ΕΝ ΙΟΡΔΑΝΗ απο το περιοδικό ΑΒΑΤΟΝ

   Ο Φιλόσοφος, ο Λακές και τα Λαμόγια

 

 

Ο Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος (570-480 π.Χ.) ήταν ποιητής και ραψωδός, έμεινε όμως γνωστός ως ιδρυτής της Ελεατικής φιλοσοφικής σχολής.

Αρχικά ξεκίνησε ασκώντας κριτική στον ανθρωπομορφισμό του Όμηρου και του Ησίοδου, και συνέχισε εξηγώντας πως οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τους θεούς ως αποκυήματα της φαντασίας τους γι’ αυτό και τους επινοούν καθ’ εικόνα και ομοίωσή τους. Αν μάλιστα τα άλογα και τα βόδια μπορούσαν να ζωγραφίσουν, οι θεοί τους  θα έμοιαζαν με άλογα και βόδια…

Η αναζήτηση της γνώσης είναι ένα από τα ζητούμενα για τον άνθρωπο, έλεγε, αφού «δεν φανέρωσαν στους θνητούς οι θεοί απ’ αρχής τα πάντα, μα το καλύτερο με τον καιρό ζητώντας βρίσκουν»…

Τέλος μίλησε για τον Ένα Θεό  που διευθύνει τα πάντα, παραμένοντας μοναδικός, ακίνητος και γαλήνιος, οδηγώντας τόσο τον Πλάτωνα όσο και τον Αριστοτέλη να αναγνωρίσουν ότι ήταν ο πρώτος οπαδός του Ενός, που δεν έβλεπε σε αυτό που ονομάζουμε Όλον παρά μόνο Ενότητα.

Συνεπώς, οι μικροί θεοί  δεν είναι παρά προσωποποιή­σεις φυσικών δυνάμεων…

 

Ο φιλόσοφος Ευήμερος της Μεσσήνας (340-260 π.Χ.) είχε ως κύριο ή και μοναδικό προσόν ότι ήταν φίλος ενός εκ των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Κάσσανδρου.

Εδώ δεν πρέπει να ξεχνάμε πως αφενός ο Μ. Αλέξανδρος είχε τοποθετήσει τον εαυτό του μεταξύ των Ολύμπιων θεών, αφετέρου οι διάδοχοί του χρησιμοποιούσαν τίτλους και σύμβολα θεϊκά για να προσδώσουν κύρος στις δυναστείες τους.

Ο Ευήμερος λοιπόν με εντολή του Κάσσανδρου ταξίδεψε μέχρι τον Ινδικό ωκεανό. Εκεί διηγήθηκε πως ανακάλυψε τρία νησιά που κατοικούσε ο λαός των Παγχαίων. Στο μεγαλύτερο, που ονόμασε Πανάρα, υπήρχε ένα ιερό του Δία και μια χρυσή στήλη εξιστορούσε τα κατορθώματα του Ουρανού, του Κρόνου και του Δία, που υποτίθεται πως ήταν οι πρώτοι βασιλείς των νησιών, που με εντολή του Δία είχαν φτάσει εκεί από την Κρήτη.

Έτσι ο Ευήμερος κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι θεοί και οι μύθοι που αναφέρονται σε αυτούς, απηχούν στην πραγματικότητα ιστορικά γεγονότα. Εν ολίγοις, υποστήριξε πως οι θεοί δεν ήταν παρά απλοί άνθρωποι, οι οποίοι όμως υπήρξαν μοναδικοί ηγέτες και εκπολιτιστές. Ο λαός, θέλοντας να τους τιμήσει, τους ανέβασε όσο ψηλότερα μπορούσε, στην κορυφή του Ολύμπου.

Ωστόσο, το βέβαιο είναι ότι αυτά τα νησιά δεν υπήρξαν ποτέ, και ο Ευήμερος έκανε το επικίνδυνο ταξίδι στον Ινδικό ωκεανό όπως και ο Έλληνας δημοσιογράφος που περιέγραφε στο τηλέφωνο ως αυτόπτης μάρτυς το βομβαρδισμό της Βαγδάτης από το… ξενοδοχείο του στην Κύπρο.

philosopher

 

Το έργο του Ευήμερου με τίτλο Ιερά Αναγραφή θα μπορούσε στην καλύτερη περίπτωση να μείνει στην ιστορία ως μια ουτοπική διήγηση επηρεασμένη ίσως από την Πλατωνική Ατλαντίδα. Όμως η ιδέα αυτή της θεοποίησης σπουδαίων ανθρώπων γέννησε μια φιλοσοφία που ονομάστηκε Ευημερισμός.

Αρχικά πολλοί, όχι μόνο εθνικοί, όπως ο Αιλιανός και ο Πλούταρχος, αλλά και χριστιανοί Πατέρες, όπως ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, τον κατηγόρησαν ως αλαζόνα και άθεο. Οι ιδέες του όμως ήταν άκρως αρεστές στους πολιτικούς και τον περίγυρό τους.

Έτσι, ο Κρόνος και ο Ιανός μεταμορφώθηκαν από τους Ρωμαίους σε άρχοντες που κάποτε βασίλεψαν στο Λάτιο. Για να ακολουθήσουν οι πρώτοι χριστιανοί Πατέρες εντάσσοντας τις ιδέες του Ευήμερου στο «οπλοστάσιό» τους κατά των Εθνικών.

Ο Κλήμης, ο Λακτάντιος, ο Τερτυλλιανός, ο Αρνόβιος, ο Φιρμίκιος Ματέρνος και ο Άγιος Αυγουστίνος είναι μερικοί μόνο που χρησιμοποίησαν το έργο του για να πλήξουν την ειδωλολατρία: οι αρχαίοι θεοί ήταν σοφοί ηγεμόνες, μεγάλοι νομοθέτες, φορείς πολιτισμού και επιστήμης, αλλά σε κάθε περίπτωση ήταν απλά και μόνο άνθρωποι που ανυψώθηκαν από τη γη στον ουρανό χάρη στη λατρεία των συγχρόνων τους και δεν υπήρξαν ποτέ αληθινοί θεοί.

Το επιχείρημα αυτό άρεσε και σε λίγο άρχισαν να «τοποθετούν» και χρονικά τους αρχαίους θεούς. Ο Ευσέβιος, στην Εκκλησιαστική Ιστορία του θέλει τον θεό Βάαλ να είναι ο πρώτος βασιλιάς των Ασσύριων που βασίλευσε κατά τη διάρκεια του πολέμου ανάμεσα στους Τιτάνες και στους Γίγαντες, και παρόμοια ακολουθούν ο Ισίδωρος της Σεβίλλης, ο Άγιος Ιερώνυμος και ο  Petrus Comestor.

Ο τελευταίος, σε ένα κεφάλαιο της Historia Scholastica, συμπυκνώνει την ιστορία των Εθνικών αντιπαραβάλλοντάς την με αυτήν των βιβλικών ηρώων. Οι μυθικοί θεοί προέρχονται, λέει, από άλλη γενιά, είναι όμως ισότιμοι με τα πρόσωπα της Βίβλου. Ο Ζωροάστρης επινόησε την τέχνη της μαγείας, η Ίσιδα δίδαξε στους Αιγύπτιους τη γραφή, η Αθηνά τέχνες και κυρίως την υφαντική, ενώ ο Προμηθέας, επειδή είχε κατασκευάσει ανδρείκελα που κανείς δεν είχε ξαναδεί στην εποχή του και επειδή δίδαξε για πρώτη φορά τους αγράμματους, πέρασε στο μύθο ως δημιουργός ανθρώπων.

 

Τα σπουδαία λοιπόν πνεύματα που υπήρξαν καθοδηγητές και πρόγονοι του πολιτισμού μας, δικαιούνται να απολαμβάνουν τον ίδιο σεβασμό με τους βιβλικούς πατριάρχες και επομένως δικαιούνται να είναι περήφανοι απόγονοι τους λαοί όπως η Γαλλία, αφού ο ιπποτισμός κατάγεται από τον Απόλλωνα και τον Αλέξανδρο, σύμφωνα με τον άγιο της Καθολικής Εκκλησίας Ρεϋμόνδο Λούλο.

Κατά παρόμοιο τρόπο, οι Βουργουνδοί ισχυρίζονταν πως κατάγονται κατευθείαν από τον Ηρακλή, ενώ στο ίδιο μήκος κύματος, ο Φίλιππος ο Καλός ίδρυσε το 1429 το Τάγμα του Χρυσόμαλλου Δέρατος ως απόγονος του Ιάσονα…

Και για το τέλος το καλύτερο.

Όταν οι Ιησουίτες, φοβεροί και τρομεροί κυνηγοί των αιρετικών, διοργάνωσαν το 1600 στην Αβινιόν την επίσημη υποδοχή της Μαρίας των Μεδίκων, απένειμαν, σε μια εξωφρενική επίδειξη κολακείας, στο βασιλικό σύζυγο τον τίτλο του «Γαλάτη Ηρακλή», δικαιολογώντας την απόφασή τους με τα εξής ακλόνητα ιστορικά στοιχεία:

«Ο ένδοξος οίκος της Ναβάρας κατάγεται από τον αρχαίο Ηρακλή, γιο του Όσιρη, που αφού πολέμησε και νίκησε τους Λομίνιους, τους τρεις γιούς του τυράννου της Ισπανίας Γερύωνα (Γηρυόνη) και λύτρωσε το λαό τους από τη δουλεία, εγκατέστησε στην αρχή το γιο του, Ίσπαλο, τον οποίο διαδέχονται από τότε οι ανιψιοί του στο θρόνο της Ναβάρας».

 

Και απορείτε ακόμη με ποιο θράσος την εποχή της κρίσης, κάποιοι σας δείχνουν νούμερα αναλύοντας τα οφέλη του πλεονάσματος και της αναμενόμενης υγιούς ανάπτυξης; Ανιστόρητα γατάκια!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements