Η Πέτρα του Πεπρωμένου

Κείμενο μου από τη στήλη Εν Ιορδάνη στο περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

Οι ουρανοί μπορεί να είναι πάντα ανοιχτοί, εσύ όμως πώς μπορείς να τους προσεγγίσεις;

Μια απορία του ανθρώπου που κοιτά ψηλά πάνω από το εφήμερο, ένας προβληματισμός που είχε από τότε που στάθηκε όρθιος και ονομάτισε τον ιερό κόσμο χωρίζοντας, σύμφωνα με την εμπειρία του, τα ουράνια από τα γήινα, τον κόσμο μας από τον κόσμο των Ολύμπιων θεών. Και αν σαν παιδί της γης δεν μπορούσε να έχει φτερά για να πετάξει, μπορούσε να βρει κάτι άλλο για να αρχίσει την πορεία του. Αυτό το «κάτι άλλο» συμβολικά από την αρχαιότητα εικονίστηκε σε μια σκάλα.

Πολύ γνωστή σε εμάς από τη Βιβλική παράδοση είναι η σκάλα του Ιακώβ. O Ιακώβ χρησιμοποίησε μια πέτρα σαν μαξιλάρι για να κοιμηθεί. Και στο όνειρό του μια σκάλα ένωσε τη γη, την πέτρα, με τον ουρανό. Στο ενδιάμεσο διάστημα υπήρχαν αγγελικές φιγούρες και στην κορυφή απόμακρος αυτός που ονόμασε θεό του.

Όταν συνήλθε, έστησε όρθια την πέτρα που στήριξε την ουράνια σκάλα, την άλειψε με λάδι μετατρέποντάς την στην πρώτη ιερή στήλη των παιδιών της Βίβλου, αναφωνώντας: «Φοβερός είναι ο τόπος ούτος». «Terribilis est locus iste», στα λατινικά, είναι μια φράση που την συναντάμε σε αλχημικά κείμενα αλλά και σε ιδιαίτερους τόπους, όπως για παράδειγμα στην είσοδο της μικρής εκκλησίας του Rennes-le-Chateau, στη νότια Γαλλία.

Gustave Doré - songe de jacob

Το όνειρο του Ιακώβ, Gustave Dore.

Όμως ποια είναι τα σκαλοπάτια που μπορούν να συνθέσουν μια σκάλα ικανή να αντέξει το θνητό βάρος;

Η ερμηνεία αποκαλύπτεται στη Δυτική παράδοση μέσα από το έργο των Νεοπλατωνικών και ιδιαίτερα του Πλωτίνου, μέσα από το μυητικό ταξίδι που ονομάζει «ψυχανωδία». Την πορεία την Ψυχής από την Ύλη προς τον Νου και προς το Αγαθό ή το Εν.

Τα σκαλοπάτια είναι οι επτά σφαίρες, οι επτά πλανήτες, που είχαν σημαντική θέση στο κοσμοείδωλο των προγόνων μας: η Σελήνη, ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Ήλιος, ο Άρης, ο Δίας και ο Κρόνος. Η κάθοδος δια των σφαιρών «βάραινε» την ψυχή με τα δώρα – ιδιότητες που τις κληροδοτούν οι άρχοντες των πλανητών μέχρι την ενσάρκωσή της στον κόσμο της ύλης. Στην επάνοδο, η ψυχή εμπλουτισμένη με τις νέες εμπειρίες της αποθέτει τα δώρα στα πόδια των αρχόντων των πλανητών για να αξιωθεί να φτάσει απογυμνωμένη και καθαρμένη μπροστά στο Αγαθόν.

Σε μια πορεία που θα επαναληφθεί, γιατί όπως λέει ο Εμπεδοκλής, «ούτε είσοδος στην ύπαρξη υπάρχει ούτε και αληθινός θάνατος. Μόνο μείξη, ανακατανομή και μεταβολή όσων ενώθηκαν εντός αυτού που υπέστη τη μείξη. Γέννηση είναι το όνομα που δίνουν οι άνθρωποι σε αυτό το φαινόμενο» (Περί Φύσεως 8).

Η επιστροφή στην καταγωγική περιοχή γίνεται είτε με τον φυσικό θάνατο είτε με εκστατική εμπειρία που είναι αποτέλεσμα έκλαμψης ή μυητικής διαδικασίας. Τότε αποκαλύπτεται μπροστά στα υλικά μάτια η οδός, που συνήθως συμβολίζεται με μια σκάλα.

Προσοχή όμως. Ο μυητικός δρόμος των προγόνων μας δεν είχε ως σκοπό να κατακτήσει κάποιος τον Όλυμπο και να παραμείνει εκεί σε μακαριότητα. Ο σκοπός ήταν να έχει την εμπειρία και να την επιστρέψει ως δώρο στους ομοίους του. Η πρώτη εκδοχή οδηγεί στην τόσο προσφιλή σε όλους μας εγωιστική ύβρη, η δεύτερη στον επώδυνο δρόμο του μυητικού ήρωα που θα θυσιάζεται αενάως για τους συντρόφους του.

Η αποκάλυψη λοιπόν της συμβολικής αυτής Κλίμακας δεν είναι μονόδρομος αλλά μια οδός συνεχούς επικοινωνίας. Γι’ αυτό πάλι οι αρχαίοι μας πρόγονοι θεωρούσαν ότι υπήρχαν δυο Πύλες προς το Επέκεινα, η Πύλη του Καρκίνου και η Πύλη του Αιγόκερω, που γίνονταν ορατές στους μυημένους τη μέρα της κορύφωσης και του θανάτου του ήλιο, δηλαδή κατά το χειμερινό και θερινό ηλιοστάσιο.

stone of destiny scone

H «πέτρα του πεπρωμένου» στον βρετανικό θρόνο.

Ως επίλογο οφείλω να αναφέρω μια ενδιαφέρουσα ιστορία που αφορά την τύχη της Πέτρας του Ιακώβ. Σύμφωνα με την Κέλτικη μυθολογία, η φυλή των προπατόρων τους που έφτασε από τη Μεσόγειο, οι Τουάθα ντε Ντανάν (τα παιδιά της θεάς Ντάνου), οι Δαναοί-Έλληνες πρόγονοί τους, έφεραν μαζί αυτή την πέτρα που είναι γνωστή ως «Πέτρα του Σκον» ή «Πέτρα του Πεπρωμένου». Πάνω σε αυτήν ενθρονιζόταν ο βασιλιάς τους, δηλώνοντας ότι με αυτή την πράξη ενώνει τη Γη με τους Ουρανούς.

Πάνω σε αυτή χρίστηκε ο Ρόμπερτ ντε Μπρους όταν απελευθέρωσε τη Σκωτία το 1306. Ο αφορισμένος βασιλιάς επανέλαβε την αρχαία παγανιστική κελτική τελετουργία: κάθισε πάνω στην Πέτρα γυμνός και ενδεδυμένος μόνο με τον βασιλικό μανδύα, κρατώντας το λάβαρο με το οικόσημο του αρχαίου κελτικού βασιλικού οίκου, κειμήλια που είχαν διασωθεί κρυμμένα. Και έτσι αναγνωρίστηκε στο Σκον ως νόμιμος ηγεμόνας των Κελτών.

Την επόμενη ημέρα στέφθηκε βασιλιάς στο αβαείο του Σκον ως χριστιανός ηγέτης. Αφού όμως ήταν αφορισμένος, οι ιερείς ήταν επίσης αφορισμένοι και ονομάζονταν Κάλδες. Ήταν χριστιανοί ιερείς που με έναν περίεργο τρόπο ακολουθούσαν τον πρώτο χριστιανισμό όπως είχε διαμορφωθεί στις Αρχαίες Εκκλησίες της Ανατολής και αρνήθηκαν να ενταχτούν στο δόγμα του Βατικανού.

Αξίζει να αναφέρουμε πληροφοριακά ότι η ιερή αυτή Πέτρα μεταφέρθηκε στην Αγγλία και τοποθετήθηκε κάτω από το κάθισμα στον θρόνο όπου ενθρονίζεται ο Βρετανός Μονάρχης, ο οποίος είναι ταυτόχρονα αρχηγός του κράτους και της εκκλησίας. Τελευταία φορά χρησιμοποιήθηκε στην ενθρόνιση της Ελισάβετ, στις 6 Φεβρουαρίου 1952.

Πολλά χρόνια μετά, στις 30 Νοεμβρίου του 1996, ημέρα της γιορτής του Αγίου Ανδρέα, προστάτη των Σκώτων, η Πέτρα επιστράφηκε επίσημα με τιμές αρχηγού κράτους στη Σκωτία και τοποθετήθηκε στο κάστρο του Εδιμβούργου.

«Τι αντιπροσωπεύει τον υιό του ανθρώπου;» ρωτά κάποιος. «Η πέτρα που οι απειθείς οικοδόμοι απέρριψαν, και η οποία γίνεται τώρα ο ακρογωνιαίος λίθος του οικοδομήματος». Η Πέτρα που είναι η πύλη και η βάση της Σκάλας που ενώνει τους κόσμους. Το σύμβολο που απεικονίζει σε πληρότητα τον αφυπνισμένο άνθρωπο.

Who is Who

Ο Ιορδάνης Πουλκούρας είναι σύμβουλος έκδοσης του ΑΒΑΤΟΝ. Από τις εκδόσεις Αρχέτυπο κυκλοφορούν τα βιβλία του Ιεροδόμ: Από τον Μεσαιωνικό Τεκτονικό Μύθο στον Αρχαίο και Αποδεδεγμένο Σκωτικό Τύπο και Bleeding Angels: Η Απόκρυφη Παράδοση της Ευρώπης.