Δεν θυμάμαι ποιος φυσιοδίφης έκανε τούτο ’δω το πείραμα: μέσα σ’ έναν γυάλινο κώδωνα, χωρισμένον στα δύο μ’ ένα επίσης γυάλινο διάφραγμα, έβαλε από τη μια μεριά ένα μεγάλο ποταμόψαρο και από την άλλη διάφορα μικρά ψάρια που χρησιμεύουν συνήθως ως τροφή των ποταμόψαρων. Το ποταμόψαρο δεν αντιλήφθηκε το διάφραγμα και ρίχτηκε πάνω στη λεία του, και φυσικά χτύπησε δυνατά πάνω στο γυαλί. Ξαναδοκίμασε πολλές φορές, πάντα με το ίδιο απογοητευτικό αποτέλεσμα. Τελικά, έχοντας διαπιστώσει ότι όλες του οι προσπάθειες πήγαιναν χαμένες, το ποταμόψαρο παραιτήθηκε, έτσι που όταν, κάμποσες μέρες πιο ύστερα, αφαίρεσαν το γυάλινο διάφραγμα, το ποταμόψαρο άρχισε να κολυμπά ειρηνικά ανάμεσα στα μικρά ψάρια χωρίς να σκεφτεί να τους επιτεθεί…

Είναι δυνατόν οι ιδέες που σχηματίζουμε για τα όρια ανάμεσα σε «αυτό τον κόσμο» και τον «άλλο κόσμο» να είναι επίσης εμπειρικές και να μην εξαρτώνται καθόλου ούτε από τη φύση των πραγμάτων, όπως το υπέθεταν ίσαμε την εποχή τού Καντ, ούτε άπό τη φύση της λογικής μας, όπως ισχυρίζονται από τον Καντ και ύστερα. Το διάφραγμα υπάρχει βέβαια, είναι δυνατό να υπάρχει, και ματαιώνει όλες μας τις απόπειρες να βγούμε έξω από τα όρια της γνώσης• μα είναι επίσης δυνατό να έρχεται κάποτε στη ζωή μας μια στιγμή όπου έξαφνα αφαιρείται το διάφραγμα. Τότε όμως η πεποίθηση πως δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε ένα ορισμένο όριο, πως αν πάμε πιο πέρα θα υποφέρουμε, αυτή η πεποίθηση, θεμελιωμένη πάνω στην πείρα μας, είναι βαθιά αγκιστρωμένη μέσα μας.

ΛΕΩΝ ΣΕΣΤΩΦ, Στα σύνορα της ζωής

ευχαριστώ για την υπόδειξη τον Καλλία Ψηφίδη

Advertisements