όταν ο θεός αποφάσισε να δημιουργήσει
τα πάντα πήρε μια
ανάσα μεγαλύτερη και από τσίρκου μπάντα
και έτσι άρχισαν τα πάντα

όταν ο άνθρωπος αποφάσισε να καταστραφεί
το ήταν χώρισε
απ’ το θα και βρίσκοντας μόνο το γιατί
το συνέθλιψε στο επειδή

 

-:-

Συμβουλή Προς Νεότερους Ποιητές (ή συγγραφείς)

 

Ποιητής είναι κάποιος που αισθάνεται, και που εκφράζει τα συναισθήματά του με λέξεις.
Αυτό μπορεί να ακούγεται εύκολο. Δεν είναι.

Πολλοί νομίζουν ή πιστεύουν ή ξέρουν ότι αισθάνονται – αλλά αυτό είναι νομίζω ή ξέρω ή πιστεύω· όχι αισθάνομαι. Και η ποίηση είναι αισθάνομαι – όχι ξέρω ή πιστεύω ή νομίζω. Σχεδόν οποιοσδήποτε μπορεί να μάθει να νομίζει ή να πιστεύει ή να ξέρει, αλλά ούτε ένας δεν μπορεί να μάθει να αισθάνεται. Γιατί; Επειδή, όποτε νομίζεις ή πιστεύεις ή ξέρεις, είσαι κάποιος άλλος: αλλά τη στιγμή που αισθάνεσαι, δεν είσαι παρά μόνο ο εαυτός σου.

Το να μην είσαι παρά μόνο ο εαυτός σου -σ’ έναν κόσμο που πασχίζει μέρα-νύχτα, να σε κάνει τον οποιονδήποτε άλλο- σημαίνει να δώσεις τη σκληρότερη μάχη που ένας άνθρωπος μπορεί να δώσει· και μη σταματήσεις ποτέ να τη δίνεις.

Το να μην εκφράζεις, άλλωστε, παρά μόνο τον εαυτό σου με λέξεις, σημαίνει να προσπαθείς λίγο περισσότερο απ’ όσο κάποιος που δεν είναι ποιητής μπορεί να φανταστεί. Γιατί; Επειδή δεν υπάρχει τίποτα πιο εύκολο απ’ το να χρησιμοποιείς τις λέξεις σαν να είσαι κάποιος άλλος. Όλοι μας κάνουμε ακριβώς αυτό, σχεδόν κάθε στιγμή – κι όποτε το κάνουμε, δεν είμαστε ποιητές….

-:-

 

Βούτηξε για όνειρα

αλλιώς ένα σύνθημα μπορεί να

σε ανατρέψει

(τα δέντρα είναι οι ρίζες τους

και ο άνεμος είναι άνεμος)

 

εμπιστέψου την καρδιά σου

αν οι θάλασσες πάρουν φωτιά

 

(και ζήσε με την αγάπη

 

έστω κι αν τ’ αστέρια

περπατούν προς τα πίσω)

 

να τιμάς το παρελθόν

 

αλλά να καλωσορίζεις το

μέλλον

(και χόρεψε τον θάνατό σου

ως το πρωί σ’ αυτό το γάμο)

 

μη δίνεις σημασία σ’ έναν

κόσμο

γεμάτο τιποτένιους ή ήρωες

(γιατί στο θάνατο αρέσουν τα

κοριτσάκια

και το αύριο και η γη)

 -:-

                          … οι απλοί άνθρωποι, άνθρωποι που δεν υπάρχουν, προτιμούν πράγματα που δεν υπάρχουν, απλά πράγματα. «Καλό» και «κακό» είναι απλά πράγματα. Με βομβαρδίζεις = «κακό». Σε βομβαρδίζω = «καλό». Οι απλοί άνθρωποι (που, ειρήσθω εν παρόδω, διευθύνουν αυτό τον λεγόμενο κόσμο) το γνωρίζουν (γνωρίζουν τα πάντα) ενώ οι σύνθετοι άνθρωποι —άνθρωποι που νιώθουν κάτι— είναι εντελώς, μα εντελώς ανίδεοι και δεν γνωρίζουν απολύτως τίποτα. Το τίποτα, για τους απλούς ανθρώπους που γνωρίζουν, είναι πιο επικίνδυνο από την άγνοια. Γιατί; Επειδή το να αισθάνεσαι σημαίνει να είσαι ζωντανός. Ο «πόλεμος» και η «ειρήνη» δεν είναι κάτι το επικίνδυνο ή ζωντανό: όχι, απεναντίας. Η «ειρήνη» είναι η αναποτελεσματικότητα της επιστήμης. Ο «πόλεμος» είναι η επιστήμη της αναποτελεσματικότητας. Και επιστήμη σημαίνει γνωρίζω και γνωρίζω σημαίνει υπολογίζω. Οι ανίδεοι πρέπει να εκπαιδευτούν, δηλαδή πρέπει να σταματήσουν να αισθάνονται κάτι και να εξαναγκαστούν να γνωρίσουν ή να υπολογίσουν τα πάντα. Τότε (και μόνο τότε) δεν θα απειλούν την ίδια την ανυπαρξία αυτού που οι απλοί άνθρωποι ονομάζουν πολιτισμό. Ευτυχώς για σένα και για μένα, ο απολίτιστος ήλιος λάμπει και πάνω στο «καλό» και πάνω το «κακό». Είναι καλλιτέχνης. Και η τέχνη είναι μυστήριο.

Και το μυστήριο είναι κάτι που δεν μπορεί να μετρηθεί.

Στον βαθμό που κάθε παιδί και γυναίκα και άνδρας δεν είναι μετρήσιμοι, η τέχνη είναι το μυστήριο κάθε άνδρα και γυναίκας και παιδιού. Στον βαθμό που έναν άνθρωπος είναι καλλιτέχνης, οι ουρανοί και τα βουνά και οι ωκεανοί και οι αστραπές και οι πεταλούδες δεν είναι μετρήσιμα και η τέχνη είναι το κάθε μυστήριο της φύσης. Ό,τι μπορεί να μετρηθεί δεν είναι ζωντανό. Ό,τι δεν είναι ζωντανό δεν μπορεί να είναι τέχνη. Ό,τι δεν μπορεί να είναι τέχνη δεν είναι αληθινό: και ό,τι δεν είναι αληθινό μπορεί να πάει στο διάβολο

 

    e. e. cummings,33x 3x 33, μετάφραση Χ. Βλαβιανός, εκδ.Νεφέλη

Έντουαρντ Έστλιν Κάμινγκς 1894 — 1962, ποιητής, ζωγράφος, δοκιμιογράφος, συγγραφέας και θεατρικός συγγραφέας.

 

Advertisements