Οι Δυο Τσέπες

ΕΝ ΙΟΡΔΑΝΗ απο το ΑΒΑΤΟΝ

 

Ο λόγος για τη Δύναμη, στις διάφορες μορφές και έννοιές της, καλέ μου αναγνώστη, στο Φάκελο αυτού του τεύχους του ΑΒΑΤΟΝ. Σίγουρα, στις σελίδες του θα φωτιστούν πολλές από τις εσωτερικές όψεις της. Εγώ, ως συνήθως, θα αρκεστώ στα αρχέτυπα της καθημερινότητάς μας…

 

Δύναμη: Μια έκφρασή της είναι στους πρησμένους μύες που παλεύουν να σκίσουν τα μαύρα μπλουζάκια και τα ομοιόχρωμα παντελόνια των αποφοίτων γυμναστηρίων, ειδικών δυνάμεων και ανάλογων ευαγών ιδρυμάτων.

Μια διαμετρικά αντίθετη, αλλά εξίσου ισχυρή, έκφρασή της είναι αυτή που απορρέει από τη σιγουριά της χωρίς όριο πιστωτικής κάρτας ενός γιάπη (ναι, υπάρχουν ακόμα τέτοια κατάλοιπα γύρω μας).

Υπάρχει και ο συνδυασμός των δύο άκρων, με κοινό σημείο τους το γουρλωμένο βλέμμα – σημάδι της δύναμης, της προσήλωσης και της ενεργητικότητας που τους πλημμυρίζει ή, κακόπιστα, των χημικών που κυλάνε στο αίμα τους.

Ένας συνδυασμός που εμπλουτισμένος με πτυχίο κάποιου διάσημου πανεπιστημίου της Εσπερίας ( LSE, Harvard κλπ.), με απαραίτητες γνώσεις κοινωνικής ψυχολογίας και φιλανθρωπική συμμετοχή σε ΜΚΟ, αποφασίζει με έκδηλη ηδονή για τη ζωή πολλών ή περισσότερων ανθρώπων.

Ο συνδυασμός της θηριώδους δύναμης που διαχειρίζονται και της απίστευτης άγνοιας της πραγματικότητας, τους κάνει ποθητούς σε κάθε σαλόνι, κλαμπ και μυστική οργάνωση, εκτός από μία: τη μόνη μυστική οργάνωση που ιδρύθηκε από ελάχιστους μύστες με σκοπό την προστασία του Ελληνισμού από της ενδογήινες επιβολές, αλλά κυρίως από όντα από το διάστημα (ΟΥΦΟ), που για εκατομμύρια χρόνια ψάχνουν να βρουν τρόπο να μας εξαφανίσουν ως φυλή, έθνος και προσωπικά έναν-έναν, και όχι μόνο εμένα αλλά κι εσένα, αναγνώστη μου, που ανύποπτος με διαβάζεις αυτή τη στιγμή.

ΚΔΩΑ είναι το όνομα της περιβόητης αυτής μυστικής οργάνωσης, που σημαίνει Κτηνώδης Δύναμη Ωγκώδης Άγνοια. Το Ω γιατί έτσι αρέσει στον ιδρυτή της Πάνο Κουτρουμπούση, σουρεαλιστή σκαπανέα του ελληνικού υπαρξισμού και του μπιτ κινήματος του ‘60. Οι οπαδοί της ορθής γραφής ας παραπονεθούν στους προαναφερθέντες ισχυρούς της καθημερινότητάς μας…

confucius-quote-660x429

Και τώρα, μετά από αυτή την γκροτέσκο εικονογράφηση των δυο άκρων, επιτρέψτε μου να προχωρήσω στην απεικόνιση πιο πραγματικών αντιθέσεων,  που η χειραγώγησή τους μπορεί, κατά την ταπεινή μου γνώμη, να μας αποκαλύψει μια διαχρονική μορφή δύναμης.

Ο παππούς Αριστοτέλης έλεγε ότι ο δρόμος προς την αρετή περνά από την επίκτητη ικανότητα επιλογής, η οποία διδάσκεται και απαιτεί χρόνο και εμπειρία, και επίσης από το έθος – δηλαδή το σύνολο των διανοητικών και ηθικών αρχών που πρέπει να γίνουν κτήμα του αναζητητή για να κατανοήσει το κεντρικό χαρακτηριστικό της, που είναι η μεσότητα. Με άλλα λόγια, «η αρετή βρίσκεται στο μέσον μεταξύ δυο άκρων».

Είναι η δύναμη να γνωρίζεις απολύτως το σύνολο των πραγμάτων από άκρο σε άκρο, αλλά να επιλέγεις τα για εσένα απαραίτητα, λειτουργώντας χωρίς πάθη, αυτάρκης και προσηλωμένος στην πορεία που έχεις επιλέξει.

Και βέβαια, να προσέξουμε τις νεοελληνικές απλουστεύσεις, γιατί αυτή η μεσότητα δεν είναι η μετριότητα, όπως λανθασμένα εκλαμβάνεται από πολλούς.

Για τη Μέση Οδό, που σου δίνει τη δύναμη να βαδίσεις πέρα από τη Νιρβάνα, μίλησε και ο Σιντάρτα διδάσκοντας τις Τέσσερις Ευγενικές Αλήθειες.

Ο Βούδας θεωρεί την ύπαρξη πόνο. Πηγή αυτού του πόνου είναι η επιθυμία. Ο δρόμος που διαλύει την άγνοια και οδηγεί στην επίγνωση και τη λύτρωση από τον πόνο, βρίσκεται ανάμεσα στην εγωιστική ικανοποίηση των παθών και την υπερβολική άσκηση.

Οι Τέσσερις Ευγενικές Αλήθειες είναι: η Φύση του Πόνου, η αιτία του Πόνου, η εξάλειψη του Πόνου, η ατραπός που οδηγεί στην εξάλειψη του Πόνου.

 

Η Τέταρτη Αλήθεια δείχνει τον τρόπο με τον οποίο οδηγούμαστε στην εξάλειψη του πόνου και στη λύτρωση, και είναι γνωστή στο Βουδισμό ως η Μέση Οδός ή το Οκταπλό Μονοπάτι, με πρώτο μέρος του το «Μονοπάτι της Θέασης» και δεύτερο το «Μονοπάτι της Μεταμόρφωσης».

Όλα αυτά ακούγονται κάπως παράξενα, γι’ αυτό κάποτε ο Δάσκαλος είπε: «Ξέρω πώς γίνεται και δεν καλλιεργείται το Τάο: οι σοφοί το υπερβαίνουν και οι ανόητοι δεν το προσεγγίζουν. Ξέρω πώς γίνεται και η Μέση Οδός δεν κατανοείται: οι προικισμένοι άνθρωποι την υπερβαίνουν και οι ανάξιοι δεν την προσεγγίζουν».

Ενδεχομένως βέβαια όλα τα παραπάνω να φαίνονται πολύ «ανατολίτικα» στην αντίληψή μας και να μη θέλουμε ούτε να τα ακούσουμε. Ωστόσο, για τα δυο άκρα μίλησε μαγικά ο Νίκος Καζαντζάκης σχολιάζοντας έναν άλλον μεγάλο, τον Νίτσε:

«Μπορεί ποτέ το Κακό να μπει στην υπηρεσία του Καλού και να συνεργαστεί μαζί του; Με τον καιρό όσο μελετούσα το έργου του αντίθεου προφήτη, ανέβαινα από σκαλί σε σκαλί σε μια μυστική παράτολμη ενότητα. Το Καλό και το Κακό, έλεγα, είναι οχτροί, να το πρώτο σκαλοπάτι της μύησης.  Το Καλό και το Κακό είναι συνεργάτες, αυτό είναι το δεύτερο, το πιο αψηλό σκαλοπάτι της μύησης. Το Καλό και το Κακό είναι ένα! Αυτό είναι το πιο αψηλό, όπου ως τώρα μπόρεσα να φτάσω σκαλοπάτι».

Η γνώση και η χρήση λοιπόν κατ’ αναλογία των δυο άκρων είναι ένα είδος μύησης. Όλα είναι ένα και η μαγική δύναμη είναι όταν γνωρίζεις και τα δυο άκρα, και χωρίς πάθος ή επιδίωξη τα αγκαλιάζεις και τα χρησιμοποιείς κατά περίσταση στο δρόμο που σε οδηγεί πέρα από αυτά.

 

Και θα το κάνω ακόμα απλούστερο με μια μικρή και πασίγνωστη παραβολή, που λένε πως την είπε πρώτη φορά ένας ραβίνος, ο Simcha Bunim, που έζησε τον 8ο αιώνα.

Ο καθένας μας από τη στιγμή που θα καταλάβει τον εαυτό του αντιλαμβάνεται πως έχει δυο τσέπες, και σε κάθε μια από αυτές υπάρχει ένα διαφορετικό σημείωμα. Όταν νιώθει ασήμαντος, αποθαρρημένος και απαρηγόρητος, βιώνοντας την απόλυτη κατάθλιψη, πρέπει να ψάχνει στη δεξιά του τσέπη. «Για χάρη μου δημιουργήθηκε ολόκληρος ο κόσμος», του υπενθυμίζει εμφατικά αυτό που τον συνοδεύει από την γέννησή του.

Όμως, όταν καταλάβει πως αισθάνεται πολύ ψηλά και πανίσχυρος, τότε πρέπει να αναζητήσει βαθιά, στην αριστερή του τσέπη. «Δεν είμαι πάρα μόνο σκόνη και στάχτη», του θυμίζει πάλι ο εαυτός του.

Όταν κανείς έχει βιώσει τα πάντα και έχει κατανοήσει την ισχύ της αρετής στην οποία οδηγεί η Μέση Οδός, τότε καμία δύναμη δεν μπορεί να του κάνει τίποτε περισσότερο από το να του χαϊδέψει το πρόσωπο σαν πρωινή αύρα…

 

ΠΗΓΕΣ

Κομφούκιος, Η διδασκαλία της μέσης οδού – Η μεγάλη μάθηση, Πύρινος Κόσμος

Αριστοτέλης, Ηθικά Νικομάχεια, Ζήτρος

 

 

Advertisements