Κείμενα δικά μου


Για τα Παιδιά που Γκρέμισαν τον Ουρανό

Η στήλη μου Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ Φεβρουάριος 2018

Αυτές τις μέρες, ίσως λίγο πριν ή λίγο μετά από τούτη τη στιγμή που με διαβάζεις άγνωστε φίλε μου, θα δεις σε κάποια από τις αγαπημένες σου οθόνες αφιερώματα για έναν Μάη στο Παρίσι πριν 50 χρόνια. Έναν Μάη που οι φοιτητές βγήκαν στους δρόμους και σαν μια λάμψη να διαπέρασε τον πλανήτη. Μια λάμψη που ένωσε παλιό και νέο κόσμο σπρώχνοντας τα πάντα να αλλάξουν.

«Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε τώρα!» ούρλιαζε με τα διονυσιασμένα παιδιά της Καλιφόρνιας ο Τζιμ Μόρισον. «Είμαστε ρεαλιστές, ζητάμε το αδύνατο!» επικροτούσαν τα παιδιά στους δρόμους του Παρισιού, της πόλης όπου μετά από λίγα χρόνια θα έφτανε ο Μόρισον για να συναντήσει τον «δαίμονα εαυτού».

Θα ακούσεις διάφορα, φίλε μου, αν δεν έχεις ήδη ακούσει. Πως ήταν χωρίς πολιτικό έρμα, πως τους ένοιαζε μόνο ο ελεύθερος έρωτας και για μια πλάκα κατέβηκαν στους δρόμους, πως δεν συντονίστηκαν με τις άλλες προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις κατά του κατεστημένου και τελικά δεν ήταν και τίποτα σπουδαίο.

Δεκάρα δεν δίνω φίλε μου για τους σοβαρούς αναλυτές. Εγώ θα σου πω την ιστορία που ξέρω.

realist

Να είστε ρεαλιστές, απαιτήστε το αδύνατο”

Η ΓΕΝΝΗΣΗ

Είχε ήδη φτάσει στα μισά του ένας ζορισμένος 20ός αιώνας που έβλεπε τις μεγάλες αυτοκρατορίες —Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία— να χάνουν τις αποικίες τους. Αποικίες σήμαινε πρώτες ύλες, ισχύ και χρήματα και αυτό ήταν αρκετό για δυο παγκόσμιους πολέμους.

Μέσα στον αναβρασμό χωνόταν πάντα βέβαια και η γιαγιά Ρωσία και ο νέος παίκτης της εποχής, δηλαδή οι ΗΠΑ. Η οικονομική ανέχεια, η φτώχεια και η καταστροφή που άφηνε πίσω του ο πόλεμος πήγαιναν αγκαλιά με έναν ακραίο πουριτανισμό.

Οι γυναίκες μπορεί να υπέφεραν εξίσου αλλά δεν είχαν δικαίωμα ψήφου και δεν εξουσίαζαν το σώμα τους. Πακέτα προς έναν σύζυγο χωρίς δικαίωμα έκτρωσης, αντισύλληψης και λοιπόν αμαρτωλών πρακτικών. Οι έγχρωμοι των ΗΠΑ που θερίστηκαν στη Νορμανδία και στις άλλες εμπόλεμες ζώνες, επιστρέφοντας σακατεμένοι στην πατρίδα τους έγιναν ξανά οι αράπηδες που δεν μπορούσαν να είναι στο ίδιο σχολείο, στο ίδιο λεωφορείο με τους λευκούς.

Η τζαζ μουσική αναπτύχθηκε από αυτούς τους έγχρωμους μέσα στα καμπαρέ της Μονμάρτης σε νύχτες ιερουργίας, όπου κανέναν δεν ένοιαζε το χρώμα, μόνο η στιγμή, ο άνθρωπος και η μουσική.

Τελειώνοντας ο πόλεμος δεν ήρθε η ειρήνη που όλοι ονειρεύονταν. Σκληρές κυβερνήσεις με παλαιολιθικές ηθικές απαιτούσαν άντρες έτοιμους να σκοτωθούν και πάλι και δίπλα τους γυναίκες πρόθυμες να γεννοβολήσουν πολεμιστές.

Η Νότια Ευρώπη, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία κι εμείς, γνωρίσαμε τη δικτατορία σε όλες της τις μορφές. Η Γερμανία και οι δορυφόροι της προσπαθούσαν να συνέλθουν από τη συντριβή τους και η Γαλλία ετοιμαζόταν να χάσει τις τελευταίες της αποικίες.

Εν τω μεταξύ, η Γαλλία είχε αποχωρίσει από το Βιετνάμ και τη θέση της προσπαθούσαν λυσσαλέα να πάρουν οι ΗΠΑ που είχαν περάσει και από την Κορέα χωρίζοντας το βορρά από το νότο. Οι ΗΠΑ, που ψήφισαν ένα νεαρό προοδευτικό πρόεδρο – τον Κένεντιγια να τον δουν να δολοφονείται δημόσια σε εθνικό δίκτυο. Και να τον αντικαταστήσει, χωρίς ψήφο, ένας ίδιος με τους άλλους. Και να ζητά και αυτός νέους ήρωες πρόθυμους να πεθάνουν στο Βιετνάμ για τον ελεύθερο κόσμο.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

Τότε άρχισε να φουντώνει ένα κίνημα αμφισβήτησης. Περιθωριακό αρχικά, με κάποιους ποιητές μεγαλύτερους, τους μπίτνικς, και μουσική νέγρικη που την αγάπησαν παιδιά στις εργατουπόλεις της Αμερικής και της Βρετανίας, και την έκαναν Rock n Roll, Rhythm n Blues και Rock.

Αυτά τα παιδιά άκουσαν τους ινδιάνους Σαμάνους στις πεδιάδες, έφεραν τις μελωδίες των Κελτών από απέναντι, τη χορωδία των αφρικάνικων προτεσταντικών εκκλησιών και κάποιοι λίγοι, όπως ο Τζιμ Μόρισον, πρόσθεσαν τη γλώσσα της ελληνικής τραγωδίας και τη βακχική έκσταση του Διόνυσου.

Όλα άρχισαν να παίρνουν ένα δρόμο στο «καλοκαίρι της αγάπης», στο Σαν Φρανσίσκο το 1967. Η νεολαία αντιδρά με περίεργες μουσικές από γκρουπ με πρωτότυπα ονόματα όπως Grateful Dead και Jefferson Airplane. Δίπλα, σαν διαλογισμός, και το σιτάρ του Ravi Shankar, ροκ ψυχεδελικές συναυλίες όπου απαγγέλλει ο πατριάρχης των μπίτνικς, ο Άλαν Γκίνσμπεργκ, και πολύ έρωτας.

Και ακόμα ειρωνεία, απίστευτη ειρωνεία σε ό,τι αφορά την εξουσία και τις σοβαρές της διακηρύξεις. Οι προσκλήσεις επιστράτευσης καίγονται δημόσια και όλοι μαζί βοηθούν να φυγαδευτούν οι λιποτάκτες στο Μεξικό, στον Καναδά και στην Ευρώπη. Α, και να μην ξεχνάμε, τότε έγινε και η δική μας στρατιωτική δικτατορία.

Και φτάνουμε στο σπουδαίο 1968. Στην εξουσία της Γαλλία έχει κατσικωθεί για 10 χρόνια «ο εκλεγμένος βασιλιάς», όπως τον αποκαλούν, ο στρατηγός Ντε Γκολ, ένας τύπος που έχασε όλες τις πραγματικές στρατιωτικές μάχες και επιμένει να διευθύνει τη χώρα του σαν στρατόπεδο.

Ανοίγει αιματηρό πόλεμο με την Αλγερία που είναι αποικία του, για να την ξεπουλήσει σε ένα βράδυ όταν δει ότι δεν τον συμφέρει να συνεχίσει, αναγνωρίζοντας την ανεξαρτησία της και πετώντας στα σκουπίδια τους Γάλλους που διακόσια χρόνια ζούσαν εκεί. Ανθρώπους που βρίσκονται ξαφνικά χωρίς πατρίδα γιατί δεν μπορούν να μείνουν πια εκεί και η «μητέρα» Γαλλία τους θεωρεί ξένους – μαυροπόδαρους τους ονομάζουν ειρωνικά.

Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ

Και τότε συμβαίνει κάτι που δεν είχε υπολογιστεί. Γίνεται μια φοιτητική διαδήλωση κατά του πολέμου του Βιετνάμ, και η αστυνομία επεμβαίνει βίαια και συλλαμβάνει φοιτητές.

Ένας φοιτητής, ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, δημιουργεί μια φοιτητική κίνηση και καταλαμβάνουν στο Πανεπιστήμιο της Ναντέρ την αίθουσα της Φιλοσοφικής. Παραμένουν εκεί για δυο μήνες και οι φοιτητές ολοένα και πληθαίνουν.

Πέρα από την κυβέρνηση, η κατεστημένη αντιπολίτευση, πολιτικά κόμματα, και συνδικάτα αρνούνται να τους πάρουν στα σοβαρά και τους καταδικάζουν, αφού η πολιτική είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να ασκείται από νεαρούς.

Ο πάπας όμως των Γάλλων φιλοσόφων, ο Ζαν Πωλ Σαρτρ, παίρνει συνέντευξη από τον Κον-Μπεντίτ για το περιοδικό Nouvel Observateur, και την επόμενη μέρα οι φοιτητές και τα αιτήματά τους έχουν γίνει παγκόσμιο θέμα.

Στις 27 Απριλίου συλλαμβάνεται ο Κον-Μπεντίτ με βασική αιτιολογία ότι επέλεξε τη γερμανική υπηκοότητα του πατέρα του για να μην πάει στρατό, και οδηγείται σε απέλαση.

Οι κυβερνητικές φυλλάδες ζητούν τη σύλληψη και του Σαρτρ. Όταν ρωτήθηκε ο Ντε Γκολ γιατί δεν το έκανε λέγεται ότι απάντησε «δεν μπορείς να συλλάβεις έναν Βολταίρο».

Ο Ζαν Πωλ Σαρτρ μιλά στους φοιτητές της Σορβόννης. Φωτογραφία του B. Barbey

Εν τω μεταξύ κυκλοφορούν φήμες ότι παρακρατικοί θα επιτεθούν στη Ναντέρ. Οι φοιτητές ανησυχούν και ο κοσμήτορας αποφασίζει να κλείσει τη σχολή. Είναι 2 Μαΐου και εκεί ξεκινούν όλα.

Την επόμενη μέρα ο πρύτανης της Σορβόννης ζητά από την αστυνομία να εκκενώσει το πανεπιστήμιο. Τα πρώτα οδοφράγματα στήνονται στο Καρτιέ Λατέν.

Στις 6 Μαΐου τριάντα χιλιάδες φοιτητές διαδηλώνουν και στις συγκρούσεις που επακολουθούν συλλαμβάνονται περισσότεροι από 400. Ο υπουργός παιδείας απαγορεύει να ανοίξουν τα πανεπιστήμια. Οι συνεχόμενες συγκρούσεις στρέφουν την κοινή γνώμη υπέρ των φοιτητών.

Μετά από βίαιες συγκρούσεις που αφήνουν 1.000 τραυματίες, τα εργατικά συνδικάτα, που μέχρι εκείνη τη στιγμή αγνοούσαν επιδεικτικά τους φοιτητές, βγαίνουν από τη νάρκη τους και προσκαλούν σε γενική απεργία.

Στις 13 Μαΐου 800.000 κόσμος πλημμυρίζει τους δρόμους και καταλαμβάνουν τη Σορβόννη. Η γενική απεργία θα συνεχίσει ολόκληρη την επόμενη εβδομάδα με 10.000.000 λαού να διαδηλώνουν σε όλες τις γαλλικές πόλεις και οι καταλήψεις θα επεκταθούν σε εργοστάσια.

΄Έλληνες φοιτητές και αυτοεξόριστοι στις μεγάλες διαδηλώσεις. (Φωτογραφία του Σίμου Τσαπνίδης, ΑΡΧΕΙΟ Μ.Νταλούκας από το  http://zeidoron.blogspot.gr )

 

ΤΟ ΧΤΥΠΗΜΑ

Η κυβέρνηση δημιουργεί «Επιτροπές Υπεράσπισης της Δημοκρατίας» για να χτυπήσουν το χάος και να συμβάλλουν στην αποκατάσταση της τάξης. Την επόμενη μέρα η κρατική ραδιοτηλεόραση (ORTF) κατεβαίνει στην απεργία.

Τότε, η κυβέρνηση βάζει τα μεγάλα μέσα. Καλεί συνδικάτα και εργοδότες και συμφωνούν σε αύξηση των ημερομισθίων κατά 25%, και μείωση του ωραρίου εργασίας κατά 10%.

Μετά τη «γενναιόδωρη» αυτή προσφορά τα οργανωμένα συνδικάτα εγκαταλείπουν τους φοιτητές και ο στρατηγός Ντε Γκολ διαλύει τη Βουλή αναθέτοντας στον πρωθυπουργό του να σχηματίσει προσωρινή κυβέρνηση με την υποστήριξη της «Ενωμένης Αριστεράς».

Όπως γράφτηκε σε τοίχους, «την επόμενη φορά που θα θυμηθείτε την εξέγερση, μην εμπιστεύεστε τους ειδικούς της επανάστασης, σας την έχουν στημένη στη γωνία».

Την ίδια μέρα (29 Μαΐου) σε ένα μυστικό του ταξίδι-αστραπή στη Γερμανία, ο Ντε Γκολ οργανώνει τις ταξιαρχίες των στρατευμάτων που θα βάδιζαν κατά των φοιτητών αν δεν μπορούσε να τους διαλύσει η αστυνομία. Όπως είχε συμβεί και στην Κομμούνα του Παρισιού, η εξουσία δεν έχει κανένα πρόβλημα στο να προσκαλέσει εχθρικό στρατό εναντίον του λαού της, αν δεν μπορεί να επιβάλλει το νόμο και την τάξη της.

Την επόμενη ημέρα (30 Μαΐου) με ένα σκληρό πατριωτικό λόγο, ο Ντε Γκολ καλεί τους νομιμόφρονες σε αντιδιαδηλώσεις εναντία στα αληταριά (chienlit) για την υποστήριξη της «νόμιμης εξουσίας». Οι φοιτητές έχουν μείνει πλέον μόνοι και οι συντονισμένες επιθέσεις αντιδιαδηλωτών και αστυνομίας τους διαλύουν. Ο Μάιος έχει τελειώσει; Όχι ακριβώς.

Τα τανκς εισέβαλαν στην Πράγα σταματώντας την δική της Άνοιξη, το φοιτητικό κίνημα θέριευε στη Γερμανία και την Ιταλία. Την ίδια περίοδο, Απρίλιο-Μάιο, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού οι φοιτητές καταλαμβάνουν το πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης και το κρατούν για 2 μήνες μέχρι που τους διαλύει η αστυνομία με την εθνοφυλακή.

Στο Σαν Φρανσίσκο οι φοιτητές καταλαμβάνουν το πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ προσθέτοντας στα δικά τους θέματα και τη συμπαράσταση στους Γάλλους συναδέλφους τους. Συγκρούονται με την αστυνομία που πυροβολεί εναντίον τους αφήνοντας 100 τραυματίες.

Η ταινία Φράουλες και Αίμα περιγράφει εκείνες ακριβώς τις μέρες. Και είναι συγκλονιστικό το φινάλε με τους φοιτητές να τραγουδούν το «Give Peace a Chance» ενώ εισβάλει η αστυνομία — το τραγούδι του Τζoν Λένον στον οποίο εκείνη την περίοδο η αμερικανική κυβέρνηση δεν έδινε άδεια να επισκεφτεί τη χώρα.

Ο «Μάιος» λοιπόν δεν ήταν μόνο το Παρίσι. Αυτό που συνέβη στο Παρίσι ήταν όπως αναφέρει η Κριστίν Ρος στο βιβλίο της για τον Μάη του ’68 και τις Μετέπειτα Ζωές του, η μοναδική «γενικευμένη» εξέγερση στις υπεραναπτυγμένες χώρες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

beaute-dans-la-iordanis

«Και μην ξεχνάς, κάτω από τις πλάκες των πεζοδρομίων κρύβεται μια παραλία. Κάτω από τα τσιμέντα που μας περικυκλώνουν κρύβεται ένας άλλος ήλιος».

 

Ο ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Και πέρασαν όλα έτσι σε μια βραδιά; Όχι ακριβώς. Αυτή η πρωτόγονη επαναστατική δύναμη των νέων του ‘68 αξιοποιήθηκε στο έπακρο για να αλλάξει τον κόσμο και την οικονομία.

Η μουσική ροκ μέσα από τα μεγάλα φεστιβάλ διαμαρτυρίας κατά του κατεστημένου και αποθέωσης του έρωτα, που καθιερώθηκαν στο Monterey (1967) και στο Woodstock (1969), ήταν το όχημα που μετέτρεψε ταχύτατα την αγγλική γλώσσα σε Lingua franca (κοινή γλώσσα) του πλανήτη.

Ό,τι δεν κατόρθωσαν οι Άγγλοι και οι Γάλλοι με τη βία ως αποικιοκράτες, το κατόρθωσαν οι Αμερικανοί χρησιμοποιώντας αυτά που αρχικά εμφανίστηκαν ως εχθροί του Συστήματος: τη μουσική και την τέχνη γενικότερα. Η κοινή γλώσσα ήταν το απαραίτητο υπόστρωμα για να εξαπλωθεί η ενιαία αγορά ή παγκοσμιοποίηση – ό,τι δηλαδή ζεις, φίλε μου, από τη μέρα που κατάλαβες τον εαυτό σου.

Τα αιτήματα για αγάπη, ελευθερία, δημοκρατία και παγκόσμια ειρήνη έγιναν θεσμικές βάσεις των σύγχρονων δυτικών κρατών. Οι πόλεμοι δεν είναι πια κατακτητικοί, για την απόκτηση πλούτου, αλλά απελευθερωτικοί για την επιβολή της δημοκρατίας σε λαούς που υποφέρουν (Πόλεμοι του Κόλπου, Γιουγκοσλαβία, Αραβική Άνοιξη κλπ).

Η εναλλακτική σκέψη, οι διαφορετικές πνευματικές κουλτούρες πέρα από τις «κατεστημένες» Εκκλησίες, το New Age, έγιναν και αυτά μέρος του συστήματος. Ποιος από εμάς δεν νιώθει καλύτερα όταν ένας πολιτικός του δηλώνει με σιγουριά ότι το Σύμπαν συνωμότησε για να πετύχει τους στόχους του;

Και βεβαίως όλοι αγαπούν τη Μητέρα Gaia! Η οικολογία είναι μια από τις μεγαλύτερες μπίζνες των τελευταίων δεκαετιών και από κοντά οι Μ.Κ.Ο. των ευαίσθητων και ανησυχούντων, που ευτυχώς προικοδοτούνται ασύστολα κάθε χρόνο από διεθνείς οργανισμούς για να μας φροντίζουν.

Και η τεράστια ευαισθησία και η προσοχή να μην θιχτεί κάποιος αδύναμος έφεραν στην καθημερινότητά μας το πολιτικά ορθό (politically correct) και τον νεοπουριτανισμό. Που εμφανίζονται πάντα στην ώρα τους όταν το παλιό δεν έχει τίποτα άλλο να δώσει.

Όπως είχε συμβεί πριν πενήντα τόσα χρόνια. Μοιάζει σαν να υπάρχει ένα εκκρεμές που από το ένα άκρο (συντηρητισμός/οριακή κοινωνία του ‘60) ταξιδεύει στο άλλο στο ωραίο μας σήμερα. Το μέσο θα ήταν το ιδανικό για όλους αλλά η ζωή δεν είναι ιδανική και η κατάσταση ηρεμίας του μέσου μπορεί να υπάρξει μόνο στιγμιαία.

Θα υπάρξουν νέοι άνθρωποι που σιχτιρισμένοι από την τόση αρμονία και ομορφιά θα αναζητήσουν νέα υλικά για να χτίσουν. Οι περισσότεροι θα αποτύχουν. Θα υπάρξουν και κάποιοι που θα βουτήξουν βαθύτερα στον αρχέτυπο κόσμο και θα προσφέρουν κάτι αληθινά νέο, ικανό να αλλάξει τον ουρανό. Κανείς δεν θα το καταλάβει όταν συμβαίνει. Κάποια στιγμή όσοι υπάρχουν τότε θα διαπιστώσουν ότι το εκκρεμές κινείται ξανά. Μερικοί το λένε και πρόοδο.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ

Οι πολιτικοί και οι αναλυτές όλων των αποχρώσεων είχαν αποδομήσει πλήρως το ‘68 σαν κάτι που πρέπει να ξεχαστεί. Προσέξτε όμως τον καινούργιο πρόεδρο της Γαλλίας. Νεότατος, χωρίς πολιτικούς μπαμπάδες, παίζοντας με το φαντασιακό για το μυστηριώδες παρελθόν του παίρνει την εξουσία.

Πώς παρουσιάστηκε στον κόσμο μετά το θρίαμβό του; Πήγε στο Λούβρο δίπλα στην πυραμίδα του τελευταίου Φαραώ, του Μιτεράν. Προχώρησε απολύτως μόνος του προς τα εκεί επί δυο σχεδόν λεπτά —τεράστιος τηλεοπτικός χρόνος— το σκοτάδι, αυτός και η πυραμίδα.

Όταν έφτασε από κάτω της, έτσι που καδραριζόταν κάτω ή μέσα στο τρίγωνό της, μίλησε στο λαό «του». Αυτός ο τύπος ξέρει και παίζει με τα αρχέτυπα. Είναι σίγουρο ότι αυτό που δεν άγγιζαν οι προκάτοχοί του, τον Μάιο του ‘68, αυτός θα το κάνει με κάποιο τρόπο σημαία.

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

Advertisements

  Στο ΑΒΑΤΟΝ που κυκλοφορεί το δικό μου κείμενο είναι αφιερωμένο στα παιδιά που κάποτε γκρέμισαν τον ουρανό. Από το Σαν Φρανσίσκο και το Γούντστοκ μέχρι το Παρίσι όπου πριν 50 χρόνια, “…Έναν Μάη οι φοιτητές βγήκαν στους δρόμους και σαν μια λάμψη να πέρασε τον πλανήτη . Μια λάμψη που ένωσε παλιό και νέο κόσμο σπρώχνοντας τα πάντα να αλλάξουν. “Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε τώρα” ούρλιαζε με τα διονυσιασμένα παιδιά της Καλιφόρνιας ο Τζιμ Μόρισον, “Είμαστε ρεαλιστές, ζητάμε το αδύνατο” επικροτούσαν τα παιδιά στους δρόμους του Παρισιού, της πόλης που μετά από λίγα χρόνια θα έφτανε ο Μόρισον για να συναντήσει τον “δαίμονα εαυτού»…”.

beaute-dans-la-iordanis

Η στήλη μου Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

Το πνεύμα του Orc (Xειμερινό Ηλιοστάσιο 2017)

Και φτάσαμε πάλι στον Δεκέμβριο. Το 2017 ετοιμάζεται να μας αφήσει, και όπως συνηθίσαμε τα τελευταία χρόνια θα του φορτώσουμε στην πλάτη όλες τις κατάρες και το ανάθεμα για τα στραβά και τα δύσκολα που ευχόμαστε να εξαφανιστούν μαζί του .

Είναι αλήθεια ότι δεν αντέχει σε καμία λογική εξήγηση η έστω και στιγμιαία πεποίθηση ότι μέσα σε μια βραδιά κάτι μπορεί να συμβεί που θα αλλάξει ριζικά τη ζωή μας.

Όμως είναι που πλημμυρίζει τον ταμιευτήρα της σιγουριάς ο χείμαρρος της σωρευμένης βεβαιότητας χιλιάδων χρόνων. Βεβαιότητας ατέλειωτης σειράς πλασμάτων που περπάτησαν σε αυτή τη γη και αγνάντεψαν το ίδιο στερέωμα. Είδαν την περιπέτεια του θείου φωτός στην ενιαύσια πορεία του να κορυφώνεται στο ζενίθ του ουρανού και μετά να κυλά και να καταρρέει στα παγωμένα τάρταρα.

Και γνωρίζουν ότι εδώ, που η ύπαρξη μοιάζει να παραδίδεται στην αγκαλιά του σκότους, εδώ που έχει κυριαρχήσει το τίποτα και η σήψη, είναι αρκετή όχι μια έκρηξη φωτός αλλά μια ευαίσθητη επίμονη λάμψη για να ζωογονήσει αυτό που πεθαίνει και να σηματοδοτήσει την αναγέννηση του παντός.

Αυτή την αναγέννηση που όρισε στο στερέωμα το πέρασμα του ήλιου από τη χειμερινή του τροπή. Την αναγέννηση εκείνη που ονομάζουμε χειμερινό ηλιοστάσιο, και την οποία αφηγήθηκαν οι άνθρωποι στην ιστορία της ετήσιας αναγέννησης του θεού τους.

Αναγέννηση που ανοίγει τη θύρα στη δυνατότητα να γίνει η επόμενη ημέρα η αυγή μιας νέας και εκ του μηδενός δημιουργίας. Χωρίς τα βάρη του χθες και με την ευλογία του αναγεννημένου θεού, της αναγεννημένης φύσης να μας πλημμυρίζει, για να προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε και πάλι μέσα από το τίποτα του σκοταδιού. Ακριβώς όπως και η φύση.

Έχετε ακούσει και θα ακούσετε σίγουρα πολλές ιστορίες της αναγέννησης του ήλιου, του θεού, ιστορίες που ψιθυρίζουν και ψέλνουν βεβαιότητες και παραδόσεις.

Θέλω με τη σειρά μου, πλησιάζοντας αυτές οι ιδιαίτερες μέρες, να σας σημειώσω μερικές φράσεις λίγο διαφορετικές, που όμως ταιριάζουν σαν ιστορία, σαν σκέψη και σαν ευχή πριν από αυτές τις νύχτες, όπου όλες οι πιθανότητες θα είναι ανοιχτές και διαθέσιμες για τον καθένα μας. Φράσεις που έγραψε πριν 200 χρόνια σε διάφορα κείμενα του ένας ιδιαίτερος άνθρωπος, ο William Blake .

Στη δική του ιστορία μιας Δημιουργίας στο Βιβλίο του Urizen, ο πρωταγωνιστής, ονόματι Los, είναι ένας Προμηθέας, ένας Ήφαιστος και ένας Τουμπαλκάιν μαζί (ο Τουμπαλκάιν αναφέρεται στη Βίβλο, Γένεση 4:22, ως τεχνίτης, σιδηρουργός, απόγονος του Αδάμ, γιος του Λάμεχ).

urizen praying

Ο Δημιουργός Urizen προσεύχεται μπροστά στον κόσμο που σφυρηλάτησε (William Blake, 1795).

Ένας τεχνίτης που γνωρίζει τα μυστικά της φωτιάς για να κατεργάζεται το σίδερο, ένας δημιουργός όπλων και ανθρώπων. Και ακόμα ένας Προφήτης που αποκαλύπτει και εκπίπτει μέσα στους τροχούς του χρόνου. Είναι η ίδια η θεϊκή Φαντασία που μαζί με την Enitharmon, που αντιπροσωπεύει την πνευματική ομορφιά και τον οίκτο, θα γεννήσουν μια τέτοια εποχή τον Orc.

Όπως και ο Προμηθέας, ο Orc είναι το πνεύμα της επανάστασης, που στολισμένο πνευματικά με την ομορφιά και τον οίκτο και προικισμένο με το δώρο της Φαντασίας μπορεί να βλέπει και να δημιουργεί νέους κόσμους και δυνατότητες για όλους .

Μια Φαντασία που είναι από μόνη της ικανή να μας οδηγήσει γενναιόδωρα πέρα από τα όρια που μας περιορίζουν.

Όπως γράφει ο βιογράφος του Μπλέικ, Peter Ackroyd, «στην οραματική φαντασία του Μπλέικ δεν υπάρχει ούτε γέννηση ούτε θάνατος, καμία αρχή κανένα τέλος, μόνο το διαρκές, το εντός του χρόνου οδοιπορικό προς την αιωνιότητα».

 

Enitharmon

Η Enitharmon μαθαίνει στον μικρό Orc να πετάει, συμβολίζοντας την πορεία της ψυχής προς την ελευθερία (William Blake, 1796).

 

Μια Φαντασία λουσμένη στο Φως (Los/Sol), τη μόνη δύναμη ικανή να ξεπεράσει τα όρια που θέτει στον ορίζοντά μας η λογική και η αιτιοκρατία (Urizen /horizon/reason). Η Φαντασία που είναι η δημιουργός αρχή των θνητών πλασμάτων και εκφράζεται ως ποίηση ή ως προφητική δυνατότητα.

«Εάν δε υπήρχε το Ποιητικό ή το Προφητικό στοιχείο, το Φιλοσοφικό και το Πειραματικό θα ήταν ο κοινός παρονομαστής όλων των πραγμάτων, και τούτα θα ήταν ανίκανα για κάθε τι εκτός από το να κάνουν τον ίδιο βαρετό κύκλο, πάλι και πάλι».

Με αυτά τα όπλα ο άνθρωπος μπορεί να σπάσει τον αέναο βαρετό κύκλο της επανάληψης και να διεκδικήσει αύριο μια διαφορετική δυνατότητα με ένα δικό του όραμα. Ποιος άνθρωπος; Αυτός που κατέχεται από το Ποιητικό ή το Προφητικό στοιχείο, δηλαδή το Ποιητικό Δαιμόνιο, που ο Μπλέικ το ταυτίζει με τον «αληθινό Άνθρωπο». Αυτός ο «αληθινός Άνθρωπος» είναι η πηγή κάθε θρησκείας, τέχνης και φιλοσοφίας.

Στις νύχτες που θα μετράνε την αλλαγή του χρόνου, αν το βάρος της εμπειρίας μιας δύσκολης χρονιάς σας σκοτεινιάζει τη θέληση, θυμηθείτε τις παροιμίες του γέρο Μπλέικ.

Όποιος επιθυμεί αλλά δεν πράττει, γεννάει την πανούκλα. Αν τη θέλησή σας την ευνουχίζουν ατυχίες και συμβουλές στρατιάς ειδημόνων, θυμηθείτε: Η φρονιμάδα είναι μια πλούσια κι ασκημομούρα γεροντοκόρη που την κορτάρει η Ανικανότητα.

Τολμήστε, διεκδικήστε, απαιτήστε για το δικό σας μεγάλο ως τ’ αστέρια όραμα.

Ο δρόμος της υπερβολής οδηγεί στο παλάτι της σοφίας.

Γι’ αυτές τις νύχτες τουλάχιστον μη διστάσετε μπροστά σε ανόητους που σας αναλύουν στατιστικούς δείκτες, δείκτες που μετρούν χρόνο, όρια, τα πλαίσια μιας ακυρωμένης ανάπτυξης, τις αμέτρητες ώρες που καθ’ υπόδειξη εκχωρήθηκαν προς αποταμίευση μελλοντικών πιθανοτήτων.

Τις ώρες της ανοησίας τις μετρά το ρολόι αλλά τις ώρες της σοφίας κανένα ρολόι δεν μπορεί να τις μετρήσει.

Ακούστε το καλά: το μέλλον δεν είναι δώρο που μπορεί να σας προσφέρει ο οποιοσδήποτε. Είναι επίτευγμα που μπορεί να πραγματωθεί μόνο από εσάς.

Καλή Χρονιά σε όλους!

Πηγές

Peter Ackroyd, Ουίλλιαμ Μπλέικ, Πατάκης

Συλλογή, Μπλέικ, επιμέλεια: Σπύρος Ηλιόπουλος, Πλέθρον

William Blake, Οι Γάμοι του Ουρανού και της Κόλασης, Νεφέλη

https://pteroen.wordpress.com

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

ΣΤΗ ΣΙΓΗ ΤΟΥ ΝΟΥ

Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

   Πολλές φορές όσοι ξεκινούν κάποια πορεία αναζήτησης ακούνε λέξεις ή φράσεις που αντί να τους καθοδηγούν ή να τους δίνουν ένα κλειδί τους μπερδεύουν ή αν είναι σκεπτόμενοι τους προβληματίζουν.

Οι λέξεις αυτές έχουν διασχίσει τους αιώνες μέσα από την παράδοση, την όποια αυθεντική παράδοση, που σοφά ποιώντας δεν παρέχει manual και οδηγίες χρήσης, εργαλεία πάνω στα οποία έχουμε μάθει να στηριζόμαστε σχεδόν αποκλειστικά στον σύγχρονο κόσμο μας.

Έτσι για παράδειγμα ακούνε τη λέξη συντονισμός. Απαραίτητη κατάσταση αλλά συντονισμός τίνος με ποιόν ή με τι; Του ατόμου με τον εαυτό του, με την ομάδα, με κάτι πέρα από την αντίληψη και το προφανές; Εκεί παρεμβαίνει πολλές φορές και κάποιος παλαιότερος που δίνει τις δικές του ερμηνείες, πολλές φορές μέσα από το δικό του πρίσμα αντίληψης, απόψεις προσωπικές, που αν θεωρηθούν θέσφατο αποπροσανατολίζουν.

Για να υπάρξει συντονισμός απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ηρεμία , μια κατάσταση απομόνωσης από κάθε είδους εξωτερική παρεμβολή, έτσι ώστε να υπάρξει ο “ασφαλής τόπος” όπως τον ονομάζει η Δυτική Παράδοση. Ο δρόμος για να επιτευχθεί αυτή η κατάσταση ονομάζεται πολλές φορές βαθιά χαλάρωση ή διαλογισμός.

Και να υπενθυμίσω φίλε μου αναγνώστη ότι κάθε λέξη που χρησιμοποιώ μπορείς να την εκλάβεις απλά έτσι όπως την αντιλαμβάνεσαι χωρίς απαραίτητα να χρειαστεί να ανατρέξεις σε έννοιες και τρόπους από την όποια παράδοση με την οποία αυτή η λέξη έχει ταυτιστεί.

Maria Nguyen

Maria Nguyen, Διαλογισμός.

    Τι είναι όμως διαλογισμός; Πολλοί το ορίζουν ως μία μορφή πνευματικής συγκέντρωσης που μπορεί να επιτευχθεί με βαθιά χαλάρωση, με την απομάκρυνση κάθε σκέψης και κάθε εξωτερικού ερεθίσματος από τη συνειδητότητα του υποκειμένου. Άλλοι πάλι εξηγούν ότι με τον διαλογισμό επιστρέφουμε στο κέντρο της ύπαρξης μακριά από την περιφέρεια της καθημερινότητας, τον εξωτερικό κόσμο όπου περιπλανώμενοι σπαταλάμε τις σκέψεις, την ενέργεια και το χρόνο μας δίχως ουσιαστική επίγνωση και δίχως συνειδητό σκοπό. 

 

Ο διαλογισμός, η άσκηση ή η διαδικασία του διαλογισμού δεν είναι επιβολή. Δεν είναι μια ακόμα υποχρέωση συγκέντρωσης της δύναμης και της προσοχής μας στο βουητό, τις δράσεις και τις εικόνες που μας βομβαρδίζουν προσπαθώντας να ξεχωρίσουμε και να εστιαστούμε σε κάποιες από αυτές. Αντίθετα, είναι η πλήρης απομάκρυνση απ όλα αυτά. Ο διαλογισμός επιτυγχάνει – αν σε αυτό το επίπεδο μπορεί να μιλήσει ή έχει νόημα να μιλήσει κάποιος για “επιτυχία”- επιτυγχάνει λοιπόν όταν χωρίς προσπάθεια, χωρίς επιβαλλόμενη κατεύθυνση και σκοπό, χαλαρωμένος στη σιγή του νου, βρεθείς ενώπιον της ύπαρξης σου.

Και αν κάπως έτσι περιγράφουν οι αρχαίες παραδόσεις την πορεία της αναζήτησης, ποια είναι η γνώμη της σύγχρονης επιστήμης που με μεζούρα και ζυγαριά ελέγχει και κατηγοριοποιεί ότι μπορεί να δει και να μετρήσει;

Στον εγκέφαλό μας έχουμε ένα ιδιαίτερο σημείο που ονομάζεται προμετωπιαίος φλοιός. Σε αυτή τη δομή εδράζονται διεργασίες που επιτρέπουν την αποτελεσματική λειτουργία της μνήμης, της αντίληψης και έκφρασης των συναισθημάτων, της ψυχικής κατάστασης και τελικά της λήψης αποφάσεων. Εκεί συλλέγονται οι αντιλήψεις της κάθε στιγμής μας και συσχετίζονται με τις ήδη υπάρχουσες αναμνήσεις και τις εμπειρίες του παρελθόντος, που βρίσκονται καταχωρημένες σε κάποιο σκληρό δίσκο της ύπαρξης. Η συσχέτιση αυτή πιστευόταν μέχρι πρόσφατα ότι είναι ντετερμινιστική. Δηλαδή κάθε συσχέτιση, κάθε πρόβλημα αναλύονταν λογικά βήμα-βήμα προχωρώντας προς της επίλυση του.

   Το μέσο δια του οποίου διακινείται η πληροφορία είναι οι νευρώνες. Οι νευρώνες είναι τα δομικά μέρη και οι λειτουργικές μονάδες του νευρικού συστήματος που λαμβάνουν και μεταδίδουν πληροφορίες. Λειτουργούν με ηλεκτρικές συχνότητες -δονήσεις του ηλεκτρικού τους πεδίου- που σχετικά εύκολα πλέον μπορούν να μετρηθούν. Αυτό σημαίνει πως όταν ένας νευρώνας λειτουργεί σε υψηλότερη συχνότητα από τους γύρω του νευρώνες, κάνει μια διαφορετική δουλειά από αυτούς επεξεργαζόμενος το δικό του μέρος της ροής των εισερχόμενων πληροφοριών.

Αντίθετα όταν οι νευρώνες λειτουργούν σε χαμηλή συχνότητα τότε συντονίζονται μεταξύ τους και υπάρχει μείωση των συνειδητών νοητικών διαδικασιών αφού επεξεργάζονται μικρότερη ποσότητα πληροφοριών.

Λογικά λοιπόν, συμπέραναν οι ειδικοί πως όταν ένα υποκείμενο (κάποιο άτομο που μετέχει σε πείραμα) είναι δημιουργικά πιο ενεργό τότε θα ήταν πιο ενεργοί και οι νευρώνες και τα νευρωνικά κυκλώματα που αυτοί ορίζουν στον προμετωπιαίο λοβό, και επομένως θα έπρεπε καταγράφεται πιο υψηλή ηλεκτρική συχνότητα λόγω μεγαλύτερης ανάλυσης και σύνθεσης δεδομένων.

Όταν όμως μετρήθηκαν οι συχνότητες με έκπληξη διαπίστωσαν ότι το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς το αντίθετο! Κατά τη διάρκεια της πνευματικής δημιουργίας και της έμπνευσης υπήρχε χαμηλότερη συχνότητα από το κανονικό. Και πως θα μπορούσε να εξηγηθεί αυτή η διαπίστωση;

Για να είναι ο εαυτός πιο δημιουργικός, για να εμπνευστεί και να δημιουργήσει, πρέπει να μειώσει τις παρεμβολές από τα αισθητηριακά ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Τις άσχετες σκέψεις, τις μνήμες, τα συναισθήματα κλπ.

Λειτουργώντας οι νευρώνες σε χαμηλότερη συχνότητα συντονίζονται μεταξύ τους και υπάρχει μείωση των συνειδητών νοητικών διαδικασιών, μειώνονται δηλαδή οι παρεμβολές από τον εξωτερικό κόσμο. Τότε ακριβώς γίνεται επιτρεπτή η ανάδυση και η καλύτερη ανίχνευση μοτίβων σκέψης που θα μπορέσουν να αποτελέσουν τη δημιουργική απάντηση στο οποιοδήποτε ερώτημα.

   Δηλαδή ακριβώς όπως στον διαλογισμό το ζητούμενο είναι να απομακρυνθεί κάθε εξωτερικό ερέθισμα, παρόμοια και ο εγκέφαλός μας για να μπορέσει να δημιουργήσει αποκόβει κάθε παρεμβολή μειώνοντας τις συνειδητές νοητικές διαδικασίες.

Και τότε – και αυτό δεν ισχύει μόνο για το άτομο αλλά και για μια ομάδα- συντονιζόμενοι μεταξύ τους οι νευρώνες , στην ηρεμία, τη σιγή, τη χαμηλότερη συχνότητα, επιτρέπουν τη δημιουργία. Ανασύρουν μνήμες και αρχέτυπα από τον άγνωστο τόπο όπου βρίσκονται αποθηκευμένες και επιτρέπουν στο ανείπωτο να εκδηλωθεί.

Με κλειδί τη φαντασία και όχημα τη σιγή και τον συντονισμό η δημιουργία είναι εφικτή. Ο κάθε ένας από εμάς είναι δημιουργός και ποιητής. Τι είναι ποίηση; “Η αιτία που φθείρει το κάθε τι από το μη είναι στο είναι” έλεγε ο Πλάτωνας. Η αιτία που “φθείρει” το άρρητο και οδηγεί πτυχές του από τον κόσμο των αρχετύπων, από το μη είναι στον εκδηλωμένο κόσμο της καθημερινότητας μας δίνοντας τους υπόσταση και ύπαρξη.

Έτσι ο καθένας μας είναι εν δυνάμει ποιητής και δημιουργός. Ο καθένας μας έχει τη δυνατότητα να βιώσει την έκρηξη δημιουργίας που γεννά η σιγή. Ο καθένας μας έχει τη δυνατότητα να είναι φορέας δημιουργίας, να είναι ποιητής.

Μη με ρωτάς φίλε αναγνώστη ποια δημιουργία και ποια ποίηση. Δεν νομίζω να γνωρίζω , δεν θυμάμαι να υπάρχουν λέξεις για να σου απαντήσω. Μπορώ να υπαινιχθώ πως προσπαθώ, θυμίζοντας σου μια φράση του Πωλ Βαλερύ:

«Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε».

Εγκάρδιες ευχές για Καλό Χειμώνα

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

Για ένα αφήγημα

Η στήλη μου Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

Με την αφήγηση οι άνθρωποι έχτισαν τον κόσμο τους. Αφηγούμενοι οι παραμυθάδες εδώ δίπλα στα νερά του Αιγαίου, μύθευσαν το χάος και χάραξαν την ιστορία, τυφλοί όπως ο Όμηρος για να μην τους ξεγελά το πρόσκαιρο και το πλάνο καθρέφτισμα στα μάτια της άγνοιας.

Και καθώς βάδισε ο λόγος τους σε χρόνους και καιρούς σκόνταψε κάπου εδώ στις αρχές το 21ου αιώνα.

story

Αφήγημα! Μια λέξη που στο στόμα ενός πολιτικού θα έπρεπε να είναι σαν το βατράχι που παλεύει να ξεφύγει από το στόμα της κακιάς μάγισσας, αυτή λέξη απέκτησε πολιτική έννοια και μπήκε στη ζωή μας νομίζω στην αρχή της κρίσης. Ήταν τότε  αν δεν κάνω λάθος που  ο Βενιζέλος  μπροστά στα κύματα των αγανακτισμένων και την αγονία των καθημερινών αληθινών  ανθρώπων δήλωνε ότι πρέπει να βρούμε ένα καινούργιο «αφήγημα».

Μετά ήρθε ο ΣΥΡΙΖΑ. Και εδώ πλέον τακτικά ακούμε την διατύπωση και την επαναδιατύπωση ενός νέου και μετά ενός ακόμα πιο νέου αφηγήματος.

Που διαρκεί μέρες μέχρι να παραστεί ανάγκη για το επόμενο. Η αριστερά δεν είχε εμπειρία από κυβερνήσεις. Έχει όμως και με το παραπάνω από φιλοσοφίες γιατί η παλαιότερη τουλάχιστον γενιά είχε την ξεχασμένη σήμερα από τους εξεκιουτιβς  συνήθεια να διαβάζουν , να συνομιλούν και να διαφωνούν πολύ και συνεχώς και μάλιστα –άκουσε πρωτογονισμό- όχι μέσω Skype αλλά πρόσωπο με πρόσωπο.

 

Ο μεταμοντερνισμός που ήταν «ο ακραίος σχετικισμός στις αξίες και στην επιστημονική μέθοδο και η απόρριψη της αντικειμενικότητας» όπως γράφει ο Μπαμπινιώτης, διετύπωσε την θεωρία ότι η πραγματικότητα δεν υπάρχει παρά μόνον ως αφήγημα. Ένα αφήγημα που εσύ που ελέγχεις τα μέσα, αν το αρθρώσεις έξυπνα παραμορφώνοντας επιδέξια τις έννοιες σύμφωνα με τις επιθυμίες σου υποκαθιστάς την πραγματικότητα των άλλων.

Και αυτό προσπαθούν να κάνουν και το πετυχαίνουν.

 

Οι πρωτεργάτες, είχαν μελετήσει από τα μέσα του 20ου αιώνα την δύναμη του κοινωνικού φαντασιακού, δύναμη που όπως διατύπωσαν, αν κατευθυνθεί  από νέες σημασίες μπορεί να υπερβεί την υπάρχουσα θέσμιση της κοινωνίας και να δημιουργήσει και να κάνει αποδεκτούς νέους νόμους και θεσμούς.

Και για να το κάνουμε πιο λιανά αλλάζοντας σημασίες σε λέξεις  της καθημερινότητας του πολίτη, δίνοντας δηλαδή στο φαντασιακό του με το νέο «αφήγημα»  ένα όραμα μέλλοντος , μια ελκυστική εικόνα  για να βυθιστεί μέσα της και να ξεχάσει την καθημερινότητα , τον οδηγούν να βαδίζει με ελπίδα προς τη λαμπερή ουτοπία νομιμοποιώντας κάθε υποτίμηση που δέχεται στην πραγματική του παρούσα  καθημερινότητα.

 

Για να μην θεωρηθεί όμως εκ λάθους ότι τα ρίχνω όλα στη συμπαθή επαγγελματική τάξη των πολιτικών που αλίμονο και μακάρι αν μπορούσαν να γεννήσουν τόσο προχωρημένες ιδέες, οφείλω να ξεκαθαρίσω ότι τέτοιου είδους τεχνικές αναπτύχθηκαν μέσα από φιλόσοφους και στοχαστές της Εσπερίας και βρήκαν ευρύ πεδίο εφαρμογής σε κάθε πλευρά της καθημερινότητας των ορθολογικώς διαβιούντων που είναι πάντα σίγουροι ότι η πρόσθεση 1+1 μετά από ενδελεχή πίεση των κουμπιών κάποιου iotinanai  θα δώσει ως αποτέλεσμα 2 και τέρμα.

 

Όμως εμείς εδώ σφιχτοδεμένοι στο κρεβάτι του Προκρούστη με το πριόνι να τεμαχίζει τα όνειρα και το τρυπάνι να προσπαθεί να αφανίσει το βλέμμα,  το βλέμμα που περνά πάνω από την απόγνωση του θύτη και βλέπει το χθες , το σήμερα και το αύριο στο τώρα, σε αυτό που ήταν και είναι Ελλάδα.

Μια Ελλάδα που για τους Βρυξελιώτες είναι η Άπω Ανατολή της Ευρώπης. Δεν έχον ανοίξει χάρτη της ψυχής τους, δεν έχουν ακούσει για τις Κυκλάδες, περήφανα κήτη στο όριο των κόσμων, ανάμεσα στην Ευρώπη την Αφρική και  την Ασία, που ορίζουν  το  πέρασμα,την μετάβαση ανάμεσα στην ψυχρή καρτεσιανή λογική και στις μαγευτικές ομορφιές των αντικατοπτρισμών που προσφέρει η ακρογιάλια της Ανατολής.

 

Ο Ζαν Μαρί Ντρο, ένας αληθινός αφηγητής της γενιάς του Ομήρου, που αγάπησε και έζησε με πάθος το Αιγαίο μας διηγήθηκε τις αναμνήσεις του κουλού Οδυσσέα στο Πρώτο Πρωινό του Κόσμου.

 

«..Εγκαταλελειμμένη από τον Θησέα στη Νάξο , απαρηγόρητη, η Αριάδνη βρήκε καταφύγιο σένα καράβι. Ένα αμπέλι κατάφορτο από τα πιο όμορφα σταφύλια σκαρφάλωνε πάνω στα ξάρτια το καραβιού. Κρυμμένες κάτω από τα πορφυρά του πανιά , πολυάριθμες ορχήστρες πλημμύριζαν τον αέρα με τις μελωδίες τους, προσκαλώντας τον Διόνυσο και τους συντρόφους του σε κάποια ξέφρενη σαραμπάντα. Όχι μονάχα στεγνώσαν τα δάκρυα της θρηνούσας, αλλά υπάκουη στις λάγνες ιδιοτροπίες του επιβήτορα θεού που την πέταξε ημιλιπόθυμη πάνω σ ένα στρώμα από φύκια, η δραπέτισσα Κρητικιά άνοιξε την πόρτα της κρύπτης της και κανείς δεν ξανάκουσε να μιλούν πια  γι αυτήν (κάτι που, μεταξύ μας, είναι μια ακόμα απόδειξη της τέλειας ευτυχίας. Ή μήπως όχι;)…».

 

Προδοσία, απελπισία, φιλίες, μουσική και έρωτας απίστευτος γεννιούνται από τον ήλιο και τη θάλασσα χωρίς αιτία, χωρίς ορθολογικές διαδικασίες χωρίς ανησυχία για το παρόν και σχεδιασμό για το αύριο.

 

«… Η Ελλάδα μας μαθαίνει καλύτερα από κάθε άλλη χώρα να σκοτώνουμε τον χρόνο! Τι θα κάνουμε πράγματι με αυτές τις χιλιάδες μέρες που μα χωρίζουν από τον θάνατο μας; Τι δουλιές έχουμε, τι θα προετοιμάσουμε τι θα προγραμματίσουμε;

Από ένστικτο , επειδή το φως είναι ανελέητο και η διάθλαση του γίνεται ακόμα πιο έντονη πάνω στους άσπρους τοίχους, ο Έλληνας μαντεύει ότι δεν αξίζει και πολύ να χολοσκας!

Σίγουρα το ίδιο καλά με έναν έμπορο της Νέας Υόρκης ή του Λονδίνου ξέρει, για να έχει τη χαρά το παιχνιδιού, πώς να ξεγελάσει κάποιον. Όμως στην κρίσιμη στιγμή της διαπραγμάτευσης, ο Έλληνας αφήνει πάντα έναν φεγγίτη μισάνοιχτο στον γαλανό ουρανό. Μια σταγόνα ονειροπόλησης, μια ακρογιαλιά ελευθερίας.

 

Κοίτα τους τρεις γέροντες που κάθονται στη σκιά της λυγερόκορμης ελιάς στην πλατεία του χωριού μας. Κοίταξε τους καλά. Ανάμεσα στα δάχτυλα τους , με τις ώρες, παίζουν το κομπολόι τους, αυτό το παγανιστικό κομποσκοίνι. Δεν προσεύχονται βέβαια. Ακούν τον χρόνο που κυλά και, καθώς τον έχουν μετρήσει με την προσωπική τος κλεψύδρα που ρεγουλάρουν τον ρυθμό της, είναι περήφανοι γιατί την κατατρόπωσαν, έσβησαν με τα χέρια τους όλες τις σκοτεινές ζώνες, τις σκοτεινές εσοχές. Αν δεν τις αποφύγουμε θα εμφανιστούν ξανά οι χίμαιρες και η πομπή των άσκοπων ερωτήσεων.

 

Ακούγοντας προσεκτικά σου φαίνεται πως χρησιμοποιούν μια μικροσκοπική λεπίδα. Έπεσες διάνα.

Εκατό φορές, χίλιες φορές το χτύπημα επαναλαμβάνεται με την ίδια κρυστάλλινη καθαρότητα.

Τελείως ανέκφραστοι, μ’ αυτήν την επαναλαμβανόμενη κίνηση, οι τρεις γέροντες σκοτώνουν τον χρόνο. Ή μάλλον τον γελοιοποιούν , τον αφανίζουν, όπως σκοτώνουν μια οχιά με την αξίνα κόβοντας την σε τέσσερα- πέντε κομμάτια.».

Για να αφηγηθείς ιστορία ανθρώπων, ο χρόνος σου πρέπει να είναι παρούσα αιωνιότητα και ο τόπος σου πουθενά. Όπως έκανε και ο Όμηρος, όπως προσπάθησε φιλότιμα και πέτυχε ο συγχωρεμένος ο παππούς σου. Όλες οι άλλες «αφηγήσεις» αξίζουν όσο η οχιά. Πρόσεξε μόνο μην σε παρασύρουν οι Σειρήνες της ομορφιάς και της ανάγκης και μπλέξεις στα δίχτυα του χρόνου τους και γίνεις μέρος της αφήγησης τους και ξεχαστείς αφημένος στους χοιροβοσκούς της Κίρκης.

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

Πάω πίσω λοιπόν στη μαμά μου, στην κάμαρά μου την παιδική….

Αρλέτα 1945-2017

 Το Μυστικό του Φοίνικα ή Καλοκαίρι στη Μεσόγειο

Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

   Ιούνιος στην ανατολική αγκαλιά της Μεσογείου που δοξάστηκε στο όνομα του Αιγέα.  Ιούνιος και η θάλασσα αγκαλιάζει τις διάσπαρτες κουκκίδες γης σαν μάννα που στον κόρφο της προστατεύει τα νησιά- παιδιά της από την αμείλικτη φλόγα του ήλιου. Το καλοκαίρι προχωρά και ο ανίκητος ήλιος θα κορυφωθεί κυρίαρχος ιστάμενος ψηλά στη δόξα του εκείνο το τριήμερο του ηλιοστασίου.  Τότε τα παιδιά της Ελλάδας, Εφέσου, της Βηρυτού , της Αλεξάνδρειας θ’ ανάψουν γιγάντιες φωτιές και πηδώντας γενναία πάνω τους αυθαδιάζουν την μοναδικότητα του, γίνονται τα ίδια φωτιά και φλόγα αδάμαστη, Ήλιος πρωτογέννητος και αυτά και ύστερα σβήνουν την κάψα βουτώντας στο Αρχιπέλαγος. Ενώνοντας για μια ακόμα φορά όπως πάντα γίνεται από τότε που άρχισε να μετρά ο χρόνος με γέλια, αγκαλιές και τραγούδια τη φωτιά με τη θάλασσα. Σ αυτές τις ακτές για πρώτη φορά οι άνθρωποι φιλοσόφησαν, διατύπωσαν με λόγια τα αιώνια υπαρξιακά ερωτήματα, μίλησαν για τα πρώτα στοιχεία και έψαξαν να βρουν ερμηνείες για την ύπαρξη. Τα πρώτα στοιχεία είπαν πως είναι η Γη, η Φωτιά, το Νερό και ο Αέρας. Ο πρώτος των φιλοσόφων ο Θαλής ο Μιλήσιος (624 – 546 π. Χ.) θεώρησε ότι πηγή όλων είναι το νερό. Ο σκοτεινός των φιλοσόφων ο Ηράκλειτος που έζησε σχεδόν έναν αιώνα αργότερα θεώρησε ότι  πρωταρχική ουσία στον κόσμο είναι η φωτιά. Το προϋπάρχον αείζωον πυρ που διανύει μια κυκλική τροχιά κατά την οποία μεταλλάσσεται στα άλλα τρία στοιχεία θάλασσα,  γη και αέρας  για να ακολουθήσει η αντίστροφη διαδικασία επιστρέφοντας το παν στην πρώτη αιώνια φωτιά.

Ο Πλάτωνας στον ΤΙΜΑΙΟ περιγράφει πως ο Θεός έφτιαξε το Σύμπαν συνθέτοντας με αρμονική αναλογία αυτά τα τέσσερα στοιχεία. Κατά τον ίδιο τα τέσσερα αυτά στοιχεία σχηματίζονται από ορθογώνια τρίγωνα από τα οποία δημιουργούνται τα λεγόμενα Πλατωνικά στερεά. Στον εξάεδρο κύβο αντιστοιχεί η Γη, στο τετράεδρο η Φωτιά, στο οκτάεδρο ο Αέρας και στο εικοσάεδρο το Νερό. Το πενταγωνικό δωδεκάεδρο αντιστοιχεί στο πέμπτο στοιχείο τον Αιθέρα  που «ο Θεός το χρησιμοποίησε όταν σχεδίασε την τελική διευθέτηση του Σύμπαντος.» .

platonic-solids-and-elements1

Σχήματα και ιδέες πέρασαν στη χριστιανική εποχή δίνοντας αφορμή με το συμβολισμό τους σε κάθε έκφραση από τους αστρολόγους, του μεσαίωνα έως τους  ψυχαναλυτές του 20ου αιώνα. Από τρία ζώδια ελέγχει το κάθε στοιχείο αλλά εμείς θα μείνουμε στη φωτιά και το Νερό. Φωτιά με τον Κριό, τον Λέοντα και τον Τοξότη και το Νερό με τον Καρκίνο, τον Σκορπιό και τους Ιχθείς.  Τα πύρινα ζώδια λένε πως είναι εξωστρεφή, αυθόρμητα, γεμάτα ενέργεια και θετική στάση ζωής.  Δεν περιορίζονται εύκολα και δεν ενδιαφέρονται για σταθερότητα και δέσμευση. Πολλές φορές βέβαια, η ανάγκη να συνεχίζουν  παρ όλες τις αντιξοότητες τα καταπονεί και τα οδηγεί μέχρι την κατάρρευση. Τα ζώδια του νερού είναι δεκτικά και σαν το νερό απορροφούν ότι συμβαίνει γύρω τους. Αντιλαμβάνονται συναισθήματα και δίνουν μεγαλύτερη σημασία σε αυτά από πραγματικά γεγονότα. Μαζεύοντας συναισθήματα και προβλήματα τρεκλίζουν από το βάρος τους κρύβοντας το κάτω από την γαλήνια επιφάνειά τους. Δυο διαφορετικά στοιχεία που απ ότι λένε οι ειδικοί περί των άστρων δεν ταιριάζουν μεταξύ τους. Αλλά και κατά τον  Γιουνγκ, είναι ασύμβατα  που σημαίνει ότι η σχέση τους οδηγεί σε αδυναμίες και «φαντάσματα» πίσω από τα οποία θα τρέχουν παρασυρμένα διαίσθηση και συναίσθημα . 

Όμως εγώ για τις ακτές των Κυκλάδων θα επιλέξω την αλχημική εκδοχή  όπου το αποκαλυπτικό Φως που σε καθηλώνει είναι η ουράνια φωτιά, η γονιμοποιός δύναμη της πρώτης αρχής, του Θείου  και η απέραντη θάλασσα που αγκαλιάζει γεννά και αναγεννά γενναιόδωρα κάθε μορφή εκδηλωμένης ζωής είναι τα πρωταρχικά νερά , ο Υδράργυρος.

Φωτιά και Νερό, Φως και Θάλασσα όταν ενωθούν με τα αλχημικά σύμβολα τους μας εικονίζουν το σύμβολο που ονομάστηκε Άστρο του Δαβίδ ή Σφραγίδα του Σολομώντα και τους τελευταίους και μόνο αιώνες έχει ταυτιστεί με τος Εβραίους. Αντίθετα το συναντάμε από την απώτατη αρχαιότητα στην Ευρώπη , την Αφρική και την Ασία μέχρι και στον Μουσουλμανισμό , τον Βουδισμό και τον Ινδουισμό, ως σύμβολο θεϊκής προστασίας και ισορροπίας. Η Φωτιά είναι η δύναμη που εκφράζεται από τον Φοίνικα που δι αυτής και μέσα από αυτήν  αναγεννιέται. Όπως έγραψε ο Βιργίλιος είναι καλό να παραδίδουμε ένα χέρσο χωράφι στις σπινθηροβόλες φλόγες. «Μ αυτόν τον τρόπο η φωτιά μεταδίδει στη γη μια μυστική αρετή ..».  Είναι αυτή η αρετή το μυστικό του Φοίνικα;

Από την άλλη το Νερό είναι η ονειροπόληση, η ίδια η φαντασία. H φαντασία που συνθέτει ένα αυτόχθονο αυτογενές βασίλειο, περισσότερο από ζωτική ορμή, το νερό και η φαντασία που είναι η ίδια η μορφή της ζωτικής παραγωγής. Φωτιά και Νερό είναι τα στοιχεία που εξαγνίζουν που καθαρίζουν ύλη, ψυχή και πνεύμα. Ο παντοκράτορας ήλιος το αρχέτυπο του γονιμοποιού πατέρα ανέρχεται στο ξημέρωμα πυρακτώνοντας  με το αμείλικτο φως του τα χρώματα εξαερώνοντας σχεδόν το περίγραμμα της ύλης  καλώντας τον Φοίνικα. Αν θες να το περιγραψεις, αν θες να το εξηγήσεις σε κάποιον που δεν ευτύχησε να είναι παρών και δεν βρίσκεις λόγια δανείσου τον στίχο του Ελύτη:

Έτσι συχνά όταν μιλώ για τον ήλιο

μπερδεύεται στη γλώσσα μου ένα

μεγάλο τριαντάφυλλο κατακόκκινο…

Και ο άλλος μεγάλος ποιητής ο Paul Claudel που είχε γνωρίσει καλά το υγρό στοιχείο μας αποκάλυψε το μυστικό του νερού. Του νερού που είναι υγρό φως και ο θεός το έβαλε στο βάθος το είναι μας, το νερό που ονειρεύεται στα μάτια μας, το νερό που είναι το πραγματικό μάτι της γης. Δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς φίλε μου εσύ, θεατής της αποκάλυψης Φωτός και Θάλασσας που μόνο στο Αρχιπέλαγος φανερώνονται στην απόλυτη τρομακτική τους καθαρότητα, με την παρθενική λιτή όψη της αρχέτυπης μοναδικότητας. Δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς, τίποτα να σε τρομάξει.

Το σκοτάδι σε χρωστάει στο φως, η γη στη θάλασσα, η φουρτούνα στη γαλήνη.

Και να σου πω και ένα μυστικό. Λένε ότι μια φορά το χρόνο μόνο συμβαίνει κάτω απ το φως του καλοκαιρινού φεγγαριού όπου οι σειρήνες πλησιάζουν σε έρημα ακρογιάλια, αφήνουν την ψαρένια τους κάλυψη και  ξεπροβάλλουν τα όμορφα γυμνά κοριτσίστικα σώματα τους. Λένε πως στον γενναίο που θα παραφυλάξει και θα αρπάξει το αφημένο δέρμα τους εκείνες για να το πάρουν πίσω θα του αποκαλύψουν το μυστικό τους. Και ύστερα θα τον πάρουν να χαθούν μαζί στο αιώνιο παιχνίδι τους μέσα στις θαλασσινές σπηλιές…

                                                                   Καλό Καλοκαίρι.

marmaids.jpg

Χρησιμοποίησα το κείμενο στίχους και ιδέες από τα :

Ήλιος ο Πρώτος και Προσανατολισμοί του Οδυσσέα Ελύτη

Το Νερό και τα Όνειρα του  Gaston Bachelard

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

 

 

 

Επόμενη σελίδα: »