Τροφή για Σκέψεις


Ένας άνθρωπος ενδιαφερόταν πολύ να γνωρίσει τον εαυτό του και ν’ ανακαλύψει τις υπέρτατες αλήθειες της ζωής.
Σ’ όλη του τη ζωή αναζητούσε έναν φωτισμένο άνθρωπο που θα του έδινε κι εκείνου τα φώτα του.
Πήγαινε απ’ τον ένα δάσκαλο στον άλλον, όμως, έμενε στην ίδια κατάσταση.
Πέρασαν πολλά χρόνια αναζήτησης, κι ο άνθρωπος ήταν πια κουρασμένος· εξαντλημένος.
Τότε, μια μέρα, ένας γέροντας από ένα μικρό ορεινό χωριό, του είπε:
«Αν στ’ αλήθεια θέλεις να βρεις το δάσκαλό σου, πρέπει να πας στο Νεπάλ. Εκεί ζει ένας άνθρωπος που έχει φήμη μεγάλου σοφού. Κανένας δεν ξέρει πού ακριβώς βρίσκεται – είναι μυστήριο. Θα πρέπει να τον βρεις μόνος σου, αλλά ένα είναι το σίγουρο: δεν θα είναι εύκολο. Όσοι τον αναζήτησαν είπαν ότι όταν κάποιος πλησίαζε τον τόπο του, εκείνος έφευγε και χωνόταν ακόμα πιο βαθιά μέσα στα βουνά.
Ο άνθρωπος ένιωθε να γερνά, όμως οπλίστηκε με θάρρος και ξεκίνησε.
Δύο χρόνια ταξίδευε με καμήλες, με άλογα, και τελικά με τα πόδια, ώσπου να φτάσει στο σημείο εκείνο, στη βάση του βραχώδους όγκου του Νεπάλ.
Κι από πού να ξεκινήσει το ψάξιμο;
Ο κόσμος του έλεγε:
«Ναι, τον γνωρίζουμε τον γέροντα. Είναι τόσο γέρος…»
«Αδύνατο να καταλάβεις την ηλικία του. Μπορεί να είναι τριακοσίων ετών, πεντακοσίων… Κανείς δεν ξέρει.»
«Ζει κάπου εδώ, πράγματι, όμως δεν ξέρουμε ακριβώς το μέρος… Κανένας δεν ξέρει με ακρίβεια.»
«Κάπου εδώ θα τριγυρίζει. Αν ψάξεις συστηματικά θα τον βρεις».
Ο άνθρωπος έψαχνε, έψαχνε, έψαχνε…
Δύο ολόκληρα χρόνια τριγυρνούσε στο Νεπάλ κατάκοπος, αδυνατισμένος, τρώγοντας άγρια φρούτα, φύλλα και αγριόχορτα, χωρίς κανένα αποτέλεσμα.
Θα ήταν πολύ ήπιο αν λέγαμε ότι έχασε «πολλά», γιατί μάλλον τα είχε χάσει «όλα». Ωστόσο, ήταν αποφασισμένος να βρει εκείνον τον άνθρωπο.
Για να πάρει θάρρος έλεγε με το νου του ότι για να είναι τόσο δύσκολο να βρεθεί κάποιος, σίγουρα θ’ αξίζει τον κόπο.
«Ακόμα κι αν σου κοστίσει τη ζωή σου;» τον ρώτησε ένα απόγευμα κάποιος χωρικός.
«Ακόμα κι έτσι» απάντησε.
«Είσαι τρελός» είπε ο χωρικός, «αλλά αν αυτό θέλεις… Λένε ότι υπάρχει ένας πολύ σοφός δάσκαλος που ζει σε μια καλύβα πάνω σ’ εκείνο το βουνό… Λένε ακόμα ότι η ανάβαση είναι θανατηφόρα.»
Μάζεψε τις τελευταίες του δυνάμεις και σκαρφάλωσε στην κορυφή. Παλεύοντας με τα βράχια, με κουρελιασμένα και τα τελευταία απομεινάρια των ρούχων του, σκελετωμένος, διψασμένος, βρόμικος και πληγιασμένος έφτασε σ’ ένα μικρό αχυρένιο καλύβι.
Έρποντας σχεδόν, έσπρωξε τη σαραβαλιασμένη πόρτα…
Τότε είδε πεσμένο στο έδαφος το ακίνητο σώμα ενός γέροντα.
Πλησίασε και κατάλαβε ότι αυτός ήταν ο δάσκαλος…
Όμως, είχε φτάσει αργά. Ο γέρος ήταν νεκρός.
Ο άνθρωπος κατέρρευσε κυριολεκτικά δίπλα στο παγωμένο σώμα του φωτισμένου δασκάλου, τσακισμένος από την κούραση, τον πόνο, την απογοήτευση.
Δυο μέρες και δυο νύχτες έκλαιγε χωρίς να κουνηθεί από εκεί, και την τρίτη μέρα σηκώθηκε και βγήκε να πιει λίγο νερό.
Στάθηκε κάτω από τον ήλιο κι ανάσανε τον δροσερό αέρα των βουνών.
Οι σκέψεις είχαν εξαφανιστεί χωρίς συγκεκριμένο λόγο. Δεν είχε κάνει τίποτα, δεν είχε πετύχει τίποτα και δεν του έμενε τίποτα να κάνει.
Για πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό ένιωσε ανακουφισμένος, γαλήνιος, χωρίς επείγουσες ανάγκες…
Κι ένιωσε ξάφνου να γεμίζει με φως η ψυχή του.
Ποτέ δεν είχε νιώσει τέτοια ευτυχία!
Ένας μικρός, ανεπαίσθητος θόρυβος του έδωσε να καταλάβει ότι δεν ήταν μόνος.
Καθώς στράφηκε, τον είδε.
Πίσω του στεκόταν ο γέρος δάσκαλος. Ο φωτισμένος. Τον κοίταζε χαμογελώντας.
Ύστερα από λίγο του είπε:
«Ώστε έφτασες τελικά. Θέλεις να με ρωτήσεις κάτι;»
Και ο άνθρωπος που τόσο τον είχε αναζητήσει, απάντησε:
«Όχι».
Και γέλασαν και οι δυο τους με γέλια τρανταχτά που αντηχούσαν στα φαράγγια.

Από την άγνοια στη σοφία
ΧΟΡΚΕ ΜΠΟΥΚΑΪ

Από το https://www.lecturesbureau.gr

Advertisements

becket

Τι γνωρίζω σχετικά με την ανθρώπινη μοίρα; Θα μπορούσα να σας πω περισσότερα σχετικά με τα ραδίκια!

Κάθε λέξη είναι ένας άχρηστος λεκές στη σιωπή και στο τίποτα.

Πάντα προσπάθεια. Πάντα αποτυχία. Δεν πειράζει. Προσπάθησε ξανά. Απότυχε ξανά. Απότυχε καλύτερα

Το βέβαιο είναι πως οι ώρες μας, έτσι όπως είμαστε, είναι ατελείωτες κι έτσι αναγκαζόμαστε να τις γεμίσουμε με πράξεις που εκ πρώτης όψεως φαίνονται λογικές αλλά… που τις κάνουμε πια μηχανικά. Θα μου πεις ότι πρέπει να εμποδίσουμε το μυαλό μας να θολώσει. Έχεις δίκιο! Αλλά αναρωτιέμαι: Σάμπως δεν έχει κιόλας βυθιστεί σε απέραντα σκοτάδια; Παρακολουθείς το συλλογισμό μου;

Ναι, στη ζωή μου, αφού πρέπει να τη λέω έτσι, υπήρχαν τρία πράγματα, η ανικανότητα να μιλήσω, η ανικανότητα να σωπάσω, και η μοναξιά, μ’ αυτά έπρεπε να τα βγάλω πέρα.

…σαφές τελικά σε εμένα πως το σκοτάδι που πάντα πάλευα να κατανικήσω είναι στην πραγματικότητα ο καλύτερός μου σύμμαχος…

Θα πάψετε επιτέλους να με βασανίζετε με τον καταραμένο τον χρόνο σας! Είναι απάνθρωπο! Πότε! Πότε! Μια μέρα! Δεν σας φτάνει αυτό; Μια μέρα σαν τις άλλες, μια μέρα μουγγάθηκε, μια μέρα τυφλώθηκα, μια μέρα θα κουφαθούμε, μια μέρα γεννηθήκαμε, μια μέρα θα πεθάνουμε, την ίδια μέρα, την ίδια ώρα, την ίδια στιγμή, δε σας φτάνει αυτό; Ξεγεννάνε καβάλα σ’ ένα τάφο, αστράφτει το φως μια στιγμή, κι ύστερα πάλι σκοτάδι.

Είσαι στη Γη. Δεν υπάρχει θεραπεία γι’ αυτό.

 

O Σάμιουελ Μπέκετ  ήταν Ιρλανδός λογοτέχνης, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Το έργο του είναι βασικά μινιμαλιστικό, και σύμφωνα με ορισμένους ερμηνευτές, βαθιά απαισιόδοξο για την ανθρώπινη φύση. Η απαισιοδοξία αυτή αντανακλάται από την εκτενή και περίεργη αίσθηση του χιούμορ στο έργο του, καθώς και από το γεγονός ότι η περιγραφή των εμποδίων στην ανθρώπινη ζωή εξυπηρετεί την επιθυμία του Μπέκετ να δείξει ότι το ταξίδι είναι που αξίζει, παρά τις δυσκολίες του.

Το 1969, τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.. (πληροφορίες από την wikipedia)

 

Στα παράλια της Μεσογείου από τη Γαλλία ως την Ισπανία βρίσκουμε σπήλαια με προϊστορικές βραχογραφίες που έχουν δημιουργηθεί πριν 30 με 40.000 χρόνια. Οι  άνθρωποι που υποχρεώθηκαν να καταφύγουν στα σπήλαια είχαν πολιτισμό και αυτό μπορεί να το αντιληφθεί όποιος έχει ασχοληθεί με το σχέδιο και την ζωγραφική. Δεν μπορεί κάποιος, αν δεν υπάρχει μαι σχετική άνεση και ασφάλεια που δίνει ελεύθερο χρόνο και παράδοση και δάσκαλοι να διδάξουν, να αναπτύξει τέτοιες δεξιότητες. Και η προϊστορική τέχνη είναι  παρούσα σε όλα τα υπόγεια σπήλαια που ανακαλύπτονται στην Ευρώπη. Μάλιστα επειδή η απεικόνιση δεν έγινε σε μια εποχή αλλά στο ίδιο σπήλαιο πολλά έχουν και 8000 χρόνια απόσταση (παλαιότερο έως πιο πρόσφατο) συμβαίνει τα αρχαιότερα να είναι καλλιτεχνικά αρτιότερα. Κάποτε ίσως μάθουμε τι κατέστρεψε έναν προϋπάρχοντα πολιτισμό και υποχρέωσε τους ανθρώπους να καταφύγουν σε σπήλαια.

Η αφορμή για το κείμενο είναι η γνωριμία μου με ένα ακόμα σπήλαιο το σπήλαιο Σοβέ , Chauvet-Pont-d’Arc Cave. 

λιονταρια

Το Chauvet-Pont-d’Arc Cave είναι σπήλαιο της Νότιας Γαλλίας στην περιοχή του Ρήνου-Άλπεων και στην κοινότητα Vallon-Pont-d’Arc.

Περιέχει μερικά από τα παλαιότερα και καλύτερα διατηρημένα δείγματα τοιχογραφιών στον κόσμο. Ανακαλύφθηκε τον Δεκέμβριο του 1994, και θεωρείται ως ένα από τα πιο σημαντικά προϊστορικά μνημεία παγκοσμίως, έχοντας χαρακτηριστεί ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την Ουνέσκο τον Ιούνιο του 2014 .

Έχουν καταγραφεί εκατοντάδες τοιχογραφίες ζώων, που απεικονίζουν τουλάχιστον 13 διαφορετικά είδη, κάποια από τα οποία δεν έχουν συναντηθεί σε άλλες τοιχογραφίες της εποχής των παγετώνων. Έχουν απεικονιστεί μεταξύ του 29.000 και του 38.000 προ Χριστού. Αντί να περιορίζονται στην απεικόνιση των γνωστών φυτοφάγων της εποχής όπως άλογα, βοοειδή και μαμούθ, οι τοίχοι του σπηλαίου επίσης έχουν αναπαραστάσεις λιονταριών, πανθήρων, αρκούδων και υαινών.

Σε αυτόν τον σύνδεσμο μπορείτε να κάνετε μια ψηφιακή περιήγηση. http://archeologie.culture.fr/chauvet/en/virtual-visit

Αξιοσημείωτα πέραν των άλλων είναι:

  • Ένα γυναικείο γυμνό σώμα που αποκαλύπτεται μέσα απο μια απεικόνιση λιονταριού έχοντας από πάνω της ή φορώντας ως μάσκα ένα κεφάλι ταύρου. Έχει ονομαστεί η Αφροδίτη Μάγος ή η Αφροδίτη ο Μινώταυρος.

sorcerer-venus

  • Παλάμες ζωγραφισμένες με τον τρόπο που κάνουν σήμερα τα παιδιά.

  • Οργανωμένο σχήμα με τελείες. Σε όλα τα προϊστορικά σπήλαια έχουν παρατηρήσει την ύπαρξη σειράς με τελείες. Πολλοί υποστηρίζουν ότι ήταν ένας κώδικας επικοινωνίας (είδος γραφής) της εποχής.

  • chauvet-cave

Άλλες πληροφορίες στο https://en.wikipedia.org/wiki/Chauvet_Cave#cite_note-11

 

 

κουτρουμπούσης

Πάνος Κουτρουμπούσης, 1937-2019.

Ο Πάνος Κουτρουμπούσης πέθανε την ημέρα της Ισημερίας, τότε που έβαλαν (ποιοι?) να γιορτάζουν σ όλο τον κόσμο (ποιοι?) την ποίηση.

Πεζογράφος, σκιτσογράφος και εικαστικός Πάνος (Πητ) Κουτρουμπούσης γεννήθηκε στη Λιβαδειά το 1937  μεγάλωσε στην Αθήνα και σπούδασε σκηνοθεσία στην Ιταλία. Έζησε πολλά χρόνια στο εξωτερικό, στην Αγγλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε το 1958 ως εκπρόσωπος της λογοτεχνίας beat, με δημοσιεύσεις στο περιοδικό «Αθηναϊκά Γράμματα»  συνομιλητή του Μπάροουζ και του Γκίνσμπεργκ και μέλος της συντακτικής επιτροπής του ιστορικού περιοδικού «Πάλι» μαζί με  με τον Νάνο Βαλαωρίτη, τον Τ. Δενέγρη, τον φίλο του ιδανικό αυτόχειρα Γιώργο Μακρή και τον Δημήτρη Πουλικάκο.

κουτρουμπούσης γκινσμπεργκ 1961

Στο Κολωνάκι με τον Άλεν Γκίνσμπεργκ, 1961 από το https://dimartblog.com/

Υπήρξε μεταξύ πολλών άλλων και ο εμπνευστής της μυστικής virtual οργάνωσης ΚΔΩΑ, που σημαίνει Κτηνώδης Δύναμη Ωγκώδης Άγνοια: προσοχή, το Ογκώδης με Ωμέγα για να δηλωθεί, ακριβώς, η Άγνοια, καθώς αυτός στον οποίο προσάπτουμε ΚΔΩΑ δεν ξέρει καν να γράφει, είναι αστοιχείωτος,  ο Υπερβλάξ που μπορεί να στραπατσάει οτιδήποτε εν τη ηλιθιότητί του.  Μυστικά μέλη μεταξύ άλλων είναι η Ζήνα, η Πέγκυ Ζήνα, ο Μπάμπης ο Σουγιας , οΓλόμπος (αριστερό χέρι του Κύρου Γρανάζη) κλπ. Για περισσότερα περί ΚΔΩΑ στο http://frikipaideia.wikia.com/wiki/%CE%9A%CE%94%CE%A9%CE%91               Παρακαλώ σεβαστείτε το Ωμέγα γιατί  οι ιστοσελίδες καθοδηγούμενες από πουριτανούς των λέξεων το ευνουχίζουν σε ΚΔΟΑ.

ΚΔΩΑ Montage

ΚΔΩΑ Δαγκωτό, Ωρέ Αλάνια!  frikipaideia.wikia.com

 

Ένα κείμενο του Κουτρουμπούση με τίτλο Αντόνιο Μεντιτερρανέ από το https://www.thegreekcloud.com/grcloud-v1/blogs/blog.php?pg=3&uid=48&id=3718

π κουτρουμπούσης

Στην άλλη άκρη της πόλης, μετά τη δουλειά και καθώς νυχτώνει, μια γλυκυτάτη νέα κοπέλα προχωρεί κατά μήκος του δρόμου με τα μαγαζιά. Οι κράχτες τα ρομπότ, στέκονται μπροστά στις πόρτες των καταστημάτων και παντού αναβοσβήνουν πολύχρωμα φώτα και λέηζερ που χορεύουν. Η νέα κοπέλα είναι ξανθιά, με τα μαλλιά της μαζεμένα γύρω στο λαιμό και μετά να χύνουνται στους ώμους. Ξανθιά, ροδοκόκκινη, γεμάτη φρεσκάδα, σταματάει σε εξώπορτα και βγάζει τα κλειδιά της.
Τώρα θα μπει στο διαμέρισμά της, θα δειπνήσει κάτι ελαφρό και ευχάριστο, θα δει κάποιο θέαμα στην οθόνη, με τσάι και μαλακά σοκολατάκια. Και μετά στο κρεββάτι, με το βιβλιόφωνο, ευτυχής και ικανοποιημένη. Και σε κάπου δέκα λεπτά θα κοιμηθεί.
Και στον ύπνο της; Βεβαίως ονειρεύεται τον Λατίνο Εραστή, τον μεσογειακό Αντόνιο, ένα σώμα μελαψό και στιλπνό σαν λαδωμένο, καλοδεμένο και νευρώδες, σφιχτές καμπύλες, μαλλιά όχι πολύ μακριά όμως κατάμαυρα και κατσαρά, γεμάτα χείλη. Είναι σκέτο αρσενικό. Και… ωχ αμάν! Δεν έχει πάντα αυτήν την ατέλειωτη στύση στην ξερή του;
Οι τρίχες εκεί είναι κάπως σαν κυανό ατσάλι, και σαν σκληρές στριφτές γουρουνότριχες. Και στην κορφή του βελουδένιου εργαλείου γυαλίζει πάντα μια μικρή σταγόνα λαγνεία. Όταν φοράει παντελόνια, αναγκάζεται να έχει συνέχεια το αριστερό χέρι στην τσέπη, έτσι που να συγκρατεί το πράμα του. Αλλιώς όλος ο κόσμος θα το διέκρινε να κουτουλάει θυμωμένο από μέσα απ’ το μπατζάκι.
Μπορεί να είναι λίγο κουτός, απλοϊκός. Αλλά πώς μπορεί αυτό να έχει σημασία; Είναι ο Αντόνιο, ο Λατίνος Εραστής μεντιτερρανέ, ο ονειρεμένος. Και παίζει κι ένα είδος παλιομοδίτικο όργανο με χορδές και ευχαριστιέται να ξαπλώνεται σε καναπέδες μαλακούς και να τον τρέφουν σταφύλια. Τα σταφύλια του αρέσουν. «Περιστέρα μου! … Mi amor!», «Ω, Αντόνιο! … Ω, Αντόνιο!».
Ο ουρανός είναι παντοτινά ροζ στα όνειρά της και ονειρεύεται πολύ τον Αντόνιο και ότι της το κάνει συνέχεια, μέρα νύχτα.
Κι αυτός είμαι εγώ, ο Αντόνιο. Αλλά σκέφτομαι πως δεν θα πάω στον ονειρόκοσμό της απόψε. Εγώ όπως είναι και γραμμένο, όταν πλησιάζω τις γυναίκες τους, οι Αβησσυνοί κοιτάνε φοβισμένοι. Και το ίδιο και οι Έλληνες και οι Τούρκοι και οι Σλάβοι, απ’ τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο. Και δεν μου άρεσε καθόλου έτσι που έβγαλε τα κλειδιά της κι άνοιξε την πόρτα της. Είδα πολλήν σιγουριά και αυτοπεποίθηση. Δεν γίνεται να επιτρέψω η κοπέλα που μ΄ονειρεύεται να νομίζει ότι της ανήκω.

Και εδώ σύνδεσμος σε μια συνέντευξη του :

https://www.lifo.gr/now/culture/230657/pethane-o-panos-koytroympoysis

Μνήμη Διαμαντή Διαμαντόπουλου, ενός ζωγράφου κυνηγημένου και στη ζωή και στο θάνατο (1914-1995

του Μάνου Σ. Στεφανίδη.

 

(Παλιότερο κείμενο που μού ενέπνευσε ο φίλος μου Σκουμπιντού. Το ανταποδίδω)
Τι είναι τέχνη; Το μέσα μας ρούχο. Το άλλοθι στη γυμνότητά μας. Ισως και η ύστατη δυνατότητά μας για μιαν επανάσταση χωρίς μεσσιανικά πρόσημα· σαν θρησκεία χωρίς μεταφυσική -αλλά με τον τρόμο παρόντα- και σαν φιλοσοφία ενσαρκωμένη σε εικόνες και λέξεις. Η τέχνη είναι ένα ψέμα πιο πολύτιμο από την οποιαδήποτε χρησιμοθηρική αλήθεια και μια εμπειρία τόσο αποκλειστική όσο και ο θάνατος, που βιώνεται μεν κατά μόνας αλλά και που εξορκίζει τη μοναξιά. Τέχνη είναι επίσης εκείνη η διαδικασία που μεταμορφώνει θαυμαστά την πρόσθεση σε πολλαπλασιασμό για να χορτάσει με λίγα ψάρια τούς πεντακισχιλίους. Μόνο που εδώ το χόρτασμα δεν έχει να κάνει με την πλησμονή, τη συσσώρευση ή την τρέχουσα υπερεπάρκεια «αγαθών». Η δυστυχία καραδοκεί όταν το ατομικό αδυνατεί να καταστεί συλλογικό όσο κι αν στριγγλίζουν διαφημιστικά οι επικοινωνιακές σειρήνες. Η τέχνη μιας άμεσης κατανάλωσης, που επηρεάζεται από τις στρατηγικές τής αγοράς και τη λογική του lifestyle, είναι ό,τι σήμερα δεσπόζει σε παγκόσμιο επίπεδο και αυτό που αποκαλώ cocacola art. Τέχνη που πάει με όλα και επιδιώκει τη «φαντασμαγορία» αντί της μέθεξης. Ας μην ξεχνάμε ότι η Phantasmagorie είναι κεντρική έννοια της κριτικής του πολιτισμού που επιχειρεί ο Βάλτερ Μπένγιαμιν ακολουθώντας τον Μαρξ όταν αυτός μιλά για τον φετιχισμό του εμπορεύματος, δηλαδή μιαν ψευδαίσθηση κι ένα υποκατάστατο σχέσης. Εν προκειμένω, ο Μποντλέρ υποστηρίζει ως τέχνη το ονειροπόλημα που γίνεται έργο, ταυτίζοντας τον καλλιτέχνη με τον ήρωα της νέας εποχής κι εκείνον που θ’ απαλλάξει την αστική τάξη από την υστερία της. Σήμερα πάλι περισσεύει η μελαγχολία τής ματαίωσης, καθώς η καλλιτεχνική ιδιαιτερότητα καταπνίγεται ή εξαντλείται άδοξα στο κυρίαρχο περιβάλλον της αισθητικής ταχυφαγίας και της «διασκέδασης» με κάθε τίμημα. Εως την απόλυτη έκλειψη της ύπαρξης εμπρός στη δεσποτεία του θεάματος. Αρα, αντιλαμβάνεστε πως αυτή η τέχνη για την οποία σας μιλώ, μπορεί να λειτουργεί ως μορφή αντίστασης στην επερχόμενη αλλοτρίωση και την επιβεβλημένη άνωθεν ομοιομορφία. Στην ευτυχία της πλήξης, δηλαδή.
Εμείς πάλι ομνύουμε σε μιαν έκφραση που δεν αναγνωρίζει αυθεντίες, κατεστημένα ή δυνάστες και θεωρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές και νόμιμες· που είναι πολιτική αλλά όχι στρατευμένη, σύγχρονη αλλά όχι εκβιαστικά «μοντέρνα», με συνείδηση εντοπιότητας αλλά όχι τοπική. Μιαν έκφραση τέλος που βούλεται να υπάρχει εντός Ιστορίας όταν η Ιστορία, παραμερίζοντας τα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και τους πυροτεχνουργούς, αρχίσει να επιτελεί το έργο της. Κι έχει πολύ καιρό να γίνει ένα θαύμα σ’ αυτόν τον τόπο.
Τέχνη θα πει να ψιθυρίσουμε την προσωπική μας ιστορία στο αφτί της Αιωνιότητας.
Αναδημοσίευση από το https://manosstefanidis.blogspot.com/

«Το πρόβλημα είναι ότι οι έξυπνοι άνθρωποι είναι γεμάτοι αμφιβολίες, ενώ οι ηλίθιοι είναι γεμάτοι αυτοπεποίθηση.». Αυτή είναι μια αγαπημένη μου φράση του Τσαρλς Μπουκόφσκι αλλά δεν ήξερα ότι είχε και … επιστημονικό υπόβαθρο γνωστό στους επαΐοντες ως το φαινόμενο Dunning-Kruger. Μου κοινοποίησε το σχετικό άρθρο ο φίλος Χρήστος Γάτος και τον ευχαριστώ πολύ. Το πρωτότυπο είναι εδώ https://ligiepistimi.wordpress.com/2018/07/14/xymos_lemoniou_se_kanei_aorato/

Ο χυμός λεμονιού σε κάνει αόρατο

 

Το πρωινό της 19/4/1995 στο Pittsburgh των ΗΠΑ, ο 44χρονος McArthur Wheeler ετοιμαζόταν να ληστέψει δύο τράπεζες. Δε σκόπευε να φορέσει μάσκα, αλλά είχε σχέδιο για να μην τον αναγνωρίσουν: Είχε καλύψει το πρόσωπό του με χυμό λεμονιού.

Ήξερε ότι ο χυμός λεμονιού μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αόρατη μελάνη, η οποία γίνεται ορατή όταν θερμανθεί (ωραίο κόλπο για κυνήγι θησαυρού). Συμπέρανε, λοιπόν, ότι θα έκανε το πρόσωπό του αόρατο. Για να βεβαιωθεί ότι το κόλπο θα δουλέψει, πριν ξεκινήσει για την πρώτη τράπεζα φωτογράφησε τον εαυτό του με μια Polaroid. Η φωτογραφία βγήκε λευκή. Συμπέρανε ότι το κόλπο δουλεύει.

Ξεκίνησε λοιπόν για την πρώτη τράπεζα, ενώ προσπαθούσε να καταλάβει γιατί κανείς άλλος δεν το είχε σκεφτεί νωρίτερα. Ίσως οι άλλοι ληστές δεν έβλεπαν κατασκοπευτικές ταινίες, ίσως δεν είχαν κάποιον θείο να τους δείξει το κόλπο με την αόρατη μελάνη, ίσως… Ποιος ξέρει; Αφού ολοκλήρωσε με επιτυχία τις ληστείες, επέστρεψε στο σπίτι, καθάρισε το χυμό λεμονιού κι έγινε πάλι ορατός.

Λίγες ώρες μετά τις ληστείες, η αστυνομία δημοσιοποίησε βίντεο από τις κάμερες ασφαλείας, ο Wheeler αναγνωρίστηκε αμέσως και το ίδιο βράδυ οι αστυνομικοί έφτασαν στην πόρτα του. Όταν ο Wheeler τους είδε είπε “Μα, φορούσα το χυμό!” Κατά την ανάκριση ήταν δύσπιστος με τους αστυνομικούς που του είπαν ότι το πρόσωπό του ήταν ορατό στις κάμερες.

Ίσως του έλεγαν ψέμματα για να του αποσπάσουν ομολογία. Κι αν έλεγαν αλήθεια… Ίσως ο ήλιος να ζέστανε το χυμό και να έγινε ορατός. Ίσως το πρόσωπό του να ήταν αρκετά ζεστό. Ίσως να ίδρωσε και ο χυμός να ξεπλύθηκε. Ή ίσως οι κάμερες να ήταν πιο εξελιγμένες από την Polaroid του.

Εξετάστηκε αιματολογικά και ψυχιατρικά: Δεν είχε πάρει ψυχοτρόπες ουσίες, δεν είχε παραισθήσεις και δεν έπασχε από κάποια ψυχιατρική διαταραχή. Απλά, έκανε λάθος. Η κατανόησή του για το πώς λειτουργούν ο χυμός λεμονιού και οι κάμερες ήταν τόσο λανθασμένη.

Δύο ψυχολόγοι, οι David Dunning και Justin Kruger (καθηγητής και μεταπτυχιακός φοιτητής αντίστοιχα στο Πανεπιστήμιο του Cornell), που έμαθαν την είδηση λίγο καιρό αργότεραμόλις συνήλθαν από τα γέλια, αποφάσισαν να ψάξουν το θέμα σε βάθος. Είχαν υπόψη τους κι άλλες παρόμοιες περιπτώσεις ανθρώπων που ήταν βέβαιοι για πράγματα για τα οποία δε γνώριζαν ουσιαστικά τίποτα. Από πού αντλούσαν αυτήν την αυτοπεποίθηση;

Έκαναν, λοιπόν, μια έρευνα –σε ποιον άλλον;- σε προπτυχιακούς φοιτητές ψυχολογίας. Τους ζήτησαν να συμπληρώσουν τεστ γραμματικής, λογικής και… χιούμορ. Επιπλέον, τους ζήτησαν να εκτιμήσουν τη βαθμολογία τους, όπως και το πώς τα πήγαν σε σύγκριση με τους υπολοίπους. Το αποτέλεσμα: Οι φοιτητές με τις χαμηλότερες βαθμολογίες υπερεκτίμησαν τους εαυτούς τους, τοποθετώντας τους πάνω από το μέσο όρο. Οι μαθητές με μεσαίες βαθμολογίες επίσης υπερεκτίμησαν τους εαυτούς τους, αλλά λιγότερο. Οι μαθητές με τις υψηλότερες βαθμολογίες υποτίμησαν ελαφρώς τους εαυτούς τους!

Η έρευνα δημοσιεύθηκε ως Unskilled and Unaware of It: How Difficulties in Recognizing One’s Own Incompetence Lead to Inflated Self-Assessments. Η περίληψή της σε ελεύθερη μετάφραση:

Οι άνθρωποι τείνουν να υπερεκτιμούν τις ικανότητές τους σε πολλούς κοινωνικούς και διανοητικούς τομείς. Οι συγγραφείς προτείνουν ότι αυτή η υπερεκτίμηση συμβαίνει, μερικώς, επειδή οι άνθρωποι που έχουν περιορισμένες ικανότητες σε αυτούς τους τομείς αντιμετωπίζουν μια διπλή δυσκολία: Όχι μόνο διατυπώνουν εσφαλμένα συμπεράσματα και κάνουν εσφαλμένες επιλογές, αλλά οι περιορισμένες ικανότητές τους τούς στερούν τη μεταγνωσιακή ικανότητα να το συνειδητοποιήσουν. Σε 4 μελέτες, οι συγγραφείς βρήκαν ότι οι συμμετέχοντες στο χαμηλότερο τεταρτημόριο βαθμολογιών στα τεστ χιούμορ, γραμματικής και λογικής υπερεκτίμησαν δεόντως τις επιδόσεις τους και τις ικανότητές τους. Παρ’ όλο που οι επιδόσεις τους βρίσκονται στο 12% της υψηλότερης βαθμολογίας, εκείνοι εκτίμησαν ότι βρίσκονται στο 62%. Αρκετές αναλύσεις συνέδεσαν αυτήν την λανθασμένη εκτίμηση με ελλείψεις στη μεταγνωσιaκήικανότητα ή στην ικανότητα διάκρισης μεταξύ σωστής και λανθασμένης απάντησης. Παραδόξως, η βελτίωση των ικανοτήτων των συμμετεχόντων και η συνακόλουθη βελτίωση της μεταγνωσιακής τους ικανότητας, τους βοήθησε να αναγνωρίσουν τα όρια των ικανοτήτων τους.

Το φαινόμενο έκτοτε έγινε γνωστό ως φαινόμενο Dunning-Kruger και αποτελεί μια γνωστική (ή κατ’ άλλους γνωσιακή)προκατάληψη. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι οι αρχάριοι σε κάποιον τομέα, συχνά υπερεκτιμούν τις γνώσεις και τις ικανότητές τους σε αυτόν τον τομέα, επειδή δε γνωρίζουν πόσο λίγα γνωρίζουν και πόσα ακόμα έχουν να μαθουν. (Χρειάζεται κάποιος να γνωρίζει γραμματική για να καταλάβει ένα γραμματικό σφάλμα και να εκτιμήσει τη σοβαρότητά του).

Από την άλλη, οι «προχωρημένοι» ή «ειδικοί» σε έναν τομέα, συχνά υποτιμούν τις γνώσεις τους και τις ικανότητές τους ή πιστεύουν ότι και οι άλλοι γύρω τους βρίσκονται σε παρόμοιο επίπεδο. Αυτό συμβαίνει επειδή όσο περισσότερα μαθαίνουν για ένα θέμα τόσο συνειδητοποιούν πόσο περίπλοκο είναι, πόσα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα και πόσα πολλά έχουν ακόμα να μάθουν*. Όπως δείχνει η παρακάτω καμπύλη, η αυτοπεποίθηση επιστρέφει σταδιακά, όταν κανείς κατακτά σε βάθος ένα θέμα.

Dunning-Kruger.jpg

Σήμερα, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά τη δημοσίευση της έρευνας των Dunning και Kruger, αρκεί μια περιήγηση στα κοινωνικά δίκτυα για να βρούμε ομάδες ανθρώπων με ελάχιστες ως μηδενικές γνώσεις γύρω από ένα θέμα να βγάζουν με ακλόνητη αυτοπεποίθηση συμπεράσματα με τα οποία γελά όποιος γνωρίζει τα βασικά. Εκεί που μας κόβεται το γέλιο, είναι όταν άνθρωποι με ελλιπή κατανόηση των πιο θεμελιωδών εννοιών και αρχών των φυσικών επιστημών ή/και των μαθηματικών, υπερασπίζονται θέσεις ψευδοεπιστημών, αδυνατώντας πλήρως να καταλάβουν γιατί αυτό που υποστηρίζουν δε βγάζει νόημα (βλέπε αντιεμβολιαστές, επιπεδιστές, ομοιοπαθητική, αστρολογία, αεικίνητα κ.λπ.). Η σιγουριά τους είναι τεράστια, όπως και η άγνοιά τους.

Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, όπως και ο Wheeler, κατά κανόνα δεν παίρνουν ναρκωτικά και δεν έχουν παραισθήσεις. Απλά κάνουν λάθος.

* Κάθε φορά που η Επιστήμη διευρύνει τα όρια της γνώσης μας απαντώντας κάποιο ερωτήματα, άλλα ερωτήματα εμφανίζονται ως συνέπεια της απάντησης! Στο πεδίο της Αγνωστολογίας (agnotology), ορίζεται ως άγνοια η διαφορά [ερωτήματα που διατυπώθηκαν] – [ερωτήματα που απαντήθηκαν]. Αυτή μεγαλώνει συνεχώς. Ο Αϊνστάιν έκανε μια πιο γραφική αναπαράσταση, θεωρώντας τη γνώση μας για τον κόσμο ως τη διάμετρο ενός κύκλου και την άγνοιά μας ως την περίμετρό του: Όσο μεγαλώνει η πρώτη μεγαλώνει και η δεύτερη. Επιπλέον, πολλές απαντήσεις μας αποδεικνύονται αργότερα λανθασμένες. Αυτό μπορεί να κάνει την προσπάθεια να φαίνεται μάταιη, όμως δεν είναι έτσι. Όλα δείχνουν ότι η προσπάθεια για την κατανόηση του Σύμπαντος δεν έχει τέλος, όμως η Επιστήμη μάς επιτρέπει να φτάνουμε σε όλο και βαθύτερες κατανοήσεις και να αντιλαμβανόμαστε τα όρια της άγνοιάς μας. Αυτό όμως είναι θέμα άλλου άρθρου.

Πηγές:

Αποτέλεσμα εικόνας για Ανδρέας Εμπειρίκος

Νίκος Εγγονόπουλος, «Ο Βελισάριος»

sous ses habits déchirés et pourdeux, effrangés par le temps, cardés par la misère… CASIMIR DALEVIGNE

σα βόγγαε η άγια αυτοκρατορία από τα δεινά όταν το έθνος λύγαε από τις επιθέσεις των Βαρβάρων κι η επικράτεια ολόκληρη γονάτιζε με τ’ αλλεπάλληλα των εχτρών χτυπήματα πάντα σ’ αυτόν προσφεύγαν για ν’ απαλλάξει τη χώρα από τα βάσανα απ’ αυτόν πάλι επροσδοκούσαν την απολύτρωση τη σωτηρία κι έπειτα; έπειτα; πού τον ξέραν πού τον είδανε; έτσι στους τελευταίους ακριβώς χρόνους της φθίνουσας περιόδου “του ’30” αναμεσίς στους φιλόδοξους με τ’ ακαθόριστα σχέδια τους άγρια λυσσαγμένους – παρ’ όλο το ισχνότατο των εφοδίων τους – για μιαν όσο μπορούσαν πλατύτερη επικράτηση τους άγουρους – σαλιάρηδες – διακονιαρέους και κλέφτες της δόξας ξεκίνησε νεότατος ο Βελισάριος παρέα με τον Ανδρέα τον Εμπειρίκο να δημιουργήσει και να ζήσει

Πηγή : Andro.gr

 

Ανδρέας Εμπειρίκο, Yψικάμινος. Εκδόσεις Άγρα :

…Σκοπός της ζωής μας δεν είναι η χαμέρπεια. Yπάρχουν απειράκις ωραιότερα πράγματα και απ’ αυτήν την αγαλματώδη παρουσία του περασμένου έπους. Σκοπός της ζωής μας είναι η αγάπη. Σκοπός της ζωής μας είναι η ατελεύτητη μάζα μας. Σκοπός της ζωής μας είναι η λυσιτελής παραδοχή της ζωής μας και της κάθε μας ευχής εν παντί τόπω εις πάσαν στιγμήν εις κάθε ένθερμον αναμόχλευσιν των υπαρχόντων. Σκοπός της ζωής μας είναι το σεσημασμένον δέρας της υπάρξεώς μας.

 

Ανδρέας Εμπειρίκος, Ο Μέγας Ανατολικός. Εκδόσεις Άγρα :

… Ω, πόσον ωραία ήτο αυτή η εαρινή νυξ, πόσον λαμπροί ήσαν οι αστέρες, πόσον ακαταμέτρητον ήτο το ύψος του ουρανού! Οποία μεγαλοπρέπεια! Οποία μεγαλωσύνη! Τί ήτο αυτό το απροσμέτρητον; Ένα μεγάλο χάος, ή μία σοφή διάρθρωσις στοιχείων ασυλλήπτων από την διάνοιαν του ανθρώπου, έργον ενός εξουσιάζοντος και διευθύνοντος τα πάντα παντοδυνάμου νου; Ήσαν τα πάντα τυχαία, ή ωφείλοντο εις μίαν θέλησιν και μίαν λογικήν τελείως υπεράνθρωπον, εις μίαν ικανότητα ίλιγγον επιφέρουσαν, της οποίας τα έργα κατέληγαν εις μίαν θεσπέσιαν αρμονίαν; Μήπως οι απέραντοι κόσμοι που την απετέλουν ήσαν το έργον όχι του Θεού, που η εκκλησία θέλει να μας επιβάλη, αλλά ενός Θεού τελείως διαφορετικού, ενός Θεού αλήθεια παντοκράτορος, ενός Θεού αλήεια παντοδύναμου, που υπήρχε μέσα στα ίδια τα έργα του και σε όλα τα κτίσματά του, αποτελούντος ένα με αυτά, και υπάρχοντος παντού αλλ’ αοράτου, όπως είναι υπαρκτή μα αόρατος η ενέργεια, όπως είναι υπαρκτόν μα αόρατον το πνεύμα, όπως είναι είναι υπαρκτόν αλλά μη ορατόν εις τους πολλούς το Μέγα Φως το Άκτιστον, το Μέγα Φως το Άπιαστον, το εν μεγαλείω και δόξη καταυγάζον, το εις τους αιώνας άπιαστον, μα εκθαμβωτικά εις τους αιώνας των αιώνων ορατόν, μόνο εις όσους ευλογήθηκαν με την υψίστην Χάριν το Φως αυτό να ιδούν; Μήπως άπαντα ταύτα ήσαν ο Θεός, ο μόνος αληθινός – τουτέστιν μια παμμέγιστη, μια υπερτάτη δύναμις ή ενέργεια «λελογισμένη» και παντάνασσα, και επί της Γης και εν Υψίστοις; Αλήθεια, μήπως αυτά ήσαν ο Θεός, και όχι εκείνος ο ηθικολόγος τύραννος και τιμωρός κριτής – τουτέστιν ένας μεγάλος Άρχων φωτεινός, αυτόφωτος, τελείως άσχετος με τας εννοίας του Καλού και του Κακού; Μήπως εν τη ουσία των πραγμάτων δεν υπήρχε καμμία ηθική, ούτε ανάγκη ηθικής, για να διαρθρωθή και να υπάρξη ο Κόσμος;

 

Επόμενη σελίδα: »