Ο Συμβολισμός των 7 Πτυχών της Hakama.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 2 άτομα, περιλαμβάνεται ο Stylianos Anagnostakis, εσωτερικός χώρος


Η Hakama είναι παραδοσιακή Ιαπωνική ενδυμασία – φαρδύ παντελόνι με 7 πτυχές/πιέτες η οποία χρησιμοποιείται συνήθως σε μαχητικές Τέχνες όπως το Aikido, Kendo, Iaido, και Kyodo. Για όλους όσους ασχολούνται για χρόνια με τις παραπάνω Τέχνες, η ένδυση με την προσθήκη της Hakama στην εξάσκησή τους θεωρείται ότι αποτελεί ένα μείζον θέμα στη σκέψη τους. Πολλοί ασκούμενοι των Μαχητικών Τεχνών εξασκούνται μόνο με την φιλοδοξία ότι κάποια μέρα θα είναι ικανοί να φορέσουν τη Hakama, χωρίς όμως να συνειδητοποιούν τη βαθύτερη σημασία και το νόημά της. Επίσης, πολλοί εξασκούμενοι, ατυχώς για αυτούς, θέλουν να φορούν τη Hakama απλά και μόνο για καλαισθητικούς λόγους.

Άραγε γνωρίζουμε πραγματικά το νόημα της Hakama; Επειδή «η κατανόηση της ψυχής (του πνεύματος) μίας Hakama θα μας βοηθήσει να εξασκήσουμε το Aikido», όπως μας δίδαξε o O’ SENSEI.

Στο Aikido, η Hakama συνήθως φοριέται από εκπαιδευόμενους – άνδρες που έχουν επιτύχει να είναι σε επίπεδο Yudansa ( Δηλαδή μαύρη ζώνη – shodan και πάνω), εξαιρουμένων των γυναικών που έχουν τη δυνατότητα να τη φορούν σε πιο χαμηλά επίπεδα τεχνικής γνώσης (kyu). Αυτή η παράδοση δημιουργεί άθελά της μία ψευδή αντίληψη στους ασκούμενους του Aikido στην εκτίμηση της σημασίας της hakama στην πρακτική εξάσκησή τους. Υπάρχει η λανθασμένη άποψη, η οποία συνεχώς και αυξάνεται, ότι κάποιος που φοράει τη hakama, αντιπροσωπεύει και το επίπεδο γνώσεων του “Sensei”(Διδασκάλου), ή ότι θεωρείται συμβολικά ότι είναι ανώτερος στην τεχνική του κατάρτιση. Αποτελεί επίσης λυπηρό γεγονός αν ο εκάστοτε Aikidoka βιαστεί και πιέσει τον εαυτό του να συμμετέχει στις εξετάσεις που γίνονται για να διαπιστωθεί η πρόοδός του στην Τέχνη, μόνο και μόνο για να φορέσει τη hakama. Μόλις επιτύχει αυτό που επιθυμεί, άραγε το Aikido που κάνει έχει κατανοηθεί και πραγματωθεί στην ουσία του; Θα έπρεπε για όλους εμάς που αγαπάμε να ασκούμε τη συγκεκριμένη Τέχνη, να είναι σημείο έντονης ανησυχίας, ώστε να μην βαδίζουμε σε λάθος μονοπάτια. Επομένως, είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε και να εξετάσουμε το βαθύ νόημα της hakama που φοράμε στην πράξη.

H Hakama είναι ένα σύμβολο του Πνεύματος του Budo στο Aikido. Υπάρχει μία διαχρονική φιλοσοφία και αξίες που διέπουν τον Budoka ( Τον Ιππότη της Μεσαιωνικής Φεουδαρχικής Εποχής Των Σαμουράι), καθόσον όποιος θέλει να βαδίσει στα «Ιπποτικά Μονοπάτια», φέρει και την υψηλή ηθική ευθύνη για την hakama που φοράει. Υπάρχουν, λοιπόν, σε αυτήν 7 πιέτες – πτυχές που τεντώνονται κατακόρυφα, 5 στο μπροστινό μέρος και 2 στο πίσω μέρος αυτής. Κάθε μία πτυχή έχει μία βαθιά έννοια ως σύμβολο που είναι χαρακτηριστικό της διδασκαλίας του Budo. 7 διδασκαλίες του Budo που αποτελούν και τους 7 βασικούς πυλώνες του.

1. Η Αλήθεια

Η αλήθεια είναι η αποκορύφωση της υψηλότερης ανθρώπινης αναζήτησης στη ζωή. Επειδή η υψηλότερη ΑΛΗΘΕΙΑ είναι μία και μοναδική και δεν είναι άλλη από την ύπαρξη του Θείου. Ο άνθρωπος στο ταξίδι της ζωής του θα αισθάνεται άδειος και χωρίς νόημα χωρίς να συνειδητοποιεί ότι είναι απλώς ένα μικρό κομμάτι από αμέτρητες δημιουργίες του Θεού. Πολλές φορές ο άνθρωπος με την ανάπτυξη του ΕΓΩ θεωρεί τον εαυτό του σαν να είναι το επίκεντρο του κόσμου και του σύμπαντος. Στην πραγματικότητα είναι σαν ένας κόκκος άμμου μέσα στην έρημο. Η έλευσή του και η αποχώρησή του δεν έχει απολύτως κανένα νόημα, εκτός αν ανακαλύψει την αληθινή έννοια της ζωής στον κόσμο.

Στο Budo, οι Πνευματικές Αξίες είναι η ουσία της διδασκαλίας και του τελικού προορισμού του ταξιδιού της ζωής ενός budoka. Οι άνθρωποι που προσπαθούν να καταλάβουν και να εφαρμόσουν το Budo μέσω της εξάσκησης των μαχητικών τεχνών πρέπει να έχουν σαν Γνώμονα την αναζήτηση της Αλήθειας, που είναι κάτι πολύ πιο Εσωτερικό και με Θεία Σοφία εμπλουτισμένο. «Δεν υπάρχει τίποτα σε αυτήν τη ζωή που να μην μας διδάσκει», όπως επιβεβαιώνει και ο O’ Sensei. Αν ενταχθούν αυτές οι Πνευματικές Αξίες στην καθημερινή μας ζωή, αλλά και στην εξάσκηση των πολεμικών τεχνών, τότε και μόνο έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα στην Αναζήτηση της Αλήθειας και στην ουσιαστική εφαρμογή του Budo.

2. Σεβασμός & Τιμή

Στην Ιαπωνική κουλτούρα η απόδοση Σεβασμού και της Τιμής προς τους άλλους είναι πάρα πολύ διαδεδομένη. Αυτές υποδεικνύονται κυρίως με την υπόκλιση “Rei” ενός ανθρώπου για κάποιον άλλον. Στο Budo σαν συμπεριφορά Σεβασμού, η οποία είναι και η αντίληψη για την αξία που αποδίδει στην Τιμή ένας Σαμουράι, είναι ότι για να θεωρηθεί ένας Σαμουράι άξιος Τιμής, έπρεπε να γνωρίζει πρωτίστως να σέβεται και να τιμά με τη συμπεριφορά του τους άλλους ανθρώπους.

Στην ηθική φιλοσοφία είναι πολύ σημαντικό να εξασκείται κανείς πώς να συμπεριφέρεται σωστά και ευγενικά, ειδικά όσον αφορά τους γονείς, τους δασκάλους και τους ανώτερους στην ιεραρχία.

Στο “Bushido Shosinshu”, ένα βιβλίο που γράφτηκε από τον Taira Shigesuke (1639-1730), γράφεται ότι: «για τους ιππότες (budoka), η καλή φροντίδα των ηλικιωμένων (γονέων) είναι θεμελιώδες πράγμα». Περαιτέρω, εξήγησε ότι οι γονείς μας είναι η προέλευση της ύπαρξής μας στη γη, η σάρκα και το αίμα που έχουμε αρχικά προέρχεται από τη δική τους. Οι γονείς θα κάνουν το καλύτερο για τη ζωή των παιδιών τους. Συνεπώς καθίσταται καθήκον κάθε ανθρώπου, ειδικά για εκείνον που ακολουθεί το μονοπάτι των ιπποτών (budoka), να «θυσιαστεί» όταν απαιτούν οι συνθήκες και να τιμήσει και τους δύο γονείς για το υπόλοιπο της ζωής του.

Επιπρόσθετα πρέπει να σεβόμαστε τους Δασκάλους μας. Ο Δάσκαλος στα Ιαπωνικά ονομάζεται “Sensei”. Δάσκαλος θεωρείται και εκείνος που είναι πιο ηλικιωμένος από εμάς, καθότι κατέχει μία βαθύτερη κατανόηση της γνώσης και της σοφίας της ζωής. Στο Budo, οι Δάσκαλοι περιγράφονται και ως οι δεύτεροι γονείς μας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μας δίδαξαν πολλά πράγματα για τη ζωή. Επίσης, εκπαιδεύουν και βοηθούν τους μαθητές να μπορούν να ζήσουν μια καλή και ενάρετη ζωή. Ένας Δάσκαλος “Sensei” στο Budo κατέχει μία Πνευματική θέση, όπου η ηθική ευθύνη της διδασκαλίας δεν είναι αρκετή. Θα πρέπει να είναι υπεύθυνος για την εκπαίδευση των μαθητών ώστε να γίνουν καλύτεροι άνθρωποι Σωματικά, Διανοητικά, Ηθικά και τελικά Πνευματικά. Δυστυχώς στη σύγχρονη εκπαίδευση δεν απαντάται αντίστοιχος Πνευματικός Διδάσκαλος, αλλά ένας που κατέχει μία λειτουργική θέση στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Εκείνος που εκπαιδεύεται στο Budo, δεν δύναται να θεωρεί κάποιον που τον δίδαξε ότι ήταν ένας πρώην Δάσκαλός μου, όπως δεν μπορεί κανείς να πει οι «πρώην γονείς μου», τη στιγμή μάλιστα που και ο ίδιος έχει γίνει γονέας. Οι Γονείς θα εξακολουθούν να είναι οι γονείς μας, τους οποίους θα πρέπει να τους αγαπάμε και να τους τιμούμε ως το τέλος της ζωής μας. Επίσης για τους Δασκάλους μας, θα παραμείνουν οι δάσκαλοί μας διότι οι γνώσεις που δίδονται από αυτούς θα μας καθοδηγούν μέχρι το τέλος της ζωής μας.

3. Τιμιότητα και Ειλικρίνεια

Η τιμιότητα και η ειλικρίνεια με λόγια και πράξεις είναι ουσιαστικής σημασίας στο Budo. Όταν τιμούμε κάποιον, πρέπει να το εκδηλώνουμε με όλη μας την καρδιά και την ψυχή μας, όχι απλά μόνο με την φυσική παρουσία μας (επιτηδευμένα). Όταν μιλάμε, να λέμε πάντοτε την αλήθεια, τι πραγματικά αισθάνεται η καρδιά μας και το μυαλό μας με ένα καλό και τίμιο τρόπο έκφρασης. Η τιμιότητα είναι δύσκολο να εκφραστεί εκτός από εκείνους που έχουν περίσσιο θάρρος στην ψυχή τους. Η διατήρηση της εμπιστοσύνης των άλλων, είναι μία από τις σημαντικότερες πτυχές της τιμιότητας και της ειλικρίνειας.

Μία ιστορία αναφέρεται : « Αν εμπιστευθούμε χρυσάφι στα χέρια ενός φίλου ο οποίος θα ταξιδέψει μακριά, πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι το χρυσάφι είναι ασφαλές και ότι θα μας επιστραφεί ακέραιο πίσω. Υποθέτοντας ότι αυτό θα συμβεί ακόμη και αν ο φίλος μας στη διαδρομή πεθάνει, θα πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι το χρυσάφι είναι σε ασφαλή χέρια των κληρονόμων ή της οικογένειάς του και ότι κανείς από αυτές τις κατηγορίες προσώπων δεν θα καρπωθεί το παραμικρό πλεονέκτημα από αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση». Άνθρωποι που μπορούν να κάνουν τέτοια πράγματα είναι αληθινοί «Ιππότες».

4. Πίστη – Αφοσίωση

Η Πίστη – Αφοσίωση αποτελεί μια αξιέπαινη χειρονομία, την στιγμή που η προδοσία υποδηλώνει χαμηλή και περιφρονητική συμπεριφορά. Ένας αληθινός ιππότης θα διατηρήσει την πίστη του και την αφοσίωσή του σε κάτι ανώτερο ακόμη και όταν πρέπει να θυσιάσει τη ζωή του για τα ιδανικά του. Ο Σαμουράι στα παλιά χρόνια (πριν από την εποχή Meiji – εποχή του μετασχηματισμού στη νέα Δυτική μοντέρνα κουλτούρα) ήταν πρόθυμοι να θυσιάσουν τη ζωή τους για να υπερασπιστούν τον Άρχοντά τους ή το δρόμο (RIU) της πολεμικής τους τέχνης. Στις μέρες μας, η πίστη και η αφοσίωση, εφόσον ενυπάρχει, θεωρείται μία πολύ ευγενής στάση και συνάμα πολύ σπάνια. Η συγκεκριμένη συμπεριφορά ανήκει μόνο σε εκείνους που έχουν το Θάρρος εμποτισμένο στην ψυχή τους. Συνήθως αυτό που πραγματικά συμβαίνει στην σημερινή εποχή, είναι ότι πολύ εύκολα κάποιος προβαίνει στην προδοσία, εφόσον μπορεί κάτι να βλάψει τον εαυτό του ή έχει μεγαλύτερο όφελος από μία κατάσταση. Η συγκεκριμένη συμπεριφορά αντίκειται στο Δρόμο του Budo (του Ιππότη).

Η αφοσίωση στην εφαρμογή του Δρόμου που ακολουθεί η Πολεμική Τέχνη η οποία ασκείται, είναι ακόμη σχετική με το παρών, αλλά όχι και με την έννοια της απαγόρευσης της μάθησης των διδασκαλιών των άλλων Μαχητικών Τεχνών. Ο κάθε ασκούμενος πρέπει να διατηρεί το καλό όνομα της Σχολής την οποία ακολουθεί και εξασκείται με έναν τρόπο δεν αντίκειται στην Παράδοσή της και της Γνώσης που έχει μάθει.

5. Ευγένεια : Τρόπος Συμπεριφοράς

Ο κώδικας Δεοντολογίας και ο τρόπος Συμπεριφοράς αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Budo. Χωρίς τη σωστή και αξιοπρεπή συμπεριφορά, κάποιος δεν μπορεί να ονομαστεί «πολεμιστής», ακόμη και αν θεωρείται κορυφαίος στις τεχνικές. Η στάση “Rei” – Υπόκλιση είναι ένα παράδειγμα που μπορεί εύκολα κάποιος να κατανοήσει. Η Υπόκλιση γίνεται όταν κάποιος εισέρχεται σε ένα dojo για να εξασκηθεί αλλά και στο τέλος αυτής και πρέπει να γίνεται με βαθιά κατανόηση. Πολλές φορές το να υποκλιθεί κανείς θεωρείται δεδομένο, αλλά αγνοείται το Πνεύμα της πρακτικής αυτής. Ας έχουμε κατά νου ότι η πρακτική μας εξάσκηση δεν περιορίζεται μόνο για να εξασκήσουμε τις τεχνικές, αλλά αναμένεται να αποτελέσει έναν Νοητικό, Ηθικό και Πνευματικό Στόχο που κάθε aikidoka πρέπει να έχει και μπορεί να εφαρμόσει ενδεχομένως και σε οποιασδήποτε άσχημες συνθήκες της καθημερινότητάς του, εκτός του dojo. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται ένας κώδικας δεοντολογίας και συμπεριφοράς που εκδηλώνεται μέσω της αυτοπειθαρχίας με σκοπό να καλλιεργήσει το Θάρρος, που ακολουθείται από την μετριοφροσύνη.

6. Γνώση και Σοφία

Το Budo είναι μια μορφή γνώσης που παράγει Σοφία. Κάθε γνώση πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα μια αξία Σοφίας. Χωρίς Σοφία, η γνώση θα οδηγήσει σε καταστροφικά αποτελέσματα. Για αιώνες, οι άνθρωποι δημιουργούν γνώση και τεχνολογία, που δεν συνοδεύεται και από την ανάλογη Σοφία.

Σαν παράδειγμα θα μπορούσαμε να αναφέρουμε την παραγωγή των όπλων. Στις μέρες μας η ύπαρξη υψηλής τεχνολογίας στην κατασκευή των όπλων, όλο και περισσότεροι αθώοι άνθρωποι γίνονται θύματα πολέμου, ενός πολέμου που κατά βάση προέρχεται από την ανθρώπινη απληστία. Το παραπάνω αποτελεί ένα καλό παράδειγμα για το πώς η κακή χρήση της γνώσης μέσω της παραγωγής των όπλων, δεν παράγει Σοφία.

Στο Budo μαθαίνει κάποιος για την αξία της ζωής και του θανάτου. Εκπαιδεύεται με την Καρδιά του, το Νου του, και το Σώμα του να δεχτεί το θάνατο ή πολλές φορές και να τον προκαλέσει. Επομένως, η γνώση του Budo χωρίς Σοφία αποτελεί ανθρωπιστική καταστροφή. Η υψηλότερη Σοφία του Budo λοιπόν, είναι να σφυρηλατήσει την καρδιά, το μυαλό και το σώμα μας στην ενθάρρυνση και αναζήτηση της υψηλότερης αξίας της Αλήθειας.

7. Θάρρος

Το Θάρρος τοποθετείται ιεραρχικά στην τελική ακολουθία των 7 πυλώνων του Budo, επειδή το θάρρος μπορεί να επιτευχθεί μόνο αφού ένα άτομο είναι σε θέση να καταλάβει και να ηγηθεί των 6 προηγούμενων πυλώνων. Το θάρρος μέσα σε έναν ιππότη είναι μια ακτινοβολία ευγενών χαρακτήρων. Το θάρρος βασίζεται στην κατανόηση των αξιών της πραγματικής αλήθειας και της τιμής στον εαυτό μας, όχι στο θάρρος που εκδηλώνεται από την οργή και στην επιθυμία να νικήσουμε άλλους.

Η ανάμνηση του θανάτου είναι επίσης πολύ σημαντική για να καθιερωθεί ο χαρακτήρας του Budo, γιατί κάποιος που θυμάται πάντα το θάνατο θα κρατήσει τη δράση του και τη συμπεριφορά του για να παραμείνει στο δρόμο της αλήθειας. Ένας Σαμουράι πρέπει πάντα να θυμάται το θάνατο ανά πάσα στιγμή, τόσο κατά τη στιγμή της μάχης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε θάνατο είτε τον εαυτό του είτε τον αντίπαλό του, όσο και στην καθημερινή ζωή. Το θάρρος για να αντιμετωπίσει τον θάνατο είναι μία επίγνωση για τον budoka στην αντιμετώπιση της πραγματικής μάχης, επειδή στην πραγματική μάχη δεν υπάρχει Νίκη ή η Ήττα, αλλά μόνο για να ζήσει ή για να πεθάνει. Επομένως, ένας budoka πρέπει να εξασφαλίζει ότι θα παραμείνει προσκολλημένος στην αξία της αλήθειας, διότι γνωρίζει καλά ότι η πρώτη μάχη μπορεί να είναι η τελευταία του μάχη. Από τη στιγμή που πήρε την απόφαση να πολεμήσει δεν υπάρχει σκέψη υποχώρησης ή να τρέξει. Επίσης, ότι ποτέ δεν θα μετανιώσει για την απόφασή του, ακόμη και αν γνώριζε ότι θα έχανε τη ζωή του, επειδή ήξερε ότι αυτή είναι η αλήθεια.

Ο Miyamoto Musashi εξήγησε στο βιβλίο «Go Rin No Sho» (το βιβλίο των πέντε δαχτυλιδιών) ότι ο Σαμουράι που θα βρεθεί σε μάχη, σηκώσει το σπαθί του και πει ότι: «Θα επιβιώσω εδώ», τότε είναι πιθανότερο ότι αυτός θα πεθάνει νωρίτερα από ό,τι σκέφτηκε. Αντίθετα, εάν ένας Σαμουράι έσυρε το σπαθί του και είπε: “Θα πεθάνω εδώ, θα πεθάνω με τιμή”, τότε είναι πιθανότερο ότι θα ζήσει περισσότερο από ό,τι περίμενε.

Και πάλι στο Budo, η αξία του θάρρους είναι το αποτέλεσμα της κατανόησης των αξιών της Αλήθειας και της Ηθικής Δόξας, έτσι ώστε η πραγματική μάχη δεν είναι αν θα κερδίσουμε ή θα χάσουμε, αλλά η αξία του σωστού και του λάθους στην στάση μας και στην εν γένει συμπεριφορά μας απέναντι στη ζωή που ζούμε.

Σε κάποια βιβλιογραφία, οι αξίες του Budo εξηγούνται με διαφορετική τάξη ή περιεχόμενο, αλλά εξακολουθούν να έχουν την ίδια ουσία, δηλαδή εκείνες των Ηθικών, Διανοητικών και Πνευματικών αξιών για ένα budoka. Με βάση τις αξίες που περιεγράφηκαν παραπάνω, ως ευθύνη της κατανόησης της σημασίας της Hakama που φοράει, αναμένεται ότι ο εκάστοτε aikidoka, ειδικά στο επίπεδο της Yudansha, μπορεί να καταλάβει ή να κατανοήσει στο βάθος της, να την εφαρμόσει στη ζωή και να την διδάξει στην επόμενη γενιά μαθητών.

Advertisements