Τροφή για Σκέψεις


Τα άγραφα δόγματα του Πλάτωνα

Ο όρος «άγραφα δόγματα» αναφέρεται στις θέσεις του Πλάτωνα για τις αρχές των όντων, που δεν εμπεριέχονται στους διαλόγους του αλλά υποτίθεται ότι εκτέθηκαν προφορικά στην Ακαδημία. Η πεποίθηση για την ύπαρξη άγραφων δογμάτων οφείλεται στον τρόπο που ο Αριστοτέλης παρουσιάζει την πλατωνική οντολογία.

Ο όρος «άγραφα δόγματα»

O όρος «άγραφα δόγματα» προήλθε από ένα χωρίο των Φυσικών, όπου ο Αριστοτέλης διακρίνει όσα λέει ο Πλάτων στον  Tίμαιο από όσα λέει «στα λεγόμενα άγραφα δόγματα»(209b14-15). Η αναφορά του Αριστοτέλη οδήγησε στην υπόθεση ότι ο Πλάτων κράτησε εκτός των διαλόγων ένα μέρος της προφορικής του διδασκαλίας. Και καθώς η διδασκαλία αυτή αναφέρεται στις πρώτες αρχές των όντων, ορισμένοι ερμηνευτές θεώρησαν ότι τα «δόγματα» αυτά προορίζονταν μόνο για τον στενό κύκλο των μυημένων Πλατωνικών, κατά το πρότυπο των μυστικών δογμάτων τωνΠυθαγορείων . Η ύπαρξη άγραφων πλατωνικών θεωριών ενισχύεται από όσα λέει ο Πλάτων στον Φαίδρο , όπου κατακρίνει τα μειονεκτήματα της γραφής και τάσσεται υπέρ της προφορικής μετάδοσης της αληθινής φιλοσοφίας (276de κ.ε.), και στην 7η Επιστολή , όπου δηλώνει ότι ότι για την ίδια την ουσία των όντων, για το αντικείμενο της πραγματικής του μελέτης, δεν έχει γράψει ποτέ κανένα σύγγραμμα ούτε σκοπεύει να γράψει (341eκ.ε).

Τι είναι τα άγραφα δόγματα

H συνοπτική έκθεση της πλατωνικής οντολογίας στο Α.6 των Μετά τα φυσικά αποτελεί ουσιαστικά τη μοναδική ακλόνητη μαρτυρία που διαθέτουμε για την ύπαρξη των άγραφων δογμάτων. Στο κείμενο αυτό ο Aριστοτέλης θεωρεί δεδομένη την υπέρβαση της οντολογίας των διαλόγων, και παρουσιάζει τον Πλάτωνα υπέρμαχο της ταύτισης των Ιδεών με τους ιδεατούς Αριθμούς και της αναγωγής τους σε δύο ανώτατες αρχές μαθηματικής φύσεως, στο Ένα και στηνΑόριστο Δυάδα. Στις αρχές αυτές αναφέρεται και σε άλλα κείμενα του ο Aριστοτέλης· κατά κανόνα όμως μιλά γενικά για την πλατωνική παράδοση, αποφεύγοντας να αποδώσει συγκεκριμένες θεωρήσεις ονομαστικά στον Πλάτωνα. Όσο για τις πληροφορίες των μεταγενεστέρων, του Θεόφραστου, του Σέξτου Eμπειρικού και των σχολιαστών του Aριστοτέλη , αυτές έχουν μικρότερη βαρύτητα, καθώς προέρχονται από δεύτερο χέρι, πιθανόν μάλιστα από ερμηνείες των ίδιων των αριστοτελικών κείμενων. Aν δεν υπήρχε λοιπόν το κείμενο του Αριστοτέλη, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει ότι τα άγραφα δόγματα του Πλάτωνα είναι ένας μύθος, και ότι η μαθηματικοποίηση της πλατωνικής οντολογίας είναι έργο αποκλειστικά του Σπεύσιππου και του Ξενοκράτη . H βαρύτητα όμως της μαρτυρίας του Aριστοτέλη δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Η απόσταση που χωρίζει την παρούσα έκθεση από όσα γράφονται για τις Iδέες στους διαλόγους είναι τόσο μεγάλη, που καθιστά απίθανη την εκδοχή ότι έχουμε εδώ απλώς την αριστοτελική ερμηνεία των πλατωνικών κειμένων.

«[Ο Πλάτων] θεώρησε ότι τα στοιχεία των Ιδεών είναι στοιχεία όλων των όντων. Έτσι λοιπόν, το Mέγα και το Mικρό είναι αρχές ως ύλη, ενώ το Ένα είναι αρχή ως ουσία. Γιατί οι Ιδέες είναι οι αριθμοί που προκύπτουν από το Mέγα και το Mικρό μέσω μέθεξης στο Ένα. Όταν ισχυριζόταν ότι το Ένα είναι ουσία και ότι δεν αποδίδεται σε κάποιο άλλο ον ως κατηγόρημα, έλεγε παρόμοια πράγματα με τους Πυθαγορείους, όπως επίσης και όταν έλεγε ότι οι αριθμοί αποτελούν αιτίες της ουσίας για όλα τα άλλα πράγματα. Δική του όμως ιδιαιτερότητα ήταν ότι στη θέση του ενός απείρου έβαλε τη Δυάδα, οπότε το Mέγα και το Mικρό συνιστούσαν πλέον το άπειρο. Eπιπλέον, ο Πλάτων τοποθετεί τους αριθμούς χωριστά από τα αισθητά, ενώ οι Πυθαγόρειοι ισχυρίζονται ότι τα ίδια τα πράγματα είναι αριθμοί και δεν θεωρούν τα μαθηματικά ενδιάμεσες οντότητες… Και στο ερώτημα ποια είναι η υποκείμενη ύλη, στην οποία εδράζονται οι Ιδέες όταν αποδίδονται στα αισθητά και το Ένα όταν αποδίδεται στις Iδέες, ο Πλάτων απάντησε ότι αυτή είναι η Δυάδα, το Mέγα και το Mικρό. Aκόμη απέδωσε στα δύο αυτά στοιχεία την αιτία αντιστοίχως του καλού και του κακού» (987b18-988a15).

Ο Αριστοτέλης λοιπόν ισχυρίζεται ότι οι πλατωνικές Iδέες δεν καταλαμβάνουν το ύψιστο οντολογικό επίπεδο. Εδώ παρουσιάζονται ως παράγωγες έννοιες ή οντότητες, οι οποίες ανάγονται σε δύο ανώτατες αρχές: στο Ένα και στην Δυάδα (η οποία ονομάζεται επίσης «το μέγα και το μικρόν»). Oι δύο αυτές αρχές έχουν πυθαγόρεια καταγωγή και αντιθετική φύση, ενώ η ερμηνεία του ίδιου του Aριστοτέλη είναι ότι το Ένα λειτουργεί ως ειδικό αίτιο των όντων, ενώ η Δυάδα (που είναι «αόριστος», δηλαδή απροσδιόριστη) ως ύλη. Oι Iδέες παράγονται οντολογικά από τη «μέθεξη» της Δυάδας στο Ένα (μολονότι δεν είναι καθόλου σαφές πως γίνεται αυτή η «παραγωγή»), και ταυτίζονται πλέον με τους ιδεατούς Αριθμούς, μια καινοφανή κατηγορία νοητών οντοτήτων, που διατηρούν όλα τα γνωρίσματα των Iδεών έχουν όμως μαθηματική φύση.

Έχουμε πλέον μια σύνθετη ιεραρχία του Όντος, με περισσότερα επίπεδα πραγματικότητας. Θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για τριμερή οντολογία –οι πρώτες αρχές, οι ιδεατοί Aριθμοί, τα αισθητά.Ασαφέςόμως παραμένει αν το Ένα και η Δυάδα θα πρέπει να τοποθετούν στο ίδιο οντολογικό επίπεδο, αφού πολλές φορές δημιουργείται η εντύπωση ότι το Ένα προτάσσεται ιεραρχικά (αν όντως ταυτίζεται με το Αγαθό ).

Η μαρτυρία των πλατωνικών διαλόγων

Η θεωρία των Ιδεών , όπως εκτίθεται στους μέσους διαλόγους , είναι αλήθεια ότι δημιουργεί αρκετά προβλήματα, αφού διχοτομεί ριζικά την πραγματικότητα σε δύο εντελώς ανεξάρτητα βασίλεια. Φαίνεται ότι ο Πλάτων συνειδητοποίησε τα προβλήματα, και στον Παρμενίδη προβαίνει σε μια κριτική της θεωρίας των Ιδεών προς δύο κατευθύνσεις: 1. Θα πρέπει να βρεθεί μια πιο ουσιαστική και λειτουργική σύνδεση Ιδεών και αισθητών (το πρόβλημα της «μετοχής», του Ενός και των Πολλών). 2. Θα πρέπει να προσδιοριστεί ένα δίκτυο σχέσεων ανάμεσα στις ίδιες τις Ιδέες, αφού είναι προφανές ότι οι Ιδέες «συμπλέκονται» μεταξύ τους.

Και τα δύο προβλήματα αντιμετωπίζονται κατά κάποιο τρόπο στους ύστερους πλατωνικούς διαλόγους. Η αμοιβαία επικοινωνία των Ιδεών διασώζεται μέσα από τη μέθοδο της «συναγωγής» και της «διαίρεσης », που γίνεται η κυρίαρχη μορφή της πλατωνικής διαλεκτικής στον Σοφιστή , τον Πολιτικό και τον Φίληβο . Και ο αισθητός κόσμος αναβαθμίζεται εντυπωσιακά, μέσα από μια προσπάθεια να αναδειχθεί η μαθηματική του δομή (Τίμαιος ), η παρουσία στο εσωτερικό του αρμονικών «μείκτών», «πέρατος» και «απείρου» (Φίληβος).

Μια εύλογη λοιπόν ανασυγκρότηση θα ήταν ότι ο Πλάτων στρέφεται προς τους αριθμούς, γιατί, πέρα από την αναμφισβήτητη γοητεία που ασκούν τα μαθηματικά στη σκέψη του, ο αριθμός συμπυκνώνει την οργανική σχέση του Ενός και του Πολλών, της ενότητας και της πολλαπλότητας, που είναι ο πυρήνας της πλατωνικής μεταφυσικής. Ο Πλάτων συλλαμβάνει την ομοιότητα ή την αναλογία Ιδεών και αριθμών. Οι Ιδέες στην ύστερη πλατωνική οντολογία επιζητούν να εκφράσουν την ίδια δυαδικότητα με τους αριθμούς. Eίναι οντότητες που μετέχουν ταυτοχρόνως στο πέρας και στο άπειρο, όπου το πέρας επιβάλλει μέτρα και καθορισμούς στην αοριστία του απείρου: μετέχουν επομένως κι αυτές στο Ένα και στο Πλήθος. Από τη στιγμή όμως που οι Ιδέες-Αριθμοί εκφράζουν την οργανική σχέση Ενός και Πλήθους, δεν αποτελούν πρωταρχικές οντότητες. Προηγούνται οντολογικά δύο πρώτες αρχές, η μία από τις οποίες θα πρέπει να αποδίδει την ενότητα και τη σταθερότητα και η δεύτερη την πολλαπλότητα και την απροσδιοριστία.

Επομένως, οι ύστεροι πλατωνικοί διαλόγοι βρίσκονται αρκετά κοντά στα λεγόμενα άγραφα δόγματα του Πλάτωνα, και δεν υπάρχει ουσιαστικός λόγος για να απορρίψουμε την αριστοτελική μαρτυρία.

 

Συγγραφέας: Βασίλης Κάλφας
  • Cherniss, H. Aristotle’s Criticism of Plato and the Academy. Bαλτιμόρη, 1944.
  • Κάλφας, Β, Aριστοτέλης, Μετά τα φυσικά Α – «O Aριστοτέλης και η μαθηματική φιλοσοφία της Aκαδημίας» 80-132. Aθήνα, 2009.
  • Robin, L. La théorie platonicienne des idées et des nombres d’après Aristote. Παρίσι, 1908.
  • Gaiser, K, Platons ungeschriebene Lehre. Stuttgart, 1963.
  • Krämer, H.J, Arete bei Platon und Aristoteles. Zum Wesen und zur Geschichte der platonischen Ontologie. Heidelberg, 1959.
  • Burkert, W, Lore and Science in ancient Pythagoreanism. Καίμπριτζ Μασσ., 1972.

Αναδημοσίευση από το https://theancientwebgreece.wordpress.com

Advertisements

Κι ήθελε ακόμη…

Κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει. Όμως εγώ
Δεν παραδέχτηκα την ήττα. Έβλεπα τώρα
Πόσα κρυμμένα τιμαλφή έπρεπε να σώσω
Πόσες φωλιές νερού να συντηρήσω μέσα στις φλόγες.
Μιλάτε, δείχνετε πληγές αλλόφρονες στους δρόμους
Τον πανικό που στραγγαλίζει την καρδιά σας σα σημαία
Καρφώσατε σ’ εξώστες, με σπουδή φορτώσατε το εμπόρευμα
Η πρόγνωσις σας ασφαλής: Θα πέσει η πόλις.

Εκεί, προσεχτικά, σε μια γωνιά, μαζεύω με τάξη,
Φράζω με σύνεση το τελευταίο μου φυλάκιο
Κρεμώ κομμένα χέρια στους τοίχους, στολίζω
Με τα κομμένα κρανία τα παράθυρα, πλέκω
Με κομμένα μαλλιά το δίχτυ μου και περιμένω.

Όρθιος και μόνος σαν και πρώτα περιμένω.

Από τη συλλογή Η συνέχεια (1954) του Μανόλη Αναγνωστάκη

Αναδημοσίευση από το https://authormanolis.wordpress.com

 

Μαθητεία

Μαθαίνεται η Αγάπη,
Μαθαίνεται από μέσα, αποστηθίζεται.

Όπως η θλίψη, όπως η έκσταση.

Τ’ άφωνα ψάρια δεν πηγαίνουν
Σχολείο να μάθουν τη σιωπή,
Την εκθαμβωτική θαλάσσια αγάπη
Μες σε βαθιά κρησφύγετα.

Τα ερωτικά πουλιά δε μελετούν
Μαθήματα αγάπης∙ δε γράφουν
Τις τέσσερις πράξεις της
Στις πλάκες τους οι πεταλούδες.

Ίσως μονάχα οι Άγγελοι να μαθαίνουν
Λέξεις, ονόματα, κομμένες συλλαβές,
Συλλαβίζοντας τον έρωτα μες στην ουράνιαν ερημία.

Ίσως να ξέρουν καλά τη σιωπή της Αγάπης,
Τη γλώσσα της σιωπής, τον ανεκλάλητον έρωτα των πραγμάτων.

Αυτή τη γλώσσα, αυτή τη Μουσική,
Αυτή μαθαίνουν τα δάχτυλά μου.

Τα δάχτυλά μου, τα χείλη μου, τα έκπληχτα μάτια.

Από τη συλλογή Το Δίχτυ των ψυχών (1965) του Γιώργου Θέμελη

Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα (ανθολογία) / Γιώργος Θέμελης

 

Αναδημοσίευση από το https://thepoetsiloved.wordpress.com/ της Βίκυς Παπαπροδρόμου

ΑΥΤΟ ΝΑ ΠΕΙΣ

Εμείς κατά τους Φιλισταίους οι διεφθαρμένοι
για μερικούς οι φωνακλάδες
και γι’ άλλους πολυεδρικοί
σ’ εποχή εκπτώσεων αλλάζαμε το νου μας
και το δέρμα του παίρναμε τους ίσκιους
απ’ τα δένδρα, ντυνόμαστε κι όλο τέτοια
κρούσματα κι επεισόδια με τα φωνήεντα.
Το εκκρεμές αόμματο μια εκεί μια εδώ
σφάζοντας τη γενιά μας τον ένα τον άλλο,
μετά που μετρηθήκαμε είμαστε πάλι δυο,
εσύ, εγώ
μα τώρα μόνο για σένα λένε οι σατανάδες.
Λοιπόν, σα θα γράφεις τη μερίδα μου,
σε πινακίδες υποθέτω λεωφόρων,
μην ξεχνάς που τον ρεζίλεψα τον ήλιο τους
κάτω απ’ τα τείχη να τον σέρνω τσίτσιδο
πίσω από ’να δίτροχο
εγώ, που μου πήρανε την Βρισηίδα.
Μην ξεχνάς, σε μια ριξιά στο ζάρι τα ’παιξα όλα
πες για το τίποτα στο έτσι,
ακόμα και τον κλήρο μου στην ονειρούπολη
ίσα να δω που ο θυμός μου μαργαριτάρι άφωνο
γίνεται σύννεφο κι ύστερα χειροβομβίδα.
Να πεις κι αυτό για μένα: ήτανε ποταμός
σαράντα οργιές του βάθους που κύλαγε ίσα πάνου
μόνο σα ξέρασε τη λύσσα του απόθανε.
Αυτό να πεις σα βραδιαστούνε
και χάσουνε το δρόμο τους οι πολυεδρικοί
οι φωνακλάδες
οι διεφθαρμένοι.

*Από τη συλλογή “Οδός Λαιστρυγόνων” (1978)

 

Αναδημοσίευση από το https://tokoskino.me

jung  «Δείξε μου έναν λογικό άνθρωπο και θα τον θεραπεύσω για σένα».

Από τις διάσημες φράσεις του Καρλ Γιουγκ.   Βεβαίως βρίσκω επίσης ενδιαφέρουσα μια φράση που σύμφωνα με τη βιογραφία του είπε κάποτε στον φίλο του George Beckwith:  «Μερικές φορές οδηγούμε στο συμπέρασμα ότι οι βαρετοί άνθρωποι χρειάζονται πιο επείγουσα θεραπεία απ ‘ ό, τι οι τρελοί άνθρωποι ». 

Με αφορμή την προηγούμενη δημοσίευση της Monde για την αυξανόμενη δυσπιστία στους δημοκρατικούς θεσμούς διεθνώς, μερικές φράσεις από το Democracy is coming του Leonad Cohen .

Έρχεται μέσα από μια τρύπα στον αέρα,
Έρχεται από την αίσθηση ότι αυτό που ζούμε δεν είναι πραγματικό
Από τους πολέμους κατά της αταξίας
Από τις σειρήνες που ηχούν νύχτα και μέρα
Από τις πυρκαγιές των άστεγων
Από τις στάχτες του γκέι
Έρχεται μέσα από μια ρωγμή στον τοίχο
Σε μια οραματική πλημμύρα αλκοόλ
Έρχεται από τη σιωπή
Στην αποβάθρα του κόλπου
Από τους γενναίους, τους τολμηρούς, τους κακοποιημένους
έρχεται από τη θλίψη στο δρόμο
Τα ιερά μέρη όπου συναντιούνται οι φυλές
Από τα πηγάδια της απογοήτευσης
Όπου οι γυναίκες γονατίζουν να προσευχηθούν
Για τη χάρη του Θεού στην έρημο μας εδώ

Η δημοκρατία έρχεται ….

«Θέσεις και Αντιθέσεις: Αυξάνεται σε όλο τον κόσμο η δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς της δημοκρατίας» είναι ο τίτλος του άρθρου που υπογράφει ο Αλέν Φρασόν στην Le Monde.

Όπως γράφει, «η δημοκρατία υποχωρεί, γοητεύει όλο και λιγότερο, ακόμη και στη Δύση. Στο Χρηματιστήριο των πολιτικών καθεστώτων, η τιμή της μετοχής της πέφτει. Αν μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου η φιλελεύθερη δημοκρατία έμοιαζε ακατανίκητη, σήμερα η αυταρχική διακυβέρνηση επανέρχεται στο προσκήνιο αποκτώντας έναν ανταγωνιστικό ρόλο».

»Αντίθετα με αυτά που ισχυρίζονται οι οπαδοί του τεχνοφιλελευθερισμού, ο αυταρχισμός συμβιβάζεται μια χαρά με τον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό και την ψηφιακή επανάσταση. Ενθουσιώδης προπαγανδιστής των επιτυχιών της δεύτερης οικονομίας του κόσμου, το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας εμφανίζεται ως πρότυπο για τις αναπτυσσόμενες χώρες».

»Μεταξύ των 200 χωρών-μελών των Ηνωμένων Εθνών, ο αριθμός των δημοκρατιών μειώνεται διαρκώς από τα τέλη του 20ού αιώνα. Το 2016, εξήντα επτά χώρες σημείωσαν καθαρή οπισθοχώρηση στους τομείς των πολιτικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, ανακοίνωσε η ΜΚΟ Freedom House. Πρόκειται για την ενδέκατη συνεχή χρονιά που η δημοκρατία υποχωρεί».

»Οι »παλιές» φιλελεύθερες δημοκρατίες – ελεύθερες εκλογές, διάκριση των εξουσιών, ανεξάρτητος Τύπος – αντιμετωπίζουν πρόβλημα; Ναι, απαντά το γαλλικό Ιδρυμα για την Πολιτική Καινοτομία. Σε μια πρόσφατη μελέτη του με τίτλο »Πού πάει η δημοκρατία;», όπου εξετάζονται 26 χώρες, το Ίδρυμα παρατηρεί ότι οι μεν βασικές αρχές της φιλελεύθερης δημοκρατίας εξακολουθούν να είναι δημοφιλείς, αλλά η δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς της δημοκρατίας μεγαλώνει».

»Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι (55%) και Αμερικανοί (54%) πιστεύουν ότι η αντιπροσωπευτική δημοκρατία »δεν λειτουργεί καλά». Η δυσπιστία μεγαλώνει όταν πρόκειται για τεχνοκράτες στην κυβέρνηση ή βουλευτές. Το πολιτικό προσωπικό κατηγορείται συλλήβδην για διαφθορά. Η αποχή γιγαντώνεται. Τα κόμματα διαμαρτυρίας, τόσο της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς, κερδίζουν έδαφος και φλερτάρουν με μια ανελεύθερη εκδοχή της δημοκρατίας».

»Οι λόγοι που εξηγούν αυτή τη δυσπιστία είναι ποικίλοι, παρατηρεί ο διευθυντής του Ιδρύματος Ντομινίκ Ρεϊνιέ. Η απάντηση στην ισλαμική τρομοκρατία πλήττει το κράτος δικαίου. Η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 έχει δυσφημίσει ένα μέρος των ελίτ. Η δημοκρατία γνωρίζει μια ιστορική αναταραχή. Δεν είναι μόνο οι επιπτώσεις του δίδυμου παγκοσμιοποίηση-τεχνολογική επανάσταση στις ανισότητες. Είναι και μια πραγματική ανακατανομή της εξουσίας υπέρ ενός νέου είδους πρωταγωνιστών: Google, Amazon, Facebook, Apple, Twitter (και τα κινεζικά ισοδύναμά τους). Οι πολυεθνικές δεν είχαν ποτέ τόση δύναμη».

»Οι εταιρείες αυτές ασκούν μεγαλύτερη επιρροή από τα περισσότερα κράτη. Μεταδίδουν περιεχόμενο παγκόσμιας εμβέλειας. Προδιαγράφουν ένα νέο τοπίο ενημέρωσης, που στέλνει τα παραδοσιακά μέσα στο περιθώριο. Πλαστές ειδήσεις, θεωρίες συνωμοσίας, φήμες, εγκαθίστανται για τα καλά στη δημοκρατική συζήτηση».

»Η Ευρώπη έχει πληγεί από το φαινόμενο αυτό, αλλά όχι ομοιόμορφα. Οι δείκτες εμπιστοσύνης προς τη δημοκρατία είναι υψηλοί στη βόρεια Ευρώπη: εδώ, το 60% με 80% των ερωτώμενων θεωρεί ότι η δημοκρατία »λειτουργεί καλά». Στη μεσογειακή Ευρώπη, το βαρόμετρο κατεβαίνει, με την πτώση να είναι ελεύθερη στην Ιταλία. Μπαίνει σε ζώνη αναταράξεων στις χώρες της πρώην κομμουνιστικής Ευρώπη. Η πιο δύσπιστη χώρα απέναντι στη δημοκρατία είναι η Βουλγαρία. Στην Ουγγαρία, την Πολωνία και την Τσεχική Δημοκρατία, η εξουσία ακολουθεί μια ανελεύθερη προσέγγιση της δημοκρατίας».

»Aν υπάρχουν τρεις Ευρώπες, υπάρχουν και δύο Αμερικές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην «ήπειρο του Ντόναλντ Τραμπ» ζει ένα εκλογικό σώμα λευκό, συντηρητικό, λαϊκό, εγκαταλελειμμένο σε δουλειές χαμηλής αμοιβής. Σε αυτή την »ήπειρο», όπου το προσδόκιμο ζωής των ανδρών έχει μειωθεί, απορρίπτονται μαζικά τα ενδιάμεσα όργανα της δημοκρατίας. Προτιμώνται ο στρατός και η αστυνομία. Στις δύο ακτές, αντίθετα, οι μεγάλες πόλεις είναι το οχυρό της δεύτερης Αμερικής, που προτιμά τη νέα οικονομία και ψηφίζει Δημοκρατικούς».

»Και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, τα θέλγητρα ενός αυταρχικού τρόπου διακυβέρνησης επεκτείνονται. SOS: η δημοκρατία δεν είναι κάτι εγγυημένο».

in.gr   2/11/2017

Επόμενη σελίδα: »