χυμός λεμονιού σε κάνει αόρατο

 

Το πρωινό της 19/4/1995 στο Pittsburgh των ΗΠΑ, ο 44χρονος McArthur Wheeler ετοιμαζόταν να ληστέψει δύο τράπεζες. Δε σκόπευε να φορέσει μάσκα, αλλά είχε σχέδιο για να μην τον αναγνωρίσουν: Είχε καλύψει το πρόσωπό του με χυμό λεμονιού.

Ήξερε ότι ο χυμός λεμονιού μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αόρατη μελάνη, η οποία γίνεται ορατή όταν θερμανθεί (ωραίο κόλπο για κυνήγι θησαυρού). Συμπέρανε, λοιπόν, ότι θα έκανε το πρόσωπό του αόρατο. Για να βεβαιωθεί ότι το κόλπο θα δουλέψει, πριν ξεκινήσει για την πρώτη τράπεζα φωτογράφησε τον εαυτό του με μια Polaroid. Η φωτογραφία βγήκε λευκή. Συμπέρανε ότι το κόλπο δουλεύει.

Ξεκίνησε λοιπόν για την πρώτη τράπεζα, ενώ προσπαθούσε να καταλάβει γιατί κανείς άλλος δεν το είχε σκεφτεί νωρίτερα. Ίσως οι άλλοι ληστές δεν έβλεπαν κατασκοπευτικές ταινίες, ίσως δεν είχαν κάποιον θείο να τους δείξει το κόλπο με την αόρατη μελάνη, ίσως… Ποιος ξέρει; Αφού ολοκλήρωσε με επιτυχία τις ληστείες, επέστρεψε στο σπίτι, καθάρισε το χυμό λεμονιού κι έγινε πάλι ορατός.

Λίγες ώρες μετά τις ληστείες, η αστυνομία δημοσιοποίησε βίντεο από τις κάμερες ασφαλείας, ο Wheeler αναγνωρίστηκε αμέσως και το ίδιο βράδυ οι αστυνομικοί έφτασαν στην πόρτα του. Όταν ο Wheeler τους είδε είπε “Μα, φορούσα το χυμό!” Κατά την ανάκριση ήταν δύσπιστος με τους αστυνομικούς που του είπαν ότι το πρόσωπό του ήταν ορατό στις κάμερες.

Ίσως του έλεγαν ψέμματα για να του αποσπάσουν ομολογία. Κι αν έλεγαν αλήθεια… Ίσως ο ήλιος να ζέστανε το χυμό και να έγινε ορατός. Ίσως το πρόσωπό του να ήταν αρκετά ζεστό. Ίσως να ίδρωσε και ο χυμός να ξεπλύθηκε. Ή ίσως οι κάμερες να ήταν πιο εξελιγμένες από την Polaroid του.

Εξετάστηκε αιματολογικά και ψυχιατρικά: Δεν είχε πάρει ψυχοτρόπες ουσίες, δεν είχε παραισθήσεις και δεν έπασχε από κάποια ψυχιατρική διαταραχή. Απλά, έκανε λάθος. Η κατανόησή του για το πώς λειτουργούν ο χυμός λεμονιού και οι κάμερες ήταν τόσο λανθασμένη.

Δύο ψυχολόγοι, οι David Dunning και Justin Kruger (καθηγητής και μεταπτυχιακός φοιτητής αντίστοιχα στο Πανεπιστήμιο του Cornell), που έμαθαν την είδηση λίγο καιρό αργότεραμόλις συνήλθαν από τα γέλια, αποφάσισαν να ψάξουν το θέμα σε βάθος. Είχαν υπόψη τους κι άλλες παρόμοιες περιπτώσεις ανθρώπων που ήταν βέβαιοι για πράγματα για τα οποία δε γνώριζαν ουσιαστικά τίποτα. Από πού αντλούσαν αυτήν την αυτοπεποίθηση;

Έκαναν, λοιπόν, μια έρευνα –σε ποιον άλλον;- σε προπτυχιακούς φοιτητές ψυχολογίας. Τους ζήτησαν να συμπληρώσουν τεστ γραμματικής, λογικής και… χιούμορ. Επιπλέον, τους ζήτησαν να εκτιμήσουν τη βαθμολογία τους, όπως και το πώς τα πήγαν σε σύγκριση με τους υπολοίπους. Το αποτέλεσμα: Οι φοιτητές με τις χαμηλότερες βαθμολογίες υπερεκτίμησαν τους εαυτούς τους, τοποθετώντας τους πάνω από το μέσο όρο. Οι μαθητές με μεσαίες βαθμολογίες επίσης υπερεκτίμησαν τους εαυτούς τους, αλλά λιγότερο. Οι μαθητές με τις υψηλότερες βαθμολογίες υποτίμησαν ελαφρώς τους εαυτούς τους!

Η έρευνα δημοσιεύθηκε ως Unskilled and Unaware of It: How Difficulties in Recognizing One’s Own Incompetence Lead to Inflated Self-Assessments. Η περίληψή της σε ελεύθερη μετάφραση:

Οι άνθρωποι τείνουν να υπερεκτιμούν τις ικανότητές τους σε πολλούς κοινωνικούς και διανοητικούς τομείς. Οι συγγραφείς προτείνουν ότι αυτή η υπερεκτίμηση συμβαίνει, μερικώς, επειδή οι άνθρωποι που έχουν περιορισμένες ικανότητες σε αυτούς τους τομείς αντιμετωπίζουν μια διπλή δυσκολία: Όχι μόνο διατυπώνουν εσφαλμένα συμπεράσματα και κάνουν εσφαλμένες επιλογές, αλλά οι περιορισμένες ικανότητές τους τούς στερούν τη μεταγνωσιακή ικανότητα να το συνειδητοποιήσουν. Σε 4 μελέτες, οι συγγραφείς βρήκαν ότι οι συμμετέχοντες στο χαμηλότερο τεταρτημόριο βαθμολογιών στα τεστ χιούμορ, γραμματικής και λογικής υπερεκτίμησαν δεόντως τις επιδόσεις τους και τις ικανότητές τους. Παρ’ όλο που οι επιδόσεις τους βρίσκονται στο 12% της υψηλότερης βαθμολογίας, εκείνοι εκτίμησαν ότι βρίσκονται στο 62%. Αρκετές αναλύσεις συνέδεσαν αυτήν την λανθασμένη εκτίμηση με ελλείψεις στη μεταγνωσιaκήικανότητα ή στην ικανότητα διάκρισης μεταξύ σωστής και λανθασμένης απάντησης. Παραδόξως, η βελτίωση των ικανοτήτων των συμμετεχόντων και η συνακόλουθη βελτίωση της μεταγνωσιακής τους ικανότητας, τους βοήθησε να αναγνωρίσουν τα όρια των ικανοτήτων τους.

Το φαινόμενο έκτοτε έγινε γνωστό ως φαινόμενο Dunning-Kruger και αποτελεί μια γνωστική (ή κατ’ άλλους γνωσιακή)προκατάληψη. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι οι αρχάριοι σε κάποιον τομέα, συχνά υπερεκτιμούν τις γνώσεις και τις ικανότητές τους σε αυτόν τον τομέα, επειδή δε γνωρίζουν πόσο λίγα γνωρίζουν και πόσα ακόμα έχουν να μαθουν. (Χρειάζεται κάποιος να γνωρίζει γραμματική για να καταλάβει ένα γραμματικό σφάλμα και να εκτιμήσει τη σοβαρότητά του).

Από την άλλη, οι «προχωρημένοι» ή «ειδικοί» σε έναν τομέα, συχνά υποτιμούν τις γνώσεις τους και τις ικανότητές τους ή πιστεύουν ότι και οι άλλοι γύρω τους βρίσκονται σε παρόμοιο επίπεδο. Αυτό συμβαίνει επειδή όσο περισσότερα μαθαίνουν για ένα θέμα τόσο συνειδητοποιούν πόσο περίπλοκο είναι, πόσα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα και πόσα πολλά έχουν ακόμα να μάθουν*. Όπως δείχνει η παρακάτω καμπύλη, η αυτοπεποίθηση επιστρέφει σταδιακά, όταν κανείς κατακτά σε βάθος ένα θέμα.

Dunning-Kruger.jpg

Σήμερα, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά τη δημοσίευση της έρευνας των Dunning και Kruger, αρκεί μια περιήγηση στα κοινωνικά δίκτυα για να βρούμε ομάδες ανθρώπων με ελάχιστες ως μηδενικές γνώσεις γύρω από ένα θέμα να βγάζουν με ακλόνητη αυτοπεποίθηση συμπεράσματα με τα οποία γελά όποιος γνωρίζει τα βασικά. Εκεί που μας κόβεται το γέλιο, είναι όταν άνθρωποι με ελλιπή κατανόηση των πιο θεμελιωδών εννοιών και αρχών των φυσικών επιστημών ή/και των μαθηματικών, υπερασπίζονται θέσεις ψευδοεπιστημών, αδυνατώντας πλήρως να καταλάβουν γιατί αυτό που υποστηρίζουν δε βγάζει νόημα (βλέπε αντιεμβολιαστές, επιπεδιστές, ομοιοπαθητική, αστρολογία, αεικίνητα κ.λπ.). Η σιγουριά τους είναι τεράστια, όπως και η άγνοιά τους.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, όπως και ο Wheeler, κατά κανόνα δεν παίρνουν ναρκωτικά και δεν έχουν παραισθήσεις. Απλά κάνουν λάθος.

* Κάθε φορά που η Επιστήμη διευρύνει τα όρια της γνώσης μας απαντώντας κάποιο ερωτήματα, άλλα ερωτήματα εμφανίζονται ως συνέπεια της απάντησης! Στο πεδίο της Αγνωστολογίας (agnotology), ορίζεται ως άγνοια η διαφορά [ερωτήματα που διατυπώθηκαν] – [ερωτήματα που απαντήθηκαν]. Αυτή μεγαλώνει συνεχώς. Ο Αϊνστάιν έκανε μια πιο γραφική αναπαράσταση, θεωρώντας τη γνώση μας για τον κόσμο ως τη διάμετρο ενός κύκλου και την άγνοιά μας ως την περίμετρό του: Όσο μεγαλώνει η πρώτη μεγαλώνει και η δεύτερη. Επιπλέον, πολλές απαντήσεις μας αποδεικνύονται αργότερα λανθασμένες. Αυτό μπορεί να κάνει την προσπάθεια να φαίνεται μάταιη, όμως δεν είναι έτσι. Όλα δείχνουν ότι η προσπάθεια για την κατανόηση του Σύμπαντος δεν έχει τέλος, όμως η Επιστήμη μάς επιτρέπει να φτάνουμε σε όλο και βαθύτερες κατανοήσεις και να αντιλαμβανόμαστε τα όρια της άγνοιάς μας. Αυτό όμως είναι θέμα άλλου άρθρου.

Πηγές:

Επόμενη σελίδα: »