Κείμενα δικά μου


Πάρε τον χωροχρόνο σου φίλε μου…

Απο το Εν Ιορδάνη, περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ , Καλοκαίρι 2018

 

καρυστος

Αίγινα (1905-55), της Βούλας Θεοχάρη Παπαϊωάννου, αρχείο Μουσείου Μπενάκι. http://www.benaki.gr/

Μεσημέρι, ο ήλιος κυριαρχεί εκτυφλωτικός στην κορυφή του στερεώματος , τα χρώματα αχνοσβύνουν κάτω από τις αδυσώπητες ακτίνες του και στην αποπνικτική ζέστη του καλοκαιριού τα πάντα μοιάζουν ακίνητα.

Ένα τραπέζι έρημο δίπλα στη θάλασσα με το μισοτελειωμένο ούζο που άφησαν οι γέροντες πριν χαθούν από το κάδρο. Ξαφνικά η ζωή αναριγεί και πάλι. Ένα παιδί πλησιάζει κρυφά και ανοίγει το απαγορευμένο γι αυτό τάβλι. Παίρνει μέσα στα χεράκια του τα ζάρια, τα χαϊδεύει με την ηδονή του απαγορευμένου και τα τινάζει μακριά. Δράση, κίνηση και ήχος κοκάλων που χτυπούν μεταξύ τους ενεργοποιούν τη ζωή και επαναφέρουν την κίνηση δίνοντας ζωή στο αποσβολωμένο tableaux vivant.
Ένα παιδί σαν τον μικρό Διόνυσο παίζοντας με τα ζάρια γέννησε τον χρόνο και μέσα του τους θνητούς και τους αθανάτους.

Σαν την οπτασία που ξεπρόβαλε από τους αφρούς των νερών για να ενώσει με τον έρωτα τα αντίθετα που θα γεμίσουν τους κήπους του χρόνου.

Όμως ο κήπος χρειάζεται έναν χώρο για να αναπτυχθεί όπως και η θηλυκή οπτασία και τα παιδιά που την ονειρεύτηκαν και αυτά θέλανε χώρο για να τρέξουν τα νέα τους, χώρο για να χτίσουν τα όνειρα τους.
Ο χρόνος τι σχέση έχει με τον χώρο;

Ξέρουμε ότι ζούμε σε ένα σύμπαν τεσσάρων διαστάσεων, μήκος, πλάτος , ύψος και χρόνο ή χωροχρόνος.
Οι συντεταγμένες ενός συστήματος μετρούνται πάντα με το ίδιο μέτρο, μια κοινή μεζούρα.
Με πόντους , μέτρα, μίλια και χιλιόμετρα μπορούμε να εξερευνήσουμε τις τρεις διαστάσεις.
Αν φτάσουμε στο χρόνο όμως θα σκαλώσουμε, θα αναρωτηθούμε , μπορεί ο χρόνος να μετρηθεί με τετραγωνικά χιλιόμετρα; Άτοπο και αστείο ακούγεται. Και αμπελοφιλοσοφόντας θα περάσει η ώρα χωρίς να καταλήγουμε. Και θα ρωτήσει ο “άλλος”. Έχουμε ώρα για ένα τσιγάρο πριν φύγουμε; Γιατί όχι; απαντάς.
Τι υπήρχε πριν τον Δία σε ρωτά; Ο Κρόνος απαντάς με σιγουριά. Και όταν ο Δίας τον εξόρισε υπήρχε τίποτα; Φερ ειπείν άνθρωποι ή χώρος και χρόνος. Μάλλον όχι! Ο μύθος λέει ότι υπήρχε το παιδί που έπαιζε με τα ζάρια του, ο μικρός Διόνυσος. Οι κακοί Τιτάνες το κυνήγησαν αλλά δεν μπορούσαν να το συλλάβουν. Ο μικρός πάγωσε όταν είδε το είδωλο της εικόνας του σε έναν καθρέφτη. Το πάγωμα της αέναης ύπαρξης σε εικόνα, σε είδωλο έφερε την κατάρρευση μέσα στον κόσμο των αντανακλάσεων, των αντιφάσεων , των πιθανοτήτων, του εν δυνάμει και του “Γεννηθήτω” . Η υπόλοιπη ιστορία που περιγράφει την πρώτη γνωστή μυητική τελετουργική αφήγηση είναι γνωστή . Οι Τιτάνες συλλαμβάνουν το παγιδευμένο στο χρόνο παιδί και ακολουθεί το πρώτο τοτεμικό δείπνο, η πρώτη θεοφαγία. Ο Δίας τους κατακαίει και η σάρκα και το αίμα Τιτάνων και Διονύσου ανακατεύονται σε μια λάσπη. Τότε εμφανίζεται ο Προμηθέας και από αυτή τη λάσπη φτιάχνει τον άνθρωπο. Και για να μπορεί να βαδίσει μέσα στην ύπαρξη το αγαπημένο του δημιούργημα του χαρίζει το Φως των θεών. Και τότε ο Δίας τον τιμωρεί φρικτά. Ο παντογνώστης εν δυνάμει θεός ήξερε βέβαια την επικείμενη παράβαση. Όλη αυτή όμως η διαδικασία δημιούργησε τον χρόνο και τον χώρο της ύπαρξης και εντός αυτής τους ανθρώπους με τη δυνατότητα να επεκταθούν και να γνωρίσουν τον χωροχρόνο των αντανακλάσεων χάρη στο φως που τους δώρισε ο Προμηθέας. Και χάρη στην παράβαση και την τιμωρία επέβαλε οριστικά τον Νόμο του. Έτσι ορίζοντας την επικράτεια του χωροχρόνου του, που περιλαμβάνει διαστάσεις, υπηκόους και νόμο ο πρώην Τιτάνας έγινε θεός και πατέρας των Ολυμπίων.
Παρηγοριά και σύμβουλος μυστικός των ανθρώπων έμειναν τα μυστήρια.

Ο Ορφικός ύμνος του Κρόνου μας επιβεβαιώνει ότι ο Κρόνος είναι ο αληθινός Πατέρας του Χρόνου , των θεών και των ανθρώπων, η αρχή και το τέλος του παντός και δίκη του μορφή είναι και ο Προμηθέας. Και ο Διόνυσος, το παιδί που καταρρέοντας μέσα στην αντανάκλαση του δημιουργεί την δυνατότητα του χώρου και χρόνου , δυνατότητα με άπειρες διαφοροποιήσεις όσα τα προσωπεία και οι μάσκες που μπορούν να υπολογίσουν οι ζαριές που ρίχνει το βρέφος στο άπειρο.
Ο μυητικός αυτός ήρωας που ως έφηβος Ίακχος, νεαρός Διόνυσος και Πλουτοδότης (Πλούτων) κυρίαρχος του κάτω κόσμου εμφανιζόταν στα Ελευσίνια Μυστήρια.
Αν όλες αυτές οι ταυτίσεις και αναλογίες σε μπερδεύουν και σου φαίνονται “μυστήρια” πράγματα φίλε μου να σου θυμίσω μια φράση ενός όχι φιλοσόφου, εσωτεριστή ή περίεργου επιστήμονα , αλλά ενός μεγάλου θεατρολόγου του 20ου αιώνα που είχε αναλύσει σε βάθος τα αρχαία κείμενα, του Γιαν Κοτ. “Στην ιεροτελεστία, που είναι συγχρόνως αναπαράσταση του θανάτου και της αναγέννησης του θεού, ο κοσμικός και ιστορικός χρόνος συμπίπτουν. Αντιπρόσωπος και αντιπροσωπευόμενος, θύτης και θύμα, γιος θεού και θεός πατέρας, θεάνθρωπος και Δημιουργός ανθρώπων, όλα αυτά είναι μορφές, αντιθέσεις και καταστάσεις ενός και του αυτού προσώπου”.

Ή, ζητώντας την βοήθεια ενός κορυφαίου των ποιητών,
“Το ανθρώπινο είδος δεν μπορεί να αντέξει πάρα πολύ πραγματικότητα.
Χρόνος περασμένος και χρόνος μελλοντικός
Ό,τι θα μπορούσε να γίνει και ό,τι έγινε
Κατευθύνουν σ’ έναν σκοπό που είναι πάντοτε παρών.”.

Σταθήκαμε λίγο εστιασμένοι στη σκέψη μας, ρουφώντας αργά το τσιγάρο μας.
Φίλε μου, συνέχισε, μέσα στα σύννεφα του καπνού ανταλλάσσονται ιδέες, σχεδιάζονται όνειρα, μια δουλειά, ένα ταξίδι και βάζοντας το διαφεύγον όνειρο σε λόγια τότε παίρνει μορφή ο χώρος που θα το πραγματώσει.
Οι τρεις διαστάσεις είναι ο χώρος με όλες του τις δυνατότητες που μπορούν να μετρηθούν στον άπειρο αλλά ήδη υπάρχοντα χρόνο μέχρι τα όρια του από τους επιστήμονες του σήμερα και του μέλλοντος. Για να υπάρξει όμως κάτι πέρα από αυτό, για να υπάρξει νέος χώρος και χρόνος και η δυνατότητα να βαδίσουμε πέρα από τα όρια χρειάζεται αυθάδεια προς την πραγματικότητα του χθες, όνειρο και όραμα. Με λίγα λόγια θέλει το κουράγιο να ονειρευτείς πέρα απ τα όρια , να ονειρευτείς άγνωστους τόπους, άχρονες εποχές και δυνατότητες, τις άπειρες δυνατότητες και τα μονοπάτια της περιπλάνησης που αποκαλύπτει αυτό που ονομάζουν και Ουτοπία.
Μην ανησυχείς για το από που πρέπει να ξεκινήσεις. Δεν υπάρχει οδοδείκτης, δεν υπάρχουν περιορισμοί. Μόνο η δική σου ελεύθερη βούληση και θέληση. Σου φαίνεται βαριά η φράση και έχεις δίκιο! Λοιπόν μπορείς να το κάνεις και εδώ που βρισκόμαστε. Ο ήλιος ήδη έχει αρχίσει να γέρνει, η πολύ ζέστη έχει πέσει και το τραπέζι περιμένει πάντα δίπλα στη θάλασσα με το τάβλι ανοιχτό. Βάλε στο ποτήρι σου ούζο και δυο παγάκια, πιες μια γουλιά και πιάσε στα χέρια σου τα ζάρια. Δεν υπάρχει πια τίποτα άλλο εσύ και αυτά που τώρα τα αφήνεις να κυλήσουν από τα χέρια σου. Έτσι κάποτε ένα θείο παιδί γέννησε τον χρόνο και τις δυνατότητες του. Έτσι μπορεί και εσύ να πραγματώνεις το δικό σου “γεννηθήτω”, όταν πράξεις έστω το ελάχιστο που όμως εσύ με τη δική σου βούληση το θέλησες.

Καλό Καλοκαίρι!

 

ζαρια

 

  • Τ.Σ. Έλιοτ, Τέσσερα Κουαρτέτα (Four Quartets) σε μετάφραση Έφης Αθανασίου, Εκδ. Ίκαρος.
  • Γιαν Κοτ , Θεοφαγία- Δοκίμια για την αρχαία Τραγωδία, Εκδ. Εξάντας.
  • Μάνος Δανέζης , Ο Παράξενος Κόσμος του Sir William Crookes – Μια Περίπτωση Λογοκριμένης Επιστημονικής Γνώσης. – Εκδ. Δίαυλος.
  • Ιορδάνης Πουλκούρας
Advertisements

arkas

Όχι δεν ήταν ασύμμετρη η επίθεση. Ούτε έγινε από άγνωστους εχθρούς με μυστικά όπλα όπως έγραψε «δημοσιογράφος» σε blog. O έμπορος ψάχνει πάντα το κοροΐδο που θα του ρίξει το σκάρτο εμπόρευμα και ο πολιτικός πάντα το κορόιδο που θα του ρίξει την ευθύνη. Πρώτα είπαν φταίει ο αστυνόμος που αφού κόπηκε η Μαραθώνος έστελνε τα αυτοκίνητα από τον παραλιακό δρόμο μέσα από το Μάτι εκεί που βρήκαν τον θάνατο; Και ποιος τον ειδοποίησε; Να αυτενεργήσει το όργανο! Ρε αρχοντές ηρωικοί, αν ο οποιοσδήπτε αυτενεργήσει και υπάρξει χάος θα τον σκίσουν όλοι με ποινικά και αστικά.

Υπάρχει ένα υπεύθυνο κέντρο με δορυφορική πληροφόρηση και όλα τα κομφόρ, που ο «καθ ύλην» αρμόδιος του ήταν διακοπές ή ξυνόταν και δεν «αντελήφθει». Και πρέπει να τον καλύψουμε, σωστά;

Άρχισαν τ όργανα και βαράτε βιολιτζίδες.

Διάβασα από άλλο blogοδημοσιογράφο ότι θα πρέπει να μηνυθεί ο δήμαρχος Ραφήνας – ο μοναδικός που έτρεχε παντού τις κρίσιμες ώρες- γιατί διασπείρει ψευδείς ειδήσεις παραπονούμενος ότι κανείς αρμόδιος δεν τον ειδοποίησε να εκκενώσει την περιοχή. Και αφού το Μάτι δεν ανήκει στον Δήμο του καλώς δεν επικοινώνησαν μαζί του. Τι ανακατεύεται κι αυτός και δημιουργεί θέματα;

Και μετά ανακάλυψαν την «άναρχο δόμηση». Έλα ρε!!! Καλώς ήλθατε στην Ελλάδα! Τώρα που φθάσατε αφήστε τις βαλίτσες, πιείτε ένα μοχίτο και πάμε να σας ξεναγήσουμε να μάθετε και εσείς οι τουρίστες πως είναι οι παραλίες μας.

Το θέμα είναι καλό, πιασάρικο και όχι απλά πετάει την μπάλα στην εξέδρα αλλά φτιάχνει και στόρι να χουμε να λέμε. Ο μισός πληθυσμός εναντίον του άλλου και  οι βιολιτζίδες να κουνάν απειλητικά το δάχτυλο. Τώρα λοιπόν που το ανακάλυψαν  θα «χτυπήσουν τη γροθιά στο μαχαίρι», «θα προχωρήσουν βαθιά μέχρι το κόκκαλο» , σίγουρα μια έκτακτη εισφορά και ότι ακόμα μπορούν να δαγκώσουν. Και όπως χυδαία οι τενεκέδες του think tank βγάζουν ιστορίες για να αποφορτίσουν την πίεση της κυβέρνησης, έτσι χυδαία και άλλη πλευρά υποθέτει ότι κάποιοι είχαν συμφέρον να σκάσει αυτή η ιστορία για να παρασύρουν την κοινή γνώμη στην μεγαλύτερη κατάσχεση – απαλλοτρίωση ιδιοκτησιών της ιστορίας του κράτους μας για να φτιαχτεί με φίλους επενδυτές το όραμα μιας ακόμα ελληνικής Κυανής Ακτής,  μιας Ριβιέρας στην Ανατολική Αττική.

Και πίσω και πέρα από κάθε χυδαιότητα υπάρχει η σημερινή πραγματικότητα. Εκατό ίσως και περισσότεροι νεκροί γιατί κάποιος δεν ήταν στο πόστο του όταν έπρεπε, ή δεν είχε γνώση και εμπειρία για την θέση που του πρόσφεραν. Και έγινε το κακό. Και για να τον καλύψουν και να καλύψουν και την πάρτη τους οι προστάτες  κάνουν όλα αυτά. Ότι κάνει συνήθως ένας πολιτικός.

Ένα συγγνώμη θα ήταν μια καλή αρχή. Οκτώ γράμματα που θέλουν μεγάλο κουράγιο  για να αρθρωθούν. Οκτώ γράμματα που τα οφείλει ένα ανθρώπινο πλάσμα στα παιδάκια, τους παππούδες τους , στους συνανθρώπους μας που τους κλέψανε για πάντα τον ήλιο που ψάχνει να βρει και να φωτίσει τα πρόσωπά τους, τις αγκαλιές που μάταια περιμένουν  τα χέρια τους να τα σφίξουν. 

Μια ανείπωτη συγγνώμη.

Και στη θέση της  ιστορίες , projects διαχείρισης κρίσεων και παπαρολογίες στυγνών επαγγελματιών, απομακρυσμένων από αυτό που λέμε ανθρώπινο πλάσμα . Επίδοξων επαγγελματιών επινόησης, διασποράς και χειραγώγησης φαντασιακού. Που ζουν μέσα σε αυτό, που μας εγκλωβίζουν μέσα σε αυτό κόβοντας κάθε περιθώριο προς ότι άλλο δεν είναι ελεγχόμενο και μετρήσιμο με σφραγίδα και βούλα.

Όπως είχε πει και ένας ποιητής,

«Το προφανές θα μας σκοτώσει.

Περιμένουμε, στερημένοι από όνειρα».

 

 

  Πριν ακριβώς δέκα χρόνια είχα κάνει ένα άρθρο για το ΑΒΑΤΟΝ που αναδημοσίευσα σε αυτό το  blog αφιερωμένο στο μοναδικό ιερό των Αιγυπτίων Θεών που είχε φτιάξει ο Ηρώδης ο Αττικός και βρίσκεται στη Νέα Μάκρη.

https://iordanisp.wordpress.com/2008/10/19/ναός-της-ίσιδας…στην-καρδιά-της-αττικ/

  Τα θαυμάσια αγάλματα του Όσιρη και της Ίσιδας  και όλα τα άλλα ευρήματα είχαν διατηρηθεί σε άριστη κατάσταση γιατί οι πρόγονοι μας είχαν φροντίσει να τα θάψουν οι ίδιοι για να μην τα καταστρέψουν οι βάρβαροι που επέλαυναν. Η Ίσιδα που είχε μορφή και σύμβολα της Δήμητρας και της Αφροδίτης αφού εκείνη την εποχή στα τέλη της Ελληνιστικής Περιόδου και με τον επηρεασμό των Πτολεμαίων στα μυστήρια και τη λατρεία στην Μεσόγειο  υπήρξε ο πρώτος συγκρητισμός. 

Και οι Έλληνες γνώριζαν ότι «Όσιρις δε εστί Διόνυσος κατά Ελλάδα γλώσσαν». Και ήταν οι  πρόγονοι μας Έλληνες που προσπάθησαν να τα σώσουν από αυτούς που δεν ήξεραν τι σημαίνει ανοχή και αποδοχή του άλλου.

   Η προσπάθεια που έγινε από τον τότε Δήμαρχο , τους αρχαιολόγους, τους εργάτες και τους κάτοικους της Νέας Μάκρης ήταν μοναδική και όλοι συνεργάστηκαν με τα ελάχιστα μέσα που τους προφέρθηκαν, με προσωπικό μόχθο και με περίσσευμα καρδιάς για να αποκαλύψουν και να διασώσουν το ιερό. Δέκα χρόνια μετά , στις 19 Ιουνίου 2018, οι βάρβαροι μπήκαν τελικά στον ιερό χώρο και βανδάλισαν τα αγάλματα. Ευτυχώς ήταν αντίγραφα αφού τα πρωτότυπα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα. Αυτό όμως δεν έχει καμία σημασία ούτε για την πράξη , ούτε για την αντίληψη των θλιβερών ανωνύμων. Θλιβερός άγνωστε φίλε μου, γιατί οι Έλληνες μέσα στα πολλά δίδαξαν αιώνες πριν και την ανοχή  ακόμα και την επιείκεια προς το ξένο, το περίεργο και το άγνωστο. Όχι όμως το μίσος. 

Γιατί τόσο μίσος, γιατί;

https://www.protothema.gr/culture/article/798409/vandalisan-to-iero-ton-aiguption-theon-ston-marathona/

 

 

 

Για τα Παιδιά που Γκρέμισαν τον Ουρανό

Η στήλη μου Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ Φεβρουάριος 2018

Αυτές τις μέρες, ίσως λίγο πριν ή λίγο μετά από τούτη τη στιγμή που με διαβάζεις άγνωστε φίλε μου, θα δεις σε κάποια από τις αγαπημένες σου οθόνες αφιερώματα για έναν Μάη στο Παρίσι πριν 50 χρόνια. Έναν Μάη που οι φοιτητές βγήκαν στους δρόμους και σαν μια λάμψη να διαπέρασε τον πλανήτη. Μια λάμψη που ένωσε παλιό και νέο κόσμο σπρώχνοντας τα πάντα να αλλάξουν.

«Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε τώρα!» ούρλιαζε με τα διονυσιασμένα παιδιά της Καλιφόρνιας ο Τζιμ Μόρισον. «Είμαστε ρεαλιστές, ζητάμε το αδύνατο!» επικροτούσαν τα παιδιά στους δρόμους του Παρισιού, της πόλης όπου μετά από λίγα χρόνια θα έφτανε ο Μόρισον για να συναντήσει τον «δαίμονα εαυτού».

Θα ακούσεις διάφορα, φίλε μου, αν δεν έχεις ήδη ακούσει. Πως ήταν χωρίς πολιτικό έρμα, πως τους ένοιαζε μόνο ο ελεύθερος έρωτας και για μια πλάκα κατέβηκαν στους δρόμους, πως δεν συντονίστηκαν με τις άλλες προοδευτικές πολιτικές δυνάμεις κατά του κατεστημένου και τελικά δεν ήταν και τίποτα σπουδαίο.

Δεκάρα δεν δίνω φίλε μου για τους σοβαρούς αναλυτές. Εγώ θα σου πω την ιστορία που ξέρω.

realist

Να είστε ρεαλιστές, απαιτήστε το αδύνατο”

Η ΓΕΝΝΗΣΗ

Είχε ήδη φτάσει στα μισά του ένας ζορισμένος 20ός αιώνας που έβλεπε τις μεγάλες αυτοκρατορίες —Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία— να χάνουν τις αποικίες τους. Αποικίες σήμαινε πρώτες ύλες, ισχύ και χρήματα και αυτό ήταν αρκετό για δυο παγκόσμιους πολέμους.

Μέσα στον αναβρασμό χωνόταν πάντα βέβαια και η γιαγιά Ρωσία και ο νέος παίκτης της εποχής, δηλαδή οι ΗΠΑ. Η οικονομική ανέχεια, η φτώχεια και η καταστροφή που άφηνε πίσω του ο πόλεμος πήγαιναν αγκαλιά με έναν ακραίο πουριτανισμό.

Οι γυναίκες μπορεί να υπέφεραν εξίσου αλλά δεν είχαν δικαίωμα ψήφου και δεν εξουσίαζαν το σώμα τους. Πακέτα προς έναν σύζυγο χωρίς δικαίωμα έκτρωσης, αντισύλληψης και λοιπόν αμαρτωλών πρακτικών. Οι έγχρωμοι των ΗΠΑ που θερίστηκαν στη Νορμανδία και στις άλλες εμπόλεμες ζώνες, επιστρέφοντας σακατεμένοι στην πατρίδα τους έγιναν ξανά οι αράπηδες που δεν μπορούσαν να είναι στο ίδιο σχολείο, στο ίδιο λεωφορείο με τους λευκούς.

Η τζαζ μουσική αναπτύχθηκε από αυτούς τους έγχρωμους μέσα στα καμπαρέ της Μονμάρτης σε νύχτες ιερουργίας, όπου κανέναν δεν ένοιαζε το χρώμα, μόνο η στιγμή, ο άνθρωπος και η μουσική.

Τελειώνοντας ο πόλεμος δεν ήρθε η ειρήνη που όλοι ονειρεύονταν. Σκληρές κυβερνήσεις με παλαιολιθικές ηθικές απαιτούσαν άντρες έτοιμους να σκοτωθούν και πάλι και δίπλα τους γυναίκες πρόθυμες να γεννοβολήσουν πολεμιστές.

Η Νότια Ευρώπη, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία κι εμείς, γνωρίσαμε τη δικτατορία σε όλες της τις μορφές. Η Γερμανία και οι δορυφόροι της προσπαθούσαν να συνέλθουν από τη συντριβή τους και η Γαλλία ετοιμαζόταν να χάσει τις τελευταίες της αποικίες.

Εν τω μεταξύ, η Γαλλία είχε αποχωρίσει από το Βιετνάμ και τη θέση της προσπαθούσαν λυσσαλέα να πάρουν οι ΗΠΑ που είχαν περάσει και από την Κορέα χωρίζοντας το βορρά από το νότο. Οι ΗΠΑ, που ψήφισαν ένα νεαρό προοδευτικό πρόεδρο – τον Κένεντιγια να τον δουν να δολοφονείται δημόσια σε εθνικό δίκτυο. Και να τον αντικαταστήσει, χωρίς ψήφο, ένας ίδιος με τους άλλους. Και να ζητά και αυτός νέους ήρωες πρόθυμους να πεθάνουν στο Βιετνάμ για τον ελεύθερο κόσμο.

Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ

Τότε άρχισε να φουντώνει ένα κίνημα αμφισβήτησης. Περιθωριακό αρχικά, με κάποιους ποιητές μεγαλύτερους, τους μπίτνικς, και μουσική νέγρικη που την αγάπησαν παιδιά στις εργατουπόλεις της Αμερικής και της Βρετανίας, και την έκαναν Rock n Roll, Rhythm n Blues και Rock.

Αυτά τα παιδιά άκουσαν τους ινδιάνους Σαμάνους στις πεδιάδες, έφεραν τις μελωδίες των Κελτών από απέναντι, τη χορωδία των αφρικάνικων προτεσταντικών εκκλησιών και κάποιοι λίγοι, όπως ο Τζιμ Μόρισον, πρόσθεσαν τη γλώσσα της ελληνικής τραγωδίας και τη βακχική έκσταση του Διόνυσου.

Όλα άρχισαν να παίρνουν ένα δρόμο στο «καλοκαίρι της αγάπης», στο Σαν Φρανσίσκο το 1967. Η νεολαία αντιδρά με περίεργες μουσικές από γκρουπ με πρωτότυπα ονόματα όπως Grateful Dead και Jefferson Airplane. Δίπλα, σαν διαλογισμός, και το σιτάρ του Ravi Shankar, ροκ ψυχεδελικές συναυλίες όπου απαγγέλλει ο πατριάρχης των μπίτνικς, ο Άλαν Γκίνσμπεργκ, και πολύ έρωτας.

Και ακόμα ειρωνεία, απίστευτη ειρωνεία σε ό,τι αφορά την εξουσία και τις σοβαρές της διακηρύξεις. Οι προσκλήσεις επιστράτευσης καίγονται δημόσια και όλοι μαζί βοηθούν να φυγαδευτούν οι λιποτάκτες στο Μεξικό, στον Καναδά και στην Ευρώπη. Α, και να μην ξεχνάμε, τότε έγινε και η δική μας στρατιωτική δικτατορία.

Και φτάνουμε στο σπουδαίο 1968. Στην εξουσία της Γαλλία έχει κατσικωθεί για 10 χρόνια «ο εκλεγμένος βασιλιάς», όπως τον αποκαλούν, ο στρατηγός Ντε Γκολ, ένας τύπος που έχασε όλες τις πραγματικές στρατιωτικές μάχες και επιμένει να διευθύνει τη χώρα του σαν στρατόπεδο.

Ανοίγει αιματηρό πόλεμο με την Αλγερία που είναι αποικία του, για να την ξεπουλήσει σε ένα βράδυ όταν δει ότι δεν τον συμφέρει να συνεχίσει, αναγνωρίζοντας την ανεξαρτησία της και πετώντας στα σκουπίδια τους Γάλλους που διακόσια χρόνια ζούσαν εκεί. Ανθρώπους που βρίσκονται ξαφνικά χωρίς πατρίδα γιατί δεν μπορούν να μείνουν πια εκεί και η «μητέρα» Γαλλία τους θεωρεί ξένους – μαυροπόδαρους τους ονομάζουν ειρωνικά.

Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ

Και τότε συμβαίνει κάτι που δεν είχε υπολογιστεί. Γίνεται μια φοιτητική διαδήλωση κατά του πολέμου του Βιετνάμ, και η αστυνομία επεμβαίνει βίαια και συλλαμβάνει φοιτητές.

Ένας φοιτητής, ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, δημιουργεί μια φοιτητική κίνηση και καταλαμβάνουν στο Πανεπιστήμιο της Ναντέρ την αίθουσα της Φιλοσοφικής. Παραμένουν εκεί για δυο μήνες και οι φοιτητές ολοένα και πληθαίνουν.

Πέρα από την κυβέρνηση, η κατεστημένη αντιπολίτευση, πολιτικά κόμματα, και συνδικάτα αρνούνται να τους πάρουν στα σοβαρά και τους καταδικάζουν, αφού η πολιτική είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να ασκείται από νεαρούς.

Ο πάπας όμως των Γάλλων φιλοσόφων, ο Ζαν Πωλ Σαρτρ, παίρνει συνέντευξη από τον Κον-Μπεντίτ για το περιοδικό Nouvel Observateur, και την επόμενη μέρα οι φοιτητές και τα αιτήματά τους έχουν γίνει παγκόσμιο θέμα.

Στις 27 Απριλίου συλλαμβάνεται ο Κον-Μπεντίτ με βασική αιτιολογία ότι επέλεξε τη γερμανική υπηκοότητα του πατέρα του για να μην πάει στρατό, και οδηγείται σε απέλαση.

Οι κυβερνητικές φυλλάδες ζητούν τη σύλληψη και του Σαρτρ. Όταν ρωτήθηκε ο Ντε Γκολ γιατί δεν το έκανε λέγεται ότι απάντησε «δεν μπορείς να συλλάβεις έναν Βολταίρο».

Ο Ζαν Πωλ Σαρτρ μιλά στους φοιτητές της Σορβόννης. Φωτογραφία του B. Barbey

Εν τω μεταξύ κυκλοφορούν φήμες ότι παρακρατικοί θα επιτεθούν στη Ναντέρ. Οι φοιτητές ανησυχούν και ο κοσμήτορας αποφασίζει να κλείσει τη σχολή. Είναι 2 Μαΐου και εκεί ξεκινούν όλα.

Την επόμενη μέρα ο πρύτανης της Σορβόννης ζητά από την αστυνομία να εκκενώσει το πανεπιστήμιο. Τα πρώτα οδοφράγματα στήνονται στο Καρτιέ Λατέν.

Στις 6 Μαΐου τριάντα χιλιάδες φοιτητές διαδηλώνουν και στις συγκρούσεις που επακολουθούν συλλαμβάνονται περισσότεροι από 400. Ο υπουργός παιδείας απαγορεύει να ανοίξουν τα πανεπιστήμια. Οι συνεχόμενες συγκρούσεις στρέφουν την κοινή γνώμη υπέρ των φοιτητών.

Μετά από βίαιες συγκρούσεις που αφήνουν 1.000 τραυματίες, τα εργατικά συνδικάτα, που μέχρι εκείνη τη στιγμή αγνοούσαν επιδεικτικά τους φοιτητές, βγαίνουν από τη νάρκη τους και προσκαλούν σε γενική απεργία.

Στις 13 Μαΐου 800.000 κόσμος πλημμυρίζει τους δρόμους και καταλαμβάνουν τη Σορβόννη. Η γενική απεργία θα συνεχίσει ολόκληρη την επόμενη εβδομάδα με 10.000.000 λαού να διαδηλώνουν σε όλες τις γαλλικές πόλεις και οι καταλήψεις θα επεκταθούν σε εργοστάσια.

΄Έλληνες φοιτητές και αυτοεξόριστοι στις μεγάλες διαδηλώσεις. (Φωτογραφία του Σίμου Τσαπνίδης, ΑΡΧΕΙΟ Μ.Νταλούκας από το  http://zeidoron.blogspot.gr )

 

ΤΟ ΧΤΥΠΗΜΑ

Η κυβέρνηση δημιουργεί «Επιτροπές Υπεράσπισης της Δημοκρατίας» για να χτυπήσουν το χάος και να συμβάλλουν στην αποκατάσταση της τάξης. Την επόμενη μέρα η κρατική ραδιοτηλεόραση (ORTF) κατεβαίνει στην απεργία.

Τότε, η κυβέρνηση βάζει τα μεγάλα μέσα. Καλεί συνδικάτα και εργοδότες και συμφωνούν σε αύξηση των ημερομισθίων κατά 25%, και μείωση του ωραρίου εργασίας κατά 10%.

Μετά τη «γενναιόδωρη» αυτή προσφορά τα οργανωμένα συνδικάτα εγκαταλείπουν τους φοιτητές και ο στρατηγός Ντε Γκολ διαλύει τη Βουλή αναθέτοντας στον πρωθυπουργό του να σχηματίσει προσωρινή κυβέρνηση με την υποστήριξη της «Ενωμένης Αριστεράς».

Όπως γράφτηκε σε τοίχους, «την επόμενη φορά που θα θυμηθείτε την εξέγερση, μην εμπιστεύεστε τους ειδικούς της επανάστασης, σας την έχουν στημένη στη γωνία».

Την ίδια μέρα (29 Μαΐου) σε ένα μυστικό του ταξίδι-αστραπή στη Γερμανία, ο Ντε Γκολ οργανώνει τις ταξιαρχίες των στρατευμάτων που θα βάδιζαν κατά των φοιτητών αν δεν μπορούσε να τους διαλύσει η αστυνομία. Όπως είχε συμβεί και στην Κομμούνα του Παρισιού, η εξουσία δεν έχει κανένα πρόβλημα στο να προσκαλέσει εχθρικό στρατό εναντίον του λαού της, αν δεν μπορεί να επιβάλλει το νόμο και την τάξη της.

Την επόμενη ημέρα (30 Μαΐου) με ένα σκληρό πατριωτικό λόγο, ο Ντε Γκολ καλεί τους νομιμόφρονες σε αντιδιαδηλώσεις εναντία στα αληταριά (chienlit) για την υποστήριξη της «νόμιμης εξουσίας». Οι φοιτητές έχουν μείνει πλέον μόνοι και οι συντονισμένες επιθέσεις αντιδιαδηλωτών και αστυνομίας τους διαλύουν. Ο Μάιος έχει τελειώσει; Όχι ακριβώς.

Τα τανκς εισέβαλαν στην Πράγα σταματώντας την δική της Άνοιξη, το φοιτητικό κίνημα θέριευε στη Γερμανία και την Ιταλία. Την ίδια περίοδο, Απρίλιο-Μάιο, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού οι φοιτητές καταλαμβάνουν το πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης και το κρατούν για 2 μήνες μέχρι που τους διαλύει η αστυνομία με την εθνοφυλακή.

Στο Σαν Φρανσίσκο οι φοιτητές καταλαμβάνουν το πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ προσθέτοντας στα δικά τους θέματα και τη συμπαράσταση στους Γάλλους συναδέλφους τους. Συγκρούονται με την αστυνομία που πυροβολεί εναντίον τους αφήνοντας 100 τραυματίες.

Η ταινία Φράουλες και Αίμα περιγράφει εκείνες ακριβώς τις μέρες. Και είναι συγκλονιστικό το φινάλε με τους φοιτητές να τραγουδούν το «Give Peace a Chance» ενώ εισβάλει η αστυνομία — το τραγούδι του Τζoν Λένον στον οποίο εκείνη την περίοδο η αμερικανική κυβέρνηση δεν έδινε άδεια να επισκεφτεί τη χώρα.

Ο «Μάιος» λοιπόν δεν ήταν μόνο το Παρίσι. Αυτό που συνέβη στο Παρίσι ήταν όπως αναφέρει η Κριστίν Ρος στο βιβλίο της για τον Μάη του ’68 και τις Μετέπειτα Ζωές του, η μοναδική «γενικευμένη» εξέγερση στις υπεραναπτυγμένες χώρες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

beaute-dans-la-iordanis

«Και μην ξεχνάς, κάτω από τις πλάκες των πεζοδρομίων κρύβεται μια παραλία. Κάτω από τα τσιμέντα που μας περικυκλώνουν κρύβεται ένας άλλος ήλιος».

 

Ο ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Και πέρασαν όλα έτσι σε μια βραδιά; Όχι ακριβώς. Αυτή η πρωτόγονη επαναστατική δύναμη των νέων του ‘68 αξιοποιήθηκε στο έπακρο για να αλλάξει τον κόσμο και την οικονομία.

Η μουσική ροκ μέσα από τα μεγάλα φεστιβάλ διαμαρτυρίας κατά του κατεστημένου και αποθέωσης του έρωτα, που καθιερώθηκαν στο Monterey (1967) και στο Woodstock (1969), ήταν το όχημα που μετέτρεψε ταχύτατα την αγγλική γλώσσα σε Lingua franca (κοινή γλώσσα) του πλανήτη.

Ό,τι δεν κατόρθωσαν οι Άγγλοι και οι Γάλλοι με τη βία ως αποικιοκράτες, το κατόρθωσαν οι Αμερικανοί χρησιμοποιώντας αυτά που αρχικά εμφανίστηκαν ως εχθροί του Συστήματος: τη μουσική και την τέχνη γενικότερα. Η κοινή γλώσσα ήταν το απαραίτητο υπόστρωμα για να εξαπλωθεί η ενιαία αγορά ή παγκοσμιοποίηση – ό,τι δηλαδή ζεις, φίλε μου, από τη μέρα που κατάλαβες τον εαυτό σου.

Τα αιτήματα για αγάπη, ελευθερία, δημοκρατία και παγκόσμια ειρήνη έγιναν θεσμικές βάσεις των σύγχρονων δυτικών κρατών. Οι πόλεμοι δεν είναι πια κατακτητικοί, για την απόκτηση πλούτου, αλλά απελευθερωτικοί για την επιβολή της δημοκρατίας σε λαούς που υποφέρουν (Πόλεμοι του Κόλπου, Γιουγκοσλαβία, Αραβική Άνοιξη κλπ).

Η εναλλακτική σκέψη, οι διαφορετικές πνευματικές κουλτούρες πέρα από τις «κατεστημένες» Εκκλησίες, το New Age, έγιναν και αυτά μέρος του συστήματος. Ποιος από εμάς δεν νιώθει καλύτερα όταν ένας πολιτικός του δηλώνει με σιγουριά ότι το Σύμπαν συνωμότησε για να πετύχει τους στόχους του;

Και βεβαίως όλοι αγαπούν τη Μητέρα Gaia! Η οικολογία είναι μια από τις μεγαλύτερες μπίζνες των τελευταίων δεκαετιών και από κοντά οι Μ.Κ.Ο. των ευαίσθητων και ανησυχούντων, που ευτυχώς προικοδοτούνται ασύστολα κάθε χρόνο από διεθνείς οργανισμούς για να μας φροντίζουν.

Και η τεράστια ευαισθησία και η προσοχή να μην θιχτεί κάποιος αδύναμος έφεραν στην καθημερινότητά μας το πολιτικά ορθό (politically correct) και τον νεοπουριτανισμό. Που εμφανίζονται πάντα στην ώρα τους όταν το παλιό δεν έχει τίποτα άλλο να δώσει.

Όπως είχε συμβεί πριν πενήντα τόσα χρόνια. Μοιάζει σαν να υπάρχει ένα εκκρεμές που από το ένα άκρο (συντηρητισμός/οριακή κοινωνία του ‘60) ταξιδεύει στο άλλο στο ωραίο μας σήμερα. Το μέσο θα ήταν το ιδανικό για όλους αλλά η ζωή δεν είναι ιδανική και η κατάσταση ηρεμίας του μέσου μπορεί να υπάρξει μόνο στιγμιαία.

Θα υπάρξουν νέοι άνθρωποι που σιχτιρισμένοι από την τόση αρμονία και ομορφιά θα αναζητήσουν νέα υλικά για να χτίσουν. Οι περισσότεροι θα αποτύχουν. Θα υπάρξουν και κάποιοι που θα βουτήξουν βαθύτερα στον αρχέτυπο κόσμο και θα προσφέρουν κάτι αληθινά νέο, ικανό να αλλάξει τον ουρανό. Κανείς δεν θα το καταλάβει όταν συμβαίνει. Κάποια στιγμή όσοι υπάρχουν τότε θα διαπιστώσουν ότι το εκκρεμές κινείται ξανά. Μερικοί το λένε και πρόοδο.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ

Οι πολιτικοί και οι αναλυτές όλων των αποχρώσεων είχαν αποδομήσει πλήρως το ‘68 σαν κάτι που πρέπει να ξεχαστεί. Προσέξτε όμως τον καινούργιο πρόεδρο της Γαλλίας. Νεότατος, χωρίς πολιτικούς μπαμπάδες, παίζοντας με το φαντασιακό για το μυστηριώδες παρελθόν του παίρνει την εξουσία.

Πώς παρουσιάστηκε στον κόσμο μετά το θρίαμβό του; Πήγε στο Λούβρο δίπλα στην πυραμίδα του τελευταίου Φαραώ, του Μιτεράν. Προχώρησε απολύτως μόνος του προς τα εκεί επί δυο σχεδόν λεπτά —τεράστιος τηλεοπτικός χρόνος— το σκοτάδι, αυτός και η πυραμίδα.

Όταν έφτασε από κάτω της, έτσι που καδραριζόταν κάτω ή μέσα στο τρίγωνό της, μίλησε στο λαό «του». Αυτός ο τύπος ξέρει και παίζει με τα αρχέτυπα. Είναι σίγουρο ότι αυτό που δεν άγγιζαν οι προκάτοχοί του, τον Μάιο του ‘68, αυτός θα το κάνει με κάποιο τρόπο σημαία.

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

  Στο ΑΒΑΤΟΝ που κυκλοφορεί το δικό μου κείμενο είναι αφιερωμένο στα παιδιά που κάποτε γκρέμισαν τον ουρανό. Από το Σαν Φρανσίσκο και το Γούντστοκ μέχρι το Παρίσι όπου πριν 50 χρόνια, “…Έναν Μάη οι φοιτητές βγήκαν στους δρόμους και σαν μια λάμψη να πέρασε τον πλανήτη . Μια λάμψη που ένωσε παλιό και νέο κόσμο σπρώχνοντας τα πάντα να αλλάξουν. “Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε τώρα” ούρλιαζε με τα διονυσιασμένα παιδιά της Καλιφόρνιας ο Τζιμ Μόρισον, “Είμαστε ρεαλιστές, ζητάμε το αδύνατο” επικροτούσαν τα παιδιά στους δρόμους του Παρισιού, της πόλης που μετά από λίγα χρόνια θα έφτανε ο Μόρισον για να συναντήσει τον “δαίμονα εαυτού»…”.

beaute-dans-la-iordanis

Η στήλη μου Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

Το πνεύμα του Orc (Xειμερινό Ηλιοστάσιο 2017)

Και φτάσαμε πάλι στον Δεκέμβριο. Το 2017 ετοιμάζεται να μας αφήσει, και όπως συνηθίσαμε τα τελευταία χρόνια θα του φορτώσουμε στην πλάτη όλες τις κατάρες και το ανάθεμα για τα στραβά και τα δύσκολα που ευχόμαστε να εξαφανιστούν μαζί του .

Είναι αλήθεια ότι δεν αντέχει σε καμία λογική εξήγηση η έστω και στιγμιαία πεποίθηση ότι μέσα σε μια βραδιά κάτι μπορεί να συμβεί που θα αλλάξει ριζικά τη ζωή μας.

Όμως είναι που πλημμυρίζει τον ταμιευτήρα της σιγουριάς ο χείμαρρος της σωρευμένης βεβαιότητας χιλιάδων χρόνων. Βεβαιότητας ατέλειωτης σειράς πλασμάτων που περπάτησαν σε αυτή τη γη και αγνάντεψαν το ίδιο στερέωμα. Είδαν την περιπέτεια του θείου φωτός στην ενιαύσια πορεία του να κορυφώνεται στο ζενίθ του ουρανού και μετά να κυλά και να καταρρέει στα παγωμένα τάρταρα.

Και γνωρίζουν ότι εδώ, που η ύπαρξη μοιάζει να παραδίδεται στην αγκαλιά του σκότους, εδώ που έχει κυριαρχήσει το τίποτα και η σήψη, είναι αρκετή όχι μια έκρηξη φωτός αλλά μια ευαίσθητη επίμονη λάμψη για να ζωογονήσει αυτό που πεθαίνει και να σηματοδοτήσει την αναγέννηση του παντός.

Αυτή την αναγέννηση που όρισε στο στερέωμα το πέρασμα του ήλιου από τη χειμερινή του τροπή. Την αναγέννηση εκείνη που ονομάζουμε χειμερινό ηλιοστάσιο, και την οποία αφηγήθηκαν οι άνθρωποι στην ιστορία της ετήσιας αναγέννησης του θεού τους.

Αναγέννηση που ανοίγει τη θύρα στη δυνατότητα να γίνει η επόμενη ημέρα η αυγή μιας νέας και εκ του μηδενός δημιουργίας. Χωρίς τα βάρη του χθες και με την ευλογία του αναγεννημένου θεού, της αναγεννημένης φύσης να μας πλημμυρίζει, για να προσπαθήσουμε να δημιουργήσουμε και πάλι μέσα από το τίποτα του σκοταδιού. Ακριβώς όπως και η φύση.

Έχετε ακούσει και θα ακούσετε σίγουρα πολλές ιστορίες της αναγέννησης του ήλιου, του θεού, ιστορίες που ψιθυρίζουν και ψέλνουν βεβαιότητες και παραδόσεις.

Θέλω με τη σειρά μου, πλησιάζοντας αυτές οι ιδιαίτερες μέρες, να σας σημειώσω μερικές φράσεις λίγο διαφορετικές, που όμως ταιριάζουν σαν ιστορία, σαν σκέψη και σαν ευχή πριν από αυτές τις νύχτες, όπου όλες οι πιθανότητες θα είναι ανοιχτές και διαθέσιμες για τον καθένα μας. Φράσεις που έγραψε πριν 200 χρόνια σε διάφορα κείμενα του ένας ιδιαίτερος άνθρωπος, ο William Blake .

Στη δική του ιστορία μιας Δημιουργίας στο Βιβλίο του Urizen, ο πρωταγωνιστής, ονόματι Los, είναι ένας Προμηθέας, ένας Ήφαιστος και ένας Τουμπαλκάιν μαζί (ο Τουμπαλκάιν αναφέρεται στη Βίβλο, Γένεση 4:22, ως τεχνίτης, σιδηρουργός, απόγονος του Αδάμ, γιος του Λάμεχ).

urizen praying

Ο Δημιουργός Urizen προσεύχεται μπροστά στον κόσμο που σφυρηλάτησε (William Blake, 1795).

Ένας τεχνίτης που γνωρίζει τα μυστικά της φωτιάς για να κατεργάζεται το σίδερο, ένας δημιουργός όπλων και ανθρώπων. Και ακόμα ένας Προφήτης που αποκαλύπτει και εκπίπτει μέσα στους τροχούς του χρόνου. Είναι η ίδια η θεϊκή Φαντασία που μαζί με την Enitharmon, που αντιπροσωπεύει την πνευματική ομορφιά και τον οίκτο, θα γεννήσουν μια τέτοια εποχή τον Orc.

Όπως και ο Προμηθέας, ο Orc είναι το πνεύμα της επανάστασης, που στολισμένο πνευματικά με την ομορφιά και τον οίκτο και προικισμένο με το δώρο της Φαντασίας μπορεί να βλέπει και να δημιουργεί νέους κόσμους και δυνατότητες για όλους .

Μια Φαντασία που είναι από μόνη της ικανή να μας οδηγήσει γενναιόδωρα πέρα από τα όρια που μας περιορίζουν.

Όπως γράφει ο βιογράφος του Μπλέικ, Peter Ackroyd, «στην οραματική φαντασία του Μπλέικ δεν υπάρχει ούτε γέννηση ούτε θάνατος, καμία αρχή κανένα τέλος, μόνο το διαρκές, το εντός του χρόνου οδοιπορικό προς την αιωνιότητα».

 

Enitharmon

Η Enitharmon μαθαίνει στον μικρό Orc να πετάει, συμβολίζοντας την πορεία της ψυχής προς την ελευθερία (William Blake, 1796).

 

Μια Φαντασία λουσμένη στο Φως (Los/Sol), τη μόνη δύναμη ικανή να ξεπεράσει τα όρια που θέτει στον ορίζοντά μας η λογική και η αιτιοκρατία (Urizen /horizon/reason). Η Φαντασία που είναι η δημιουργός αρχή των θνητών πλασμάτων και εκφράζεται ως ποίηση ή ως προφητική δυνατότητα.

«Εάν δε υπήρχε το Ποιητικό ή το Προφητικό στοιχείο, το Φιλοσοφικό και το Πειραματικό θα ήταν ο κοινός παρονομαστής όλων των πραγμάτων, και τούτα θα ήταν ανίκανα για κάθε τι εκτός από το να κάνουν τον ίδιο βαρετό κύκλο, πάλι και πάλι».

Με αυτά τα όπλα ο άνθρωπος μπορεί να σπάσει τον αέναο βαρετό κύκλο της επανάληψης και να διεκδικήσει αύριο μια διαφορετική δυνατότητα με ένα δικό του όραμα. Ποιος άνθρωπος; Αυτός που κατέχεται από το Ποιητικό ή το Προφητικό στοιχείο, δηλαδή το Ποιητικό Δαιμόνιο, που ο Μπλέικ το ταυτίζει με τον «αληθινό Άνθρωπο». Αυτός ο «αληθινός Άνθρωπος» είναι η πηγή κάθε θρησκείας, τέχνης και φιλοσοφίας.

Στις νύχτες που θα μετράνε την αλλαγή του χρόνου, αν το βάρος της εμπειρίας μιας δύσκολης χρονιάς σας σκοτεινιάζει τη θέληση, θυμηθείτε τις παροιμίες του γέρο Μπλέικ.

Όποιος επιθυμεί αλλά δεν πράττει, γεννάει την πανούκλα. Αν τη θέλησή σας την ευνουχίζουν ατυχίες και συμβουλές στρατιάς ειδημόνων, θυμηθείτε: Η φρονιμάδα είναι μια πλούσια κι ασκημομούρα γεροντοκόρη που την κορτάρει η Ανικανότητα.

Τολμήστε, διεκδικήστε, απαιτήστε για το δικό σας μεγάλο ως τ’ αστέρια όραμα.

Ο δρόμος της υπερβολής οδηγεί στο παλάτι της σοφίας.

Γι’ αυτές τις νύχτες τουλάχιστον μη διστάσετε μπροστά σε ανόητους που σας αναλύουν στατιστικούς δείκτες, δείκτες που μετρούν χρόνο, όρια, τα πλαίσια μιας ακυρωμένης ανάπτυξης, τις αμέτρητες ώρες που καθ’ υπόδειξη εκχωρήθηκαν προς αποταμίευση μελλοντικών πιθανοτήτων.

Τις ώρες της ανοησίας τις μετρά το ρολόι αλλά τις ώρες της σοφίας κανένα ρολόι δεν μπορεί να τις μετρήσει.

Ακούστε το καλά: το μέλλον δεν είναι δώρο που μπορεί να σας προσφέρει ο οποιοσδήποτε. Είναι επίτευγμα που μπορεί να πραγματωθεί μόνο από εσάς.

Καλή Χρονιά σε όλους!

Πηγές

Peter Ackroyd, Ουίλλιαμ Μπλέικ, Πατάκης

Συλλογή, Μπλέικ, επιμέλεια: Σπύρος Ηλιόπουλος, Πλέθρον

William Blake, Οι Γάμοι του Ουρανού και της Κόλασης, Νεφέλη

https://pteroen.wordpress.com

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

ΣΤΗ ΣΙΓΗ ΤΟΥ ΝΟΥ

Εν Ιορδάνη από το Περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

   Πολλές φορές όσοι ξεκινούν κάποια πορεία αναζήτησης ακούνε λέξεις ή φράσεις που αντί να τους καθοδηγούν ή να τους δίνουν ένα κλειδί τους μπερδεύουν ή αν είναι σκεπτόμενοι τους προβληματίζουν.

Οι λέξεις αυτές έχουν διασχίσει τους αιώνες μέσα από την παράδοση, την όποια αυθεντική παράδοση, που σοφά ποιώντας δεν παρέχει manual και οδηγίες χρήσης, εργαλεία πάνω στα οποία έχουμε μάθει να στηριζόμαστε σχεδόν αποκλειστικά στον σύγχρονο κόσμο μας.

Έτσι για παράδειγμα ακούνε τη λέξη συντονισμός. Απαραίτητη κατάσταση αλλά συντονισμός τίνος με ποιόν ή με τι; Του ατόμου με τον εαυτό του, με την ομάδα, με κάτι πέρα από την αντίληψη και το προφανές; Εκεί παρεμβαίνει πολλές φορές και κάποιος παλαιότερος που δίνει τις δικές του ερμηνείες, πολλές φορές μέσα από το δικό του πρίσμα αντίληψης, απόψεις προσωπικές, που αν θεωρηθούν θέσφατο αποπροσανατολίζουν.

Για να υπάρξει συντονισμός απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ηρεμία , μια κατάσταση απομόνωσης από κάθε είδους εξωτερική παρεμβολή, έτσι ώστε να υπάρξει ο “ασφαλής τόπος” όπως τον ονομάζει η Δυτική Παράδοση. Ο δρόμος για να επιτευχθεί αυτή η κατάσταση ονομάζεται πολλές φορές βαθιά χαλάρωση ή διαλογισμός.

Και να υπενθυμίσω φίλε μου αναγνώστη ότι κάθε λέξη που χρησιμοποιώ μπορείς να την εκλάβεις απλά έτσι όπως την αντιλαμβάνεσαι χωρίς απαραίτητα να χρειαστεί να ανατρέξεις σε έννοιες και τρόπους από την όποια παράδοση με την οποία αυτή η λέξη έχει ταυτιστεί.

Maria Nguyen

Maria Nguyen, Διαλογισμός.

    Τι είναι όμως διαλογισμός; Πολλοί το ορίζουν ως μία μορφή πνευματικής συγκέντρωσης που μπορεί να επιτευχθεί με βαθιά χαλάρωση, με την απομάκρυνση κάθε σκέψης και κάθε εξωτερικού ερεθίσματος από τη συνειδητότητα του υποκειμένου. Άλλοι πάλι εξηγούν ότι με τον διαλογισμό επιστρέφουμε στο κέντρο της ύπαρξης μακριά από την περιφέρεια της καθημερινότητας, τον εξωτερικό κόσμο όπου περιπλανώμενοι σπαταλάμε τις σκέψεις, την ενέργεια και το χρόνο μας δίχως ουσιαστική επίγνωση και δίχως συνειδητό σκοπό. 

 

Ο διαλογισμός, η άσκηση ή η διαδικασία του διαλογισμού δεν είναι επιβολή. Δεν είναι μια ακόμα υποχρέωση συγκέντρωσης της δύναμης και της προσοχής μας στο βουητό, τις δράσεις και τις εικόνες που μας βομβαρδίζουν προσπαθώντας να ξεχωρίσουμε και να εστιαστούμε σε κάποιες από αυτές. Αντίθετα, είναι η πλήρης απομάκρυνση απ όλα αυτά. Ο διαλογισμός επιτυγχάνει – αν σε αυτό το επίπεδο μπορεί να μιλήσει ή έχει νόημα να μιλήσει κάποιος για “επιτυχία”- επιτυγχάνει λοιπόν όταν χωρίς προσπάθεια, χωρίς επιβαλλόμενη κατεύθυνση και σκοπό, χαλαρωμένος στη σιγή του νου, βρεθείς ενώπιον της ύπαρξης σου.

Και αν κάπως έτσι περιγράφουν οι αρχαίες παραδόσεις την πορεία της αναζήτησης, ποια είναι η γνώμη της σύγχρονης επιστήμης που με μεζούρα και ζυγαριά ελέγχει και κατηγοριοποιεί ότι μπορεί να δει και να μετρήσει;

Στον εγκέφαλό μας έχουμε ένα ιδιαίτερο σημείο που ονομάζεται προμετωπιαίος φλοιός. Σε αυτή τη δομή εδράζονται διεργασίες που επιτρέπουν την αποτελεσματική λειτουργία της μνήμης, της αντίληψης και έκφρασης των συναισθημάτων, της ψυχικής κατάστασης και τελικά της λήψης αποφάσεων. Εκεί συλλέγονται οι αντιλήψεις της κάθε στιγμής μας και συσχετίζονται με τις ήδη υπάρχουσες αναμνήσεις και τις εμπειρίες του παρελθόντος, που βρίσκονται καταχωρημένες σε κάποιο σκληρό δίσκο της ύπαρξης. Η συσχέτιση αυτή πιστευόταν μέχρι πρόσφατα ότι είναι ντετερμινιστική. Δηλαδή κάθε συσχέτιση, κάθε πρόβλημα αναλύονταν λογικά βήμα-βήμα προχωρώντας προς της επίλυση του.

   Το μέσο δια του οποίου διακινείται η πληροφορία είναι οι νευρώνες. Οι νευρώνες είναι τα δομικά μέρη και οι λειτουργικές μονάδες του νευρικού συστήματος που λαμβάνουν και μεταδίδουν πληροφορίες. Λειτουργούν με ηλεκτρικές συχνότητες -δονήσεις του ηλεκτρικού τους πεδίου- που σχετικά εύκολα πλέον μπορούν να μετρηθούν. Αυτό σημαίνει πως όταν ένας νευρώνας λειτουργεί σε υψηλότερη συχνότητα από τους γύρω του νευρώνες, κάνει μια διαφορετική δουλειά από αυτούς επεξεργαζόμενος το δικό του μέρος της ροής των εισερχόμενων πληροφοριών.

Αντίθετα όταν οι νευρώνες λειτουργούν σε χαμηλή συχνότητα τότε συντονίζονται μεταξύ τους και υπάρχει μείωση των συνειδητών νοητικών διαδικασιών αφού επεξεργάζονται μικρότερη ποσότητα πληροφοριών.

Λογικά λοιπόν, συμπέραναν οι ειδικοί πως όταν ένα υποκείμενο (κάποιο άτομο που μετέχει σε πείραμα) είναι δημιουργικά πιο ενεργό τότε θα ήταν πιο ενεργοί και οι νευρώνες και τα νευρωνικά κυκλώματα που αυτοί ορίζουν στον προμετωπιαίο λοβό, και επομένως θα έπρεπε καταγράφεται πιο υψηλή ηλεκτρική συχνότητα λόγω μεγαλύτερης ανάλυσης και σύνθεσης δεδομένων.

Όταν όμως μετρήθηκαν οι συχνότητες με έκπληξη διαπίστωσαν ότι το αποτέλεσμα ήταν ακριβώς το αντίθετο! Κατά τη διάρκεια της πνευματικής δημιουργίας και της έμπνευσης υπήρχε χαμηλότερη συχνότητα από το κανονικό. Και πως θα μπορούσε να εξηγηθεί αυτή η διαπίστωση;

Για να είναι ο εαυτός πιο δημιουργικός, για να εμπνευστεί και να δημιουργήσει, πρέπει να μειώσει τις παρεμβολές από τα αισθητηριακά ερεθίσματα του περιβάλλοντος. Τις άσχετες σκέψεις, τις μνήμες, τα συναισθήματα κλπ.

Λειτουργώντας οι νευρώνες σε χαμηλότερη συχνότητα συντονίζονται μεταξύ τους και υπάρχει μείωση των συνειδητών νοητικών διαδικασιών, μειώνονται δηλαδή οι παρεμβολές από τον εξωτερικό κόσμο. Τότε ακριβώς γίνεται επιτρεπτή η ανάδυση και η καλύτερη ανίχνευση μοτίβων σκέψης που θα μπορέσουν να αποτελέσουν τη δημιουργική απάντηση στο οποιοδήποτε ερώτημα.

   Δηλαδή ακριβώς όπως στον διαλογισμό το ζητούμενο είναι να απομακρυνθεί κάθε εξωτερικό ερέθισμα, παρόμοια και ο εγκέφαλός μας για να μπορέσει να δημιουργήσει αποκόβει κάθε παρεμβολή μειώνοντας τις συνειδητές νοητικές διαδικασίες.

Και τότε – και αυτό δεν ισχύει μόνο για το άτομο αλλά και για μια ομάδα- συντονιζόμενοι μεταξύ τους οι νευρώνες , στην ηρεμία, τη σιγή, τη χαμηλότερη συχνότητα, επιτρέπουν τη δημιουργία. Ανασύρουν μνήμες και αρχέτυπα από τον άγνωστο τόπο όπου βρίσκονται αποθηκευμένες και επιτρέπουν στο ανείπωτο να εκδηλωθεί.

Με κλειδί τη φαντασία και όχημα τη σιγή και τον συντονισμό η δημιουργία είναι εφικτή. Ο κάθε ένας από εμάς είναι δημιουργός και ποιητής. Τι είναι ποίηση; “Η αιτία που φθείρει το κάθε τι από το μη είναι στο είναι” έλεγε ο Πλάτωνας. Η αιτία που “φθείρει” το άρρητο και οδηγεί πτυχές του από τον κόσμο των αρχετύπων, από το μη είναι στον εκδηλωμένο κόσμο της καθημερινότητας μας δίνοντας τους υπόσταση και ύπαρξη.

Έτσι ο καθένας μας είναι εν δυνάμει ποιητής και δημιουργός. Ο καθένας μας έχει τη δυνατότητα να βιώσει την έκρηξη δημιουργίας που γεννά η σιγή. Ο καθένας μας έχει τη δυνατότητα να είναι φορέας δημιουργίας, να είναι ποιητής.

Μη με ρωτάς φίλε αναγνώστη ποια δημιουργία και ποια ποίηση. Δεν νομίζω να γνωρίζω , δεν θυμάμαι να υπάρχουν λέξεις για να σου απαντήσω. Μπορώ να υπαινιχθώ πως προσπαθώ, θυμίζοντας σου μια φράση του Πωλ Βαλερύ:

«Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε».

Εγκάρδιες ευχές για Καλό Χειμώνα

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.

Επόμενη σελίδα: »